{"id":7667,"date":"2022-04-04T04:19:00","date_gmt":"2022-04-04T04:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=7667"},"modified":"2022-04-04T08:21:49","modified_gmt":"2022-04-04T08:21:49","slug":"eude-karacay-malkar-turklerinin-edebiyati-konusuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2022\/04\/04\/eude-karacay-malkar-turklerinin-edebiyati-konusuldu\/","title":{"rendered":"E\u00dc\u2019de Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin Edebiyat\u0131 konu\u015fuldu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Seren Kara\u015fahin &#8211; Kadir Mente\u015f &#8211; Bilge Bulat<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Kariyer Planlama ve Ba\u015far\u0131 Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u201cKariyer S\u00f6yle\u015fileri\u201d kapsam\u0131nda, E\u00dc T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (TDAE) taraf\u0131ndan \u201cKara\u00e7ay-Malkar T\u00fcrklerinin Edebiyat\u0131\u201d konulu bir s\u00f6yle\u015fi d\u00fczenlendi. \u00c7evrimi\u00e7i olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015finin moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc TDAE \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet Temizkan yapt\u0131. Etkinli\u011fe konu\u015fmac\u0131 olarak doktora e\u011fitimini E\u00dc\u2019de tamamlayan Akdeniz \u00dcniversitesi (AKD\u00dc) Edebiyat Fak\u00fcltesi T\u00fcrk Dili ve Edebiyatlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Adilhan Adilo\u011flu kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">TDAE olarak Do\u00e7. Dr. Adilo\u011flu\u2019nun bilgi birikiminden faydalanmak istediklerini dile getiren Prof. Dr. Temizkan, \u201cEtkinli\u011fimizde eski \u00f6\u011frencimiz olmas\u0131ndan gurur duydu\u011fumuz Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinden olan Do\u00e7. Dr. Adilhan Adilo\u011flu\u2019nu a\u011f\u0131rl\u0131yoruz. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrkleri Edebiyat\u0131 \u00fczerine olan Adilo\u011flu\u2019nun doktora tezi de dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131mda haz\u0131rland\u0131. Ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanarak, \u2018Kariyer S\u00f6yle\u015fileri\u2019 kapsam\u0131nda kendisini konuk etmek istedik. \u00c7ok \u00fcretken bir \u00f6\u011frencimizdi ve \u015fimdi meslekta\u015f\u0131m\u0131z oldu. \u00dcretkenli\u011finden dolay\u0131 da bu s\u00f6yle\u015fide onun bilgilerinden yararlanmak istedik. Kendisine davetimizi kabul etti\u011fi i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">TDAE\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dahil olmaktan mutluluk duydu\u011funu belirten Do\u00e7. Dr. Adilo\u011flu, \u201cBana b\u00f6yle bir toplant\u0131da yer alma f\u0131rsat\u0131 sundu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. E\u00dc T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc mezunu oldu\u011fum i\u00e7in gurur duyuyorum. De\u011ferli hocam Prof. Dr. Mehmet Temizkan\u2019\u0131n \u00f6\u011frencisi olmaktan iftihar ediyorum\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cKara\u00e7ay Malkar T\u00fcrkleri ile ilgili as\u0131ls\u0131z ithamlara bulunuldu\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tez konusu hakk\u0131nda bilgi veren ve bu konuyu bir yanl\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeltmek, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak amac\u0131yla se\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. Adilhan Adilo\u011flu, \u201cSovyet Egemenli\u011fi \u00d6ncesi Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrkleri Edebiyat\u0131, benim tez konum. Bu konuyu se\u00e7memdeki ana sebep de o d\u00f6neme dair yap\u0131lan ger\u00e7ekten uzak propagandalar. Okudu\u011fum \u00e7al\u0131\u015fmalarda s\u00fcrekli Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin, Sovyet \u00f6ncesi d\u00f6nemde yaz\u0131l\u0131 edebiyata ge\u00e7medikleri ve medeniyete ula\u015fmad\u0131klar\u0131 propagandas\u0131 yap\u0131l\u0131yordu. \u2018Sovyet Rejimi gelmeden \u00f6nce Kara\u00e7ay Malkarlar ilkel bir hayat ya\u015f\u0131yordu, rejim geldikten sonra medeniyete kavu\u015ftular\u2019 alg\u0131s\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Bu bir propagandad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde ya\u015fayan toplam 400 bine yak\u0131n Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrk\u00fc bulunuyor. Rusya\u2019da yakla\u015f\u0131k 350 bin olan n\u00fcfus, K\u0131rg\u0131zistan, Kazakistan, T\u00fcrkiye, Amerika ve Suriye\u2019de bulunanlarla beraber 400 bin civar\u0131na y\u00fckseliyor. Kuzey Kafkasya\u2019da T\u00fcrk kavimlerinin \u00e7e\u015fitlenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan Kara\u00e7ay &#8211; Malkar T\u00fcrkleri, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131yla boyunduruk alt\u0131na giriyorlar\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin Nazi Almanyas\u0131 taraf\u0131nda durdu\u011fu \u015feklindeki iddialar\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu belirten Do\u00e7. Dr. Adilhan Adilo\u011flu, \u201cKara\u00e7ay-Malkar T\u00fcrkleri, bulunduklar\u0131 topraklar i\u00e7in sava\u015ft\u0131lar. Sava\u015fta bir\u00e7ok Kara\u00e7ay-Malkar T\u00fcrk\u00fc, K\u0131z\u0131l Ordu ile birlikte Nazilere kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131. Geriye kalanlar az say\u0131dayd\u0131. As\u0131ls\u0131z ithamlarla bir halk topyek\u00fbn bir \u015fekilde hayvan vagonlar\u0131yla Orta Asya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015ftir. Yar\u0131s\u0131 da hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. 1991\u2019de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla, bu as\u0131ls\u0131z su\u00e7lamalar geri al\u0131nm\u0131\u015f ve vatan haini olmad\u0131klar\u0131 belli olmu\u015ftur\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cKara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin Edebiyat gelene\u011fi k\u00f6kl\u00fc ve zengindir\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovyet \u00f6ncesi d\u00f6nemde Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrkleri Edebiyat\u0131ndan bahseden Do\u00e7. Dr. Adilo\u011flu, \u201cB\u00fct\u00fcn T\u00fcrk boylar\u0131nda oldu\u011fu gibi, Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin de olduk\u00e7a k\u00f6kl\u00fc ve zengin bir s\u00f6zl\u00fc edebiyat gelene\u011fi vard\u0131r. Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin yaz\u0131l\u0131 edebiyatlar\u0131n\u0131 Sovyet \u00f6ncesi ve Sovyet egemenli\u011fi \u015feklinde iki ayr\u0131 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda anlatabiliriz. Sovyet egemenli\u011fi \u00f6ncesi edebiyat, kayna\u011f\u0131n\u0131 \u0130slam dininden ve \u015fark edebiyat\u0131ndan alarak beslenmi\u015ftir. \u0130lk din\u00ee edeb\u00ee eserlerin 18. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda Buhara\u2019dan gelip Kara\u00e7ay\u2019a yerle\u015fen \u015eeyh Abdullah taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rivayet edilir. Tahir ile Z\u00fchre, Leyla ile Mecnun ve Mira\u00e7name gibi do\u011fu edebiyat\u0131n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 eserleri de Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrk\u00e7esi ile yeniden yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne yaz\u0131k ki bu eserler g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrk\u00e7esi olarak Arap harfleriyle 1909 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f ilk kitap Lokman Asani\u2019nin \u2018Kitab\u00fc M\u00fcr\u015fidi\u2019n-Nisa\u2019 adl\u0131 eseridir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6nemindeki Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrkleri Edebiyat\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veren Do\u00e7. Dr. Adilo\u011flu, \u201c1922 y\u0131l\u0131ndan itibaren bug\u00fcnk\u00fc Kara\u00e7ay \u00c7erkes Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkenti olan \u00c7erkesk \u015fehrinde Rus\u00e7a gazetelerin baz\u0131 sayfalar\u0131nda Arap harfleriyle yaz\u0131lan Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrk\u00e7esiyle \u015fiirler, makaleler ve haberlerin yay\u0131nlanmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki yay\u0131nlar, Sovyet propagandas\u0131 yap\u0131lan eserler diyebiliriz. D\u00fcnya sava\u015f\u0131yla ilgili kayda al\u0131nan eserler de olduk\u00e7a fazlad\u0131r. Sovyet vatan\u0131n\u0131n Nazilere kar\u015f\u0131 kahramanca savunulmas\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n getirdi\u011fi felaket ve sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 gibi konular i\u015flenmi\u015ftir. 70\u2019li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru verilen edebi eserlerin en belirgin \u00f6zelli\u011fi ise, konular\u0131n toplumsall\u0131ktan bireyselli\u011fe kaymas\u0131d\u0131r. 1980\u2019li y\u0131llarda eserlerinde Kara\u00e7ay Malkar T\u00fcrklerinin s\u00fcrg\u00fcn edilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kendilerine yap\u0131lan zul\u00fcmleri a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade etmektedirler. 1990\u2019dan sonra ise, Kara\u00e7ay Malkar edebiyat\u0131ndan isimler \u00a0saymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Yeni ve b\u00fcy\u00fck edebiyat\u00e7\u0131lar yeti\u015fmemi\u015ftir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seren Kara\u015fahin &#8211; Kadir Mente\u015f &#8211; Bilge Bulat Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Kariyer Planlama ve Ba\u015far\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7668,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-7667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1.jpg",1915,961,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-300x151.jpg",300,151,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-768x385.jpg",640,321,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-1024x514.jpg",640,321,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-1536x771.jpg",1536,771,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1.jpg",1915,961,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-1024x514.jpg",1024,514,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Prof.-Dr.-Mehmet-Temizkan-Doc.Dr_.-Adilhan-Adiloglu-1-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7667"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7669,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7667\/revisions\/7669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}