Ege Üniversitesinde “TÜYZE Çalışma Toplantısı” gerçekleştirildi
Recep Dönmez, Doğan Demir
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesindeki Sağlık Veri ve Yapay Zekâ Uygulamaları Enstitüsü (TÜYZE), stratejik bir kararla Ege Üniversitesi kampüsüne taşınarak sağlık teknolojilerinde yerli ve milli bir dönemi başlattı.
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), Sağlık Veri ve Yapay Zekâ Enstitüsü’nü İzmir’e taşıyarak Ege Üniversitesi bünyesinde devrim niteliğinde bir iş birliğine imza attı. Ege Üniversitesi (EÜ) Biyomühendislik Bölümü Konferans Salonunda gerçekleştirilen “TÜYZE Ege Üniversitesi Çalışma Toplantısı”, Türkiye’nin sağlıkta dijital dönüşüm hedeflerini ve geleceğin yapay zekâ teknolojilerini bir araya getirdi. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Baysan’ın moderatörlüğünde düzenlenen etkinliğe; akademisyenler, sektör temsilcileri ve öğrenci katılım sağladı.
Toplantıda, akciğer tüberkülozunun anlık teşhisinden, mamografi değerlendirmelerinde doktorların en büyük yardımcısı olacak otonom sistemlere kadar pek çok yenilikçi proje ilk kez kamuoyuyla paylaşıldı.
Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydoğan Savran, yapay zekânın tarihsel gelişimine vurgu yaptı. Kendi doktora yıllarından örnekler veren Prof. Dr. Savran, “Yapay zekâyla ilişkimiz 1990’lı yıllara, İTÜ’deki doktora dönemlerimizde kontrol ve biyomedikal mühendisliğinde kullandığımız yapay sinir ağlarına dayanıyor. O dönemden bugüne, sosyal bilimler dâhil hiçbir sektörün dışarıda kalamayacağı bir ‘yapay zekâ çağı’ içerisindeyiz. Mevcut teknolojimiz şu an ‘Dar Yapay Zekâ’ seviyesinde olsa da, insan zekasını aşacak olan ‘Süper Zekâ’ aşamasına giden yolda teknik bir engel bulunmuyor. Bu dinamizmi doğru okuyan Sağlık Bakanlığımızı tebrik ediyorum; savunma sanayisindeki başarımızı artık sağlıkta yapay zekâ kullanımıyla taçlandırıyoruz” dedi.
“İzmir ve Ege Üniversitesi stratejik bir merkez haline geliyor”
TÜSEB Yönetim Kurulu Üyesi ve TÜYZE Başkanı Prof. Dr. Muammer Hakkı Karakaş ise Enstitünün, Ege Üniversitesi kampüsüne taşınmasının stratejik önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Karakaş “Bakanlığımızın ana birimleri Ankara’da, TÜSEB merkez binası gibi az bir kısmı ise İstanbul’dadır. Merkez teşkilatının uzandığı başka hiçbir şehir yokken, Yapay Zekâ Enstitümüzü Ege Üniversitesi kampüsüne taşıdık. Doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir enstitü olduğumuz için bu kolay bir karar olmadı. Ancak İzmir’in ve Ege Üniversitesinin, özellikle çeviklik gerektiren bu alanda çok büyük bir katma değer üreteceğine inanıyoruz. Bu katkı sadece İzmir ve çevresiyle sınırlı kalmayacak. TÜYZE bünyesinde oluşturacağımız Yüksek Performanslı Hesaplama Merkezi ile tüm Türkiye’ye hizmet vereceğiz” diye konuştu.
Mamografide “Üçüncü Göz” Dönemi: Metra
Toplantının dikkat çeken sunumlarından birini gerçekleştiren Prof. Dr. Ahu Pakdemirli, yürütücülüğünü üstlendiği “Metra” projesini tanıttı. Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) üzerinden yürütülen mamografi taramalarındaki iş yüküne dikkat çeken Prof. Dr. Pakdemirli, “Türkiye’de yılda 1,2 milyon kadına tarama yapılıyor ve bu rakam giderek artıyor. Avrupa standartlarında çift radyolog okuması zorunluluğu, değerlendirme sürelerini uzatıyor. Geliştirdiğimiz yapay zekâ destekli ‘Metra’ sistemi ile bu süreleri kısaltmayı, verimliliği artırmayı ve radyologlarımıza güvenilir bir ‘üçüncü göz’ desteği sunmayı hedefliyoruz” dedi.
2026 Yılı proje destek takvimi açıklandı
TÜSEB’in yasal altyapısı ve ekosistemdeki rolünü aktaran Başvuru ve Değerlendirme İşlemleri Birim Sorumlusu Yüksek Biyomühendis Mehtap Sert, “TÜSEB, Sağlık Bakanlığı’nın ilgili kuruluşudur. Temel misyonumuz; aşı, ilaç ve tanı kiti geliştirilmesinde fikirden ürüne giden tüm süreçleri bizzat yürüterek yerli üretime öncülük etmektir. Kamu, özel sektör ve üniversite iş birlikleriyle, Amerika’daki muadilimiz olan NIH (Ulusal Sağlık Enstitüleri) modelini ülkemizde başarıyla uyguluyoruz” diye konuştu.
Akademisyen, hekim ve araştırmacılar için kritik önem taşıyan 2026 yılı destek takvimine değinen Yüksek Biyomühendis Sert, “Sağlık teknolojilerine yön veren araştırmacılarımız ve hekimlerimiz için 2026 yılı destek takvimimizi netleştirdik. Bu kapsamda B grubu projelerimizin ikinci dönem çağrısını Eylül ayı başında açacağız. Başvuruları tamamlanan A grubu projelerimizde ise mecburi hizmetini yapan hekimlerimize yönelik çağrımız aktif durumda; hekimlerimiz 30 Haziran’a kadar başvurularını yapabilirler. Bugünün odak noktası olan sağlıkta yapay zekâ odaklı C ve D grubu projelerimiz ise neredeyse yıl boyu açık kalıyor. Özellikle yeni enstitümüzün önerdiği vizyoner konuları kapsayan bu çağrımızda başvurular, Eylül sonuna kadar kesintisiz devam edecek. Tüm bilim insanlarımızı bu fırsatları değerlendirmeye davet ediyorum” dedi.
