Türkiye’den destek alan 4 projeden 2’si Ege Üniversitesinin
Egeli bilim insanlarının uluslararası projelerine TÜBİTAK ve Çin Bilimler Akademisinden destek
TÜBİTAK ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından açılan 2025 yılı çağrısı kapsamında 4 ortak uluslararası projenin desteklenmesine karar verildi. TÜBİTAK ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından açılan 2025 yılı çağrısı kapsamında desteklenen 4 ortak uluslararası projenin 2’si Ege Üniversitesinin oldu. Çağrı kapsamında Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü öğretim üyesi Prof. Dr. Ceylan Zafer’in yürütücülüğünü yaptığı “Radyasyona Dayanıklı Esnek Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücreleri için SAM-Mühendislikli Arayüzler” ile Güneş Enerjisi Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Burak Gültekin’in partneri olduğu “Yenilikçi Arayüz Malzemeleri ile Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücrelerinde Verimlilik ve Kararlılığın Artırılması” başlıklı projeler destek almaya hak kazandı.
Başarılı ve üretken bilim insanlarını tebrik eden Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Üniversitemiz akademisyenlerinin uluslararasılaşma misyonumuz doğrultusunda yürüttükleri bilimsel çalışmalar küresel düzeyde kabul görmeye devam ediyor. TÜBİTAK ve CAS İkili İşbirliği Programı 2025 yılı çağrısı kapsamında ülkemizden desteklenmesine karar verilen 4 uluslararası projeden ikisi üniversitemiz araştırmacıları tarafından hazırlanan projeler oldu. Nitelikli bilimsel çalışmalarıyla üniversitemizin araştırma kapasitesine ve uluslararası görünürlüğüne katkı sağlayan Güneş Enerjisi Enstitüsü Müdürümüz Prof. Dr. Ceylan Zafer ve Enstitü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Burak Gültekin hocalarımızı ekiplerini tebrik ediyor, bilimsel üretim yolculuklarında başarılarının artarak devam etmesini diliyorum” dedi.
“Bu proje ile uzayda ve dünyada daha hafif, daha verimli ve daha dayanıklı enerji sistemleri geliştirilecek”
Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Ceylan Zafer’in yürütücü, Enerji Teknolojisi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Adem Mutlu’nun araştırmacı, Ar. Gör. Gülay Zeynep Günel’in ise bursiyer olarak görev aldığı “Radyasyona Dayanıklı Esnek Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücreleri için SAM-Mühendislikli Arayüzler” başlıklı proje ile uzay ve havacılık uygulamalarına yönelik, hafif, esnek, yüksek verimli ve radyasyona dayanıklı yeni nesil güneş hücreleri geliştirilmesi hedefleniyor.
“Uzay için yeni nesil esnek güneş hücreleri geliştirilecek”
Projenin içeriği hakkında bilgi veren Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Ceylan Zafer, “Bu proje ile uzay ve havacılık uygulamalarında kullanılabilecek yeni nesil esnek tandem güneş hücreleri geliştirmeyi hedefliyoruz. Çalışmamızda, perovskit ve organik güneş hücrelerini tek bir mimaride birleştiren, hafif ve bükülebilir bir yapı üzerinde çalışıyoruz. Asıl yenilik, bu yapının arayüzlerine entegre ettiğimiz self-assembled monolayer (SAM) adı verilen fonksiyonel molekül katmanlarında yatıyor. Özellikle triazatruksene (TAT) tabanlı, UV ile aktive edilebilen SAM molekülleri kullanarak, katmanlar arasındaki enerji seviyelerini hassas biçimde ayarlamayı, yüzey kusurlarını pasiflemeyi ve yük taşınımını iyileştirmeyi amaçlıyoruz” dedi.
Prof. Dr. Zafer, “Uzay ortamında malzemeler yalnızca verimli olmak zorunda değil, aynı zamanda radyasyon, yoğun UV ışınımı ve termal vakum döngülerine de dayanıklı olmalı. Bu nedenle geliştireceğimiz esnek tandem güneş hücrelerini, laboratuvar ortamında uzay koşullarını taklit eden testlere tabi tutacağız. Elektron ve proton ışınlaması, UV maruziyeti ve düşük-yüksek sıcaklık döngülerinin bir arada uygulandığı kapsamlı bir stabilite çalışması planlıyoruz” diye konuştu.
“Uluslararası iş birliği ile uzaydan dünyaya uzanan katma değer”
Projenin önemli unsurlarından birinin de uluslararası iş birliği olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ceylan Zafer, “Çalışmamız, Türkiye’deki malzeme ve arayüz mühendisliği birikimini, yurt dışındaki gelişmiş cihaz entegrasyonu ve uzay test altyapıları ile bir araya getiriyor. Böylece zincirin tüm halkalarını molekül tasarımından esnek modüle, oradan uzay koşullarına kadar aynı proje içinde bütüncül biçimde değerlendirebiliyoruz. Bu, sadece bilimsel açıdan değil, ülkemizin uzay teknolojileri alanındaki vizyonu açısından da önemli bir adım. Bu proje ile hem geleceğin uzay görevlerine yönelik yerli ve rekabetçi enerji çözümleri geliştirmeyi hem de yetiştireceğimiz genç araştırmacılarla bu alanın insan kaynağına katkı sunmayı hedefliyoruz. Uzayda kullanılabilecek düzeyde kararlı, esnek ve hafif güneş hücreleri geliştirmek, yalnızca uzay teknolojilerine değil, Dünya’daki temiz enerji dönüşümüne de katkı sağlayacak. Ege Üniversitesi çatısı altında, geleceğin daha sürdürülebilir, daha akıllı ve daha verimli enerji dünyasına bilimsel temel oluşturmak için çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
“Esnek, hafif ve radyasyona dayanıklı enerji çözümleri”
Projenin teknik hedefleri üzerine değerlendirmelerde bulunan Araştırmacı Dr. Öğr. Üyesi Adem Mutlu, “Geliştireceğimiz cihazlar, klasik cam tabanlı güneş panellerinden farklı olarak esnek polimer altlıklar üzerinde üretilecek. Bu sayede hem ağırlık önemli ölçüde azalacak hem de uydu yüzeylerine, katlanabilir yapılara veya eğimli platformlara uyarlanabilir hale gelecek. SAM-mühendislikli arayüzler sayesinde yalnızca verim artışı değil, aynı zamanda uzun süreli kararlılıkta da belirgin bir iyileşme bekliyoruz. Hedefimiz, uzay görevlerinde kullanılabilecek, hafif, kompakt ve güvenilir bir enerji üretim platformu ortaya koymak. Proje kapsamında SAM sentezi ve yüzey fonksiyonelleştirme çalışmalarının yanı sıra, perovskit ve organik alt hücrelerin optimizasyonu, tandem mimarinin tasarımı ve tüm bu yapıların uzay benzeri koşullar altında denenmesi planlanıyor. Elde edeceğimiz sonuçlarla, esnek güneş hücrelerinin yalnızca uzayda değil, aynı zamanda havacılık, insansız hava araçları, taşınabilir elektronikler ve yüksek katma değerli özel uygulamalar için de kullanılmasının önünü açmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
