{"id":8972,"date":"2022-05-31T06:31:00","date_gmt":"2022-05-31T06:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=8972"},"modified":"2022-05-31T07:35:19","modified_gmt":"2022-05-31T07:35:19","slug":"cok-yuzlu-bir-hastalik-multipl-sklerozms","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2022\/05\/31\/cok-yuzlu-bir-hastalik-multipl-sklerozms\/","title":{"rendered":"\u00c7ok Y\u00fczl\u00fc Bir Hastal\u0131k: Multipl Skleroz(MS)"},"content":{"rendered":"

Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi (E\u00dcTF) N\u00f6roloji Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Prof. Dr. Ay\u015fe Nur Y\u00fcceyar ile Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcl Ekmek\u00e7i, D\u00fcnya MS (Multipl Skleroz) G\u00fcn\u00fc nedeniyle hastal\u0131\u011fa, tan\u0131 ve tedavi a\u015famalar\u0131na ili\u015fkin bilgiler verirken bireylerin dikkat etmesi gereken noktalara y\u00f6nelik de \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi MS merkezi, erken tan\u0131 ve tedavide; d\u00fcnyadaki merkezlere e\u015f bilgi birikimi tecr\u00fcbe ve olanaklara sahip olarak MS hastalar\u0131na y\u00f6nelik hizmet vermeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019de 70 bine, d\u00fcnyada ise 3 milyona yak\u0131n insan\u0131 etkileyen MS hastal\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla E\u00dcTF N\u00f6roloji Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Prof. Dr. Ay\u015fe Nur Y\u00fcceyar ile Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcl Ekmek\u00e7i \u00f6nemli bilgiler payla\u015ft\u0131. MS\u2019in 20-40 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda en fazla kad\u0131nlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Y\u00fcceyar, erken tan\u0131, uygun tedavi, d\u00fczenli takip, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme, kaliteli uyku, yeterli D vitamini seviyesi, egzersiz ve sigaradan uzak kalarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n benimsemesinin, MS’in iyi seyretmesi i\u00e7in anahtar kelimeler oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n

30 YIL \u00d6NCES\u0130NE G\u00d6RE TEDAV\u0130 SE\u00c7ENE\u011e\u0130 15 KAT FAZLA<\/b><\/p>\n

\"\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde MS hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavi ve kontrol edilebilir bir hastal\u0131k oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Y\u00fcceyar, \u201cMS gen\u00e7 ya\u015fta santral sinir sistemini etkileyen \u00e7ok \u00f6nemli kronik bir hastal\u0131k. Hastal\u0131\u011f\u0131n hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de erken tan\u0131nmas\u0131 ve etkin tedavi edilmesine y\u00f6nelik bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ilerliyor. 30 y\u0131l \u00f6ncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bug\u00fcn 15 kat daha fazla tedavi se\u00e7ene\u011fimiz var. Hastal\u0131\u011f\u0131n her d\u00f6neminde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini d\u00fczenleyici ila\u00e7lar var. Bunun yan\u0131nda bizim \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fimiz fiziksel rehabilitasyon, bu hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikle ileri d\u00f6nemlerinde bir engellilik durumu olu\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a etkili oluyor. Her hastada engellilik durumu olu\u015facak diye bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. Burada hastal\u0131k yok hasta var diyoruz. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc ve \u00e7ok y\u00fczl\u00fc bir hastal\u0131k. Pek \u00e7ok hastam\u0131z erken tan\u0131 ve erken tedaviyle ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok aktif olarak yer al\u0131yor. Hastalar\u0131n, mutlaka MS hekimlerinin g\u00f6zetiminde olmas\u0131 ve tedavilere d\u00fczenli uymas\u0131 gerekiyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

TEMEL PRENS\u0130P SA\u011eLIKLI YA\u015eAM OLMALI<\/b><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam prensiplerinin ilk ba\u015ftan itibaren uygulanmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Y\u00fcceyar, \u201cYap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda genetik yatk\u0131nl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda sigara i\u00e7me, baz\u0131 vir\u00fcslere maruz kalma, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na az maruziyet, D vitamini eksikli\u011fi ve ergenlik d\u00f6neminde obez veya a\u015f\u0131r\u0131 kilolu olma gibi \u00e7evresel fakt\u00f6rler MS geli\u015fim riski ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. MS hakk\u0131nda daha fazla bilgi almak isteyenler \u2018egemssaglikliyasam\u2019 kullan\u0131c\u0131 adl\u0131 sosyal medya hesaplar\u0131m\u0131z\u0131 takip edebilir\u201d dedi.<\/p>\n

MS NASIL B\u0130R HASTALIK?<\/b><\/p>\n

\"\"MS\u2019in ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde ortaya \u00e7\u0131kan bir hatal\u0131 tan\u0131ma durumu oldu\u011funu dile getiren Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcl Ekmek\u00e7i ise \u201cNas\u0131l ki bir mikropla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda v\u00fccudumuzun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi onunla m\u00fccadele ediyorsa, bu hatal\u0131 tan\u0131ma nedeniyle de v\u00fccudumuzun kendimize ait olan baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerine santral sinir sistemindeki bir sald\u0131r\u0131 olu\u015fmakta. Beynimizi elektriksel bir sistem gibi d\u00fc\u015f\u00fcnelim, sinir h\u00fccrelerimiz bir elektrik kablosu gibi olsun. Bu elektrik kablosunun \u00e7evresinde k\u0131l\u0131flar oldu\u011funu biliyoruz, bizim sinir h\u00fccrelerimizin uzant\u0131lar\u0131nda da birtak\u0131m k\u0131l\u0131flar var ve bunlar\u0131 \u2018myelin\u2019 olarak isimlendiriyoruz. Bu miyelin k\u0131l\u0131flara y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 oluyor. Zaman i\u00e7inde bu miyelin k\u0131l\u0131fta hasarlanma oluyor. Hasarlanma daha da ileri gidiyor ve miyelin d\u0131\u015f\u0131nda sinir h\u00fccresinin uzant\u0131lar\u0131nda da hasarlanmalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar bizim n\u00f6rolojik bulgu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bulgulara ve yak\u0131nmalara neden oluyor. Zaman i\u00e7inde de engellilikler olu\u015fabiliyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde her bireyde engellili\u011fi beklemiyoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cMS\u2019DE HER B\u0130REY\u0130N HASTALI\u011eI B\u0130RB\u0130R\u0130NDEN FARKLIDIR\u201d<\/b><\/p>\n

Hastal\u0131\u011f\u0131n bireylere g\u00f6re farkl\u0131 \u015fik\u00e2yetlerle ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fine vurgu yapan Prof. Dr. Ekmek\u00e7i, \u201cHastalar farkl\u0131 yak\u0131nmalarda bulunabiliyor, bunlar i\u00e7inde; g\u00f6rme bozukluklar\u0131, bulan\u0131k g\u00f6rme, \u00e7ift g\u00f6rme, denge bozukluklar\u0131, baz\u0131 duyusal yak\u0131nmalar, kolda bacakta, g\u00f6vdede, y\u00fczde uyu\u015fmalar \u015feklinde ya da a\u011fr\u0131lar \u015feklinde de olabiliyor. Tekrarlayan, \u00e7ok \u015fiddetli a\u011fr\u0131lar \u015feklinde de kar\u015f\u0131m\u0131za gelebiliyorlar, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri y\u00fcr\u00fcme bozukluklar\u0131 olabiliyor, bazen mesane sorunlar\u0131; idrar yapmada zorlanma, idrar ka\u00e7\u0131rma gibi yak\u0131nmalarla bile gelebiliyorlar. Bir\u00e7ok farkl\u0131 alt grubu var, hi\u00e7bir MS\u2019li birey di\u011feriyle ayn\u0131 de\u011fil, bu nedenle tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da farkl\u0131 oluyor. Baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131z ataklarla seyrediyor, baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131z en ba\u015f\u0131ndan itibaren \u00e7ok fazla atak ge\u00e7irmeyip yava\u015f yava\u015f k\u00f6t\u00fcle\u015fmelerle seyredebiliyor. Bu nedenle bu hastalardaki tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z farkl\u0131 olabiliyor. Tan\u0131 ve tedavi takibinde manyetik rezonans (MR) g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, kan tetkikleri ve belden s\u0131v\u0131 alma i\u015flemleri yap\u0131labiliyor. Belden s\u0131v\u0131 alma i\u015flemi steril bir ortamda usta bir elle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a zarars\u0131z ve tan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan bir tetkik. Tedavide basamak basamak bir tak\u0131m tedavi se\u00e7eneklerini uyguluyoruz, teknolojinin \u00e7ok ilerlemesiyle s\u00fcrekli yeni ila\u00e7lar geli\u015ftiriliyor. MS hastalar\u0131m\u0131za umutsuz olmamalar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorum, bu tedavilerden \u00f6ncesiyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir\u00e7ok hastam\u0131z\u0131n ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha iyi olduklar\u0131n\u0131 ve engelsiz bir ya\u015fam s\u00fcrebildiklerini s\u00f6yleyebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n