EÜ’de Doğu Anadolu arkeolojisi masaya yatırıldı
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi önemli bir uluslararası etkinliğe ev sahipliği yaptı
EÜ’de Doğu Anadolu arkeolojisi masaya yatırıldı
Ege Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Doğu Anadolu Arkeolojisi Çalıştayı III”, bölgenin prehistorik dönemlerinden Demir Çağların sonuna kadar uzanan zengin kültürel mirasını ve en yeni bilimsel bulguları dünyada alanında önde gelen bilim inşalarıyla bir araya getirdi.
Haber: Sakine Işık Battal-Elif Nur Yılmaz
Ege Üniversitesi ev sahipliğinde, Marmara Üniversitesi ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen “Doğu Anadolu Arkeolojisi Çalıştayı III”, EÜ Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Nuri Bilgin Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.
Çalıştayın açılışında konuşan Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Selami Fedakar, fakülte olarak küresel ölçekte güçlü bir bilimsel diyalog ortamı yaratmayı hedeflediklerini belirtti. Prof. Dr. Fedakar, “Edebiyat Fakültesi olarak, üniversitemizin uluslararası akademik iş birliklerini geliştirme ve küresel ölçekte güçlü bir bilimsel diyalog ortamı yaratma hedefine destek vermek amacıyla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. 3. Uluslararası Doğu Anadolu Arkeolojisi Çalıştayı da bu hedefe hizmet eden, insanlık tarihine katkı sağlayan ve ülkeler arası bağları güçlendiren önemli bir adımdır. Etkinlikte arkeolojik araştırmalar, arkeometrik çalışmalar, arazi çalışmaları, epigrafik araştırmalar, disiplinler arası çalışmalar ile Doğu Anadolu arkeolojisi ve kültür tarihine katkı sağlayacak araştırmalar sunulacak. Böylelikle ülkemizin doğusunda varlık göstermiş eski kültürlere ışık tutacak disiplinler arası bilgi ve fikir alışverişi ortamı sağlanacaktır. Bu tür bilimsel faaliyetler şüphesiz ki bilginin uluslararası ölçekte yayılması için elverişli ortamlar yaratmaktadır” dedi.
Çalıştayda konuşan düzenleme kurulu başkanı Prof. Dr. Atilla Batmaz toplantının hedefinin yalnızca Türkiye’deki değil Doğu Anadolu arkeolojisine katkı sağlayan tüm birikimi bir araya getirmek olduğunu vurgularken İran’daki savaş nedeniyle İranlı meslektaşların çalıştaya katılamamasına çok üzüldüğünü belirtti.
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Cevizoğlu ise Doğu Anadolu Arkeolojisi ile ilgili bir araştırma alanının ülken batısında İzmir Ege Üniversitesi’nde tartışılıyor olmasının anlamlı olduğunu ifade ederken bölümü adına bunu gerçekleştirmenin onurunu yaşadığını ifade etti.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş ise bölgenin çok katmanlı geçmişine dikkat çekerek, “Prehistorik dönemlerden Demir Çağı’nın sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsayan bu organizasyon, Doğu Anadolu’nun arkeolojik potansiyelini çok yönlü bir şekilde ele alan önemli bir bilgi platformudur” diye konuştu.
Toplantıda aynı zamanda kariyerlerini Doğu Anadolu arkeolojisine adamış ancak şu anda aramızda olmayan Altan Çilingiroğlu, Taner Tarhan, Charles Burney ve Antonio Sagona gibi duayen isimler anıldı.
Bölgenin coğrafi yapısının yerleşim üzerinde etkisi
“Doğu Anadolu Yaylalarının Prehistorik Arkeolojisi: Güncel Yaklaşımlar ve Gelecek Perspektifler” başlıklı sunumunu gerçekleştiren Prof. Dr. Geoffrey D. Summers, “Bugün burada Doğu Anadolu arkeolojisini konuşurken, öncelikle altını çizmemiz gereken çok temel bir gerçek var. Bu bölgenin coğrafi ve iklimsel özellikleri, tarih boyunca insanların yerleşim biçimlerini doğrudan ve kesin bir şekilde etkilemiştir. Bizler, Doğu Anadolu dediğimizde; Kafkaslar, Orta Anadolu ve İran Platosu arasında adeta bir köprü vazifesi gören, yaklaşık 300 bin kilometrekarelik devasa bir alanın parçasından söz ediyoruz. Özellikle Aras Havzası, Erzurum Platosu ve Van Gölü çevresinde yoğunlaşan antik yerleşimleri incelediğimizde, bu bölgelerdeki mikroklimatik çeşitliliğin insan yaşamına nasıl yön verdiğini çok net görebiliyoruz. Bu mikroklima sadece insanların evlerini nereye inşa edeceklerini seçmelerini sağlamadı; aynı zamanda o dönemdeki tarım pratikleri, üretim kapasitesi ve nüfus yoğunluğu üzerinde de en büyük belirleyici rolü oynadı” dedi.
Bilimsel oturumlarda ezber bozan yeni bulgular
Üç gün süren çalıştayın bilimsel oturumlarında, bölge arkeolojisine dair veriler paylaşıldı. Prof. Dr. Kemalettin Köroğlu moderatörlüğündeki ilk oturumda Dr. Yakup Memmedov, Azıh Mağarası’nın önemini anlatırken; Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli ve Dr. Elisa Biancifiori Arslantepe bulgularını detaylıca değerlendirdi. Tozkoparan Höyük kazısına ilişkin güncel veriler ise geniş bir uzman ekibi tarafından katılımcılara aktarıldı.
Prof. Dr. Mahmut Bilge Baştürk ve Prof. Dr. Krzysztof Jakubiak’ın yönetimindeki diğer oturumlarda; Nahçıvan’ın Yakın Doğu ile ilişkileri, Erzurum Ovası’ndaki Karaz kültürü öncesi izler ve Doğu Anadolu seramiklerindeki geometrik tasarımlar gibi spesifik konular derinlemesine incelendi. Çalıştay süresince, Doğu Anadolu ile komşu coğrafyalar arasındaki kültürel ve ticari etkileşimler bilimsel bir perspektifle ele alınarak gelecek çalışmalara ışık tutuldu.
