{"id":9631,"date":"2022-06-30T05:39:00","date_gmt":"2022-06-30T05:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=9631"},"modified":"2022-06-30T07:41:21","modified_gmt":"2022-06-30T07:41:21","slug":"eu-bati-enstitusu-davranissal-bagimlilik-kavramini-masaya-yatirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2022\/06\/30\/eu-bati-enstitusu-davranissal-bagimlilik-kavramini-masaya-yatirdi\/","title":{"rendered":"E\u00dc BATI Enstit\u00fcs\u00fc \u201cDavran\u0131\u015fsal Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d kavram\u0131n\u0131 masaya yat\u0131rd\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, Toksikoloji ve \u0130la\u00e7 Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc (BATI) Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 taraf\u0131ndan \u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar, Davran\u0131\u015fsal Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u201d konulu s\u00f6yle\u015fi d\u00fczenlendi. \u00c7evrimi\u00e7i olarak d\u00fczenlenen etkinli\u011fin moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Enstit\u00fc M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. G\u00f6rkem Yararba\u015f \u00fcstlendi. Etkinli\u011fe konu\u015fmac\u0131 olarak Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Umut K\u0131rl\u0131, \u00d6\u011fr. G\u00f6r. \u0130nci Derya Y\u00fccel ve Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Demet Hava\u00e7eli\u011fi Atlam kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etkinli\u011fin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda insanlar\u0131n davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k konusundaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Do\u00e7. Dr. G\u00f6rkem Yararba\u015f, \u201cMadde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 olarak, gelene\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesini planlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu s\u00f6yle\u015filer arac\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 bran\u015flardan akademisyenlerle birlikte ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla ilgili konular\u0131 ele alaca\u011f\u0131z. Davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f bi\u00e7imimizi temelden de\u011fi\u015ftiren, bizden uzak olan \u015fey de\u011fil; herkesin her yerde bir \u015fekilde tecr\u00fcbe edebilece\u011fi ya da yak\u0131nlar\u0131nda g\u00f6rebilece\u011fi bir halini kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kard\u0131. M\u00fccadele edilmesi gereken davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar, alandaki profesyoneller i\u00e7in durumun temelini anlamak ad\u0131na e\u015fsiz bir f\u0131rsat.\u00a0 \u0130nsanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise bu durum \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc oldu\u011fu kadar merak uyand\u0131r\u0131c\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc genellikle insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerine g\u00f6re ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k bir davran\u0131\u015fla de\u011fil; \u00e7e\u015fitli maddelerle oluyor. Bu nedenle nas\u0131l ba\u011f\u0131ml\u0131 olundu\u011funu ya da hangi maddelere ba\u011f\u0131ml\u0131 olundu\u011funu merak konusu oluyor\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, sadece maddelerle tetiklenen bir \u015fey de\u011fil\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-9633 alignleft\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-300x169.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-300x169.png 300w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-768x432.png 768w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-1536x864.png 1536w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2-1280x720.png 1280w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-2.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bedensel olarak de\u011fil; zihinsel olarak da meydana gelebilece\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. Yararba\u015f, \u201cAsl\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n insana dair bir boyutu var. Sadece farmakolojik olarak bir madde de\u011fil insan\u0131n beyninde var olan mekanizmalar\u0131n patolojik olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan bir fenomen. Bunu tetikleyen \u015fey; d\u0131\u015far\u0131dan bir madde al\u0131m\u0131 oldu\u011fu kadar, beynimizin de yanl\u0131\u015f hale getirdi\u011fi durumlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya da faydal\u0131 olan \u015feylerin e\u011fer yap\u0131lma bi\u00e7iminde bir de\u011fi\u015fiklik olursa, bu durumlar\u0131 beynimiz yanl\u0131\u015f bir hale getirebilir. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k insana dair bir olay. Ancak biz bunu y\u0131llarca topluma bir tehlike gibi sunduk. H\u00e2lbuki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, sadece maddelerle tetiklenen bir \u015fey de\u011fil. Ben, kendi toplumumuz i\u00e7in ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve stresi kendinden ayr\u0131, ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde kontrol edilemeyen \u015feyler gibi g\u00f6rmenin de \u00e7ok riskli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k durumu hayat ak\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131 etkiliyorsa bu hastal\u0131kt\u0131r\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn v\u00fccutta benzer etkiler olu\u015fturdu\u011fundan tedavi y\u00f6ntemlerinin de benzer oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Umut K\u0131rl\u0131, \u201cAsl\u0131nda hepimiz, bir \u015feylere bir miktar ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n ana anlam\u0131 ile aras\u0131ndaki fark ve bizi hasta yapan durum, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131m\u0131z\u0131 etkileyecek seviyede olmas\u0131d\u0131r. Bir durum insan\u0131n hayat ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozuyorsa, hastal\u0131kt\u0131r. Davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar bu durumu daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmi\u015ftir. Ne yaz\u0131k ki, bu d\u00f6nem en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, kumar ve davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n i\u00e7erisinde de tan\u0131 sistemlerine ilk giren kumard\u0131r. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 internette oyun oynama bozuklu\u011fu ve kompulsif cinsel davran\u0131\u015flar takip eder. Davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kta v\u00fccuda d\u0131\u015far\u0131dan giren bir madde yoktur ama d\u0131\u015far\u0131dan bir uyaran girdi\u011fi i\u00e7in v\u00fccuttaki etkisi neredeyse ayn\u0131d\u0131r. Bu nedenle olduk\u00e7a benzer prensiplerle tedavi y\u00f6ntemleri uygulanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hastan\u0131n teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131n ideal d\u00fczeye nas\u0131l getirilece\u011fi hastayla birlikte planlanmaktad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 tetikleyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r var\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fine de\u011finen \u00d6\u011fr. G\u00f6r. \u0130nci Derya Y\u00fccel, \u201cDavran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n bireyin ya\u015fam\u0131ndaki geli\u015fim seyrine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ba\u015flang\u0131\u00e7ta ara s\u0131ra ger\u00e7ekle\u015ftirilen etkinlikler g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Fakat bunlar zamanla bireyin ya\u015fam\u0131ndaki en \u00f6nemli etkinlikler haline gelir. Olumsuz duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerden ka\u00e7\u0131nmak ya da bir gruba aidiyet ihtiyac\u0131 duymak gibi nedenler de aktif rol oynar. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 tetikleyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r var. Ba\u015flarda keyif verici nitelikteki davran\u0131\u015fsal potansiyeli olan davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, zamanla bireyin rutini haline gelir. Bu s\u00fcre\u00e7te bireyin tolerans\u0131 gittik\u00e7e artar ve ayn\u0131 etkiyi alabilmek i\u00e7in daha yo\u011fun aktivitelerde bulunur. Bu noktada yoksunluk belirtilerini ya\u015famamak i\u00e7in \u00f6\u011frenilmi\u015f olan davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne devam edilir. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ve klinik g\u00f6zlemler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda pandemi d\u00f6neminde bireylerin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131nda art\u0131\u015f\u0131ndan s\u00f6z etmek gerekir. Ba\u011f\u0131ml\u0131 bireylerde fizyolojik, psikolojik art\u0131\u015f\u0131n\u0131 tetikleyen etkenlerden birisi de kayg\u0131d\u0131r. Pandemi d\u00f6neminde de kumar oynama davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, internet ortam\u0131nda fazla vakit ge\u00e7irme ya da internette kumar oynamayla ilgili reklamlara maruz kal\u0131nmas\u0131 gibi etkenler de ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131nda devreye girebiliyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cToplum davran\u0131\u015f\u0131 kabul etti\u011finde, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Toplumsal kabul\u00fcn ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarda b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Demet Hava\u00e7eli\u011fi Atlam ise \u201cDavran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar dedi\u011fimizde toplumsal kabul devreye giriyor. B\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131. Ancak biz, bunlar belli kriterlerle bir araya geldi\u011finde davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klardan bahsediyoruz. Toplum, davran\u0131\u015f\u0131 kabul etti\u011finde, bunu yapmakla ilgili davran\u0131\u015f s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Al\u0131\u015fveri\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n arka plan\u0131ndaki toplumsal unsurlarda t\u00fcketim toplumunu g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00fcketim toplumuyla ilgili unsurlar \u00f6zellikle oyun sekt\u00f6r\u00fc olmak \u00fczere, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiliyor. Yani arka planda davran\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiyle ilgili \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli fakt\u00f6rler var. \u00d6zellikle de kumar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu dijital kumar ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Online olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve arka planda da bundan ekonomi sa\u011flayan bir sistemin olmas\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 peki\u015ftiriyor. \u00d6zellikle alfa ku\u015fa\u011f\u0131ndan bahsetmek istiyorum; teknolojinin i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu, teknolojiyle daha ilgili oldu\u011fu, d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lama bi\u00e7imleri de daha farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in olumlu getirisi olsa da, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131nda a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, Toksikoloji ve \u0130la\u00e7 Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc (BATI) Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9632,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-9631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3.png",1920,1080,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-300x169.png",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-768x432.png",640,360,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-1024x576.png",640,360,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-1536x864.png",1536,864,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3.png",1920,1080,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-1280x720.png",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-1024x576.png",1024,576,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bagimliliklar-Davranissal-Bagimliliklar-Soylesisi-3-720x380.png",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9634,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9631\/revisions\/9634"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}