D\u00fcnya genelinde oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en art\u0131r\u0131yor. Toplumun ya\u015fl\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda bilin\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla her y\u0131l 1 Ekim tarihi D\u00fcnya Ya\u015fl\u0131lar G\u00fcn\u00fc olarak kutlan\u0131yor. D\u00fcnya Ya\u015fl\u0131lar G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klama yapan Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 Geriatri Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Zeliha Fulden Sara\u00e7 ve Uzm. Dr. Fatma \u00d6zge Kayhan Ko\u00e7ak, haysiyetli ya\u015flanma ve Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Geriatri Bilim Dal\u0131 akademisyenleri \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili \u00f6nemli bilgiler verdi.<\/p>\n
Prof. Dr. Zeliha Fulden Sara\u00e7, \u201cBeklenen ya\u015fam s\u00fcresinin artmas\u0131yla birlikte t\u00fcm d\u00fcnyada ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusu artm\u0131\u015ft\u0131r ve artmaya devam etmektedir. N\u00fcfusun ya\u015flanmas\u0131, d\u00fcnya genelinde yeni bir sosyal, politik ve ekonomik talebi yerine getirme e\u011filimi yaratmaktad\u0131r. 2002 y\u0131l\u0131nda 2. D\u00fcnya Ya\u015fl\u0131lar Asamblesi i\u00e7in toplanan Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulunun belirtti\u011fi gibi; kaliteli ya\u015flanma \u2018Her yerde insanlar\u0131n g\u00fcvenli ve sayg\u0131n \u015fekilde ya\u015flanmalar\u0131n\u0131n ve toplumlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn haklara sahip birer vatanda\u015f olarak ya\u015famaya devam etmelerinin garanti edilmesi\u2019 ile sa\u011flanabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu tan\u0131m art\u0131k yerini aktif ya\u015flanmaya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Haysiyetli ve aktif ya\u015flanma ad\u0131na; sosyal, e\u011fitsel, k\u00fclt\u00fcrel kaynaklara n\u00fcfusun her kesimi ula\u015fabilmeli. Ya\u015fl\u0131 bireylere isterse potansiyelini geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 sunulmal\u0131, dilerse kapasite ve ilgi alan\u0131na g\u00f6re i\u015f g\u00fcc\u00fcne kat\u0131labilmeli. Nerede ya\u015farsa ya\u015fas\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere, yeterli bir gelire, g\u00fcvenli bir \u00e7evreye sahip olmal\u0131, istedi\u011fi s\u00fcre boyunca kendi ortam\u0131nda ya\u015fama ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerine rahat\u00e7a yararlanma olana\u011f\u0131 sunulmal\u0131d\u0131r. Kendi ile ilgili politikalar\u0131n saptanmas\u0131nda aktif rol alabilmeli, bu \u015fekilde bilgi ve deneyimlerini gen\u00e7 ku\u015faklara aktarabilmeli\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cE\u00dc Geriatri Bilim Dal\u0131 ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenmeye \u00f6zel \u00f6nem veriyor\u201d <\/b><\/p>\n
Bir toplumun medeniyet d\u00fczeyinin ya\u015fl\u0131 vatanda\u015flar\u0131na g\u00f6sterilen \u00f6zen ve sayg\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Prof. Dr. Zeliha Fulden Sara\u00e7, \u201cSa\u011fl\u0131k ve esenli\u011fi art\u0131rmaya y\u00f6nelik t\u0131bbi olmayan bir yakla\u015f\u0131ma dayanan iyi ya\u015flanma kavram\u0131, ya\u015fam s\u00fcresinin ve esenli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biridir. Ya\u015flanan bir n\u00fcfusta sa\u011fl\u0131k ve sosyal destek sistemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 i\u00e7in, iyi ya\u015flanmay\u0131 te\u015fvik eden bireysel ve \u00e7evresel de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan proaktif ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Toplum taraf\u0131ndan, bireyler \u00e7evrelerinin fiziksel, sosyal, ekonomik, tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flamlar\u0131na dahil edilerek, uzun vadeli, olumlu de\u011fi\u015fim yaratan dinamik, etkile\u015fimli bir s\u00fcre\u00e7 olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle insanlar\u0131n ya\u015flanma hakk\u0131nda nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ve kendi ya\u015flanma s\u00fcre\u00e7lerine nas\u0131l bakt\u0131klar\u0131 konusunda olumlu bir fark yaratmak ama\u00e7lanmal\u0131d\u0131r. \u0130yi ya\u015flanma, insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131, aktif ve g\u00fcvenli olacak \u015fekilde optimize eden se\u00e7imler yapmas\u0131na te\u015fvik etmek ve ya\u015fland\u0131k\u00e7a da tatmin edici ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrebilecekleri fikrini vurgulamakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan Geriatri bilim dal\u0131 olarak \u2018ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme\u2019yi destekleyen olu\u015fumlar yaratmaktay\u0131z. Ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme, ya\u015f, stat\u00fc veya e\u011fitim seviyesini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan uygun herhangi bir ortamda, bireysel olarak ve ba\u015fkalar\u0131yla birlikte, bilgi, beceri ve yetkinlik geli\u015ftirme amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frenme s\u00fcrecidir. \u00d6rnek olarak, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ya\u015f \u00dcniversiteleri (U3A), ya\u015fl\u0131 vatanda\u015flar\u0131n canl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 korumak ve onlar\u0131 topluluk ya\u015fam\u0131na katmak amac\u0131yla, \u00f6nemli konularda yeni bilgiler edinebilecekleri veya uygun bir ortamda hali haz\u0131rda sahip olduklar\u0131 bilgileri payla\u015fabilecekleri sosyok\u00fclt\u00fcrel merkezler olarak tan\u0131mlanabilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cD\u00fczenli fiziksel aktivite ki\u015fiyi formda tutmaktad\u0131r\u201d<\/b><\/p>\n
Ya\u015fl\u0131l\u0131kta ya\u015fam kalitesini korunma yolunun d\u00fczenli fiziksel aktiviteden ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Fatma \u00d6zge Kayhan Ko\u00e7ak ise \u201cYa\u015fl\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ve sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in, \u00f6zellikle kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n neden olaca\u011f\u0131 fonksiyonel d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri s\u0131n\u0131rlayabilecek ya\u015fam ortam\u0131 ve ki\u015fisel davran\u0131\u015flar te\u015fvik edilmelidir. Geriatrik pop\u00fclasyonda t\u0131bb\u0131n esas hedefi; \u2018ya\u015fam kalitesinin korunmas\u0131d\u0131r\u2019. Ki\u015finin ya\u015f\u0131 ne olursa olsun, d\u00fczenli fiziksel aktivite ki\u015fiyi formda tutmakta ve kendisini iyi hissettirmektedir. Ayr\u0131ca fiziksel aktivite hem kardiyovask\u00fcler sistemi korumakta hem de kas iskelet sistemini g\u00fc\u00e7lendirerek d\u00fc\u015fme riskini azaltmaktad\u0131r. Dengeli bir beslenme ile ileri ya\u015fta s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan beslenme yetersizli\u011fine ba\u011fl\u0131 olu\u015fabilecek negatif sonu\u00e7lar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lacakt\u0131r, kas g\u00fcc\u00fc de korunarak d\u00fc\u015fme riski azalacakt\u0131r. Doktor muayenesi ile eksikli\u011fi saptanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece genellikle ki\u015finin ihtiyac\u0131 olan t\u00fcm vitamin, mineraller dengeli ve yeterli beslenme ile kar\u015f\u0131lanabilmektedir. Bununla ilgili Ege Geriatri Bilim dal\u0131 olarak halka y\u00f6nelik bilgilendirme kitap\u00e7\u0131klar\u0131 olu\u015fturduk. Sanal ortamda \u2018Ya\u015fl\u0131da Beslenme El Kitab\u0131\u2019 , \u2018Ya\u015fl\u0131da D\u00fc\u015fme Ve D\u00fc\u015fmeyi \u00d6nleme Yollar\u0131 El Kitab\u0131\u2019, \u2018\u0130leri Ya\u015fta Kas Erimesi El Kitab\u0131\u2019na herkes ula\u015f\u0131p okuyabilmektedir. Haysiyetli ya\u015flanma \u00f6l\u00e7\u00fctlerinden biri de hem ya\u015f\u0131n hem hayat\u0131n getirdi\u011fi zorluk ve de\u011fi\u015fikliklerle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilme kapasitesidir. Ya\u015flanma ile birlikte baz\u0131 sosyal roller kaybedilebilir, hastal\u0131klarla birlikte kendi ba\u015f\u0131na ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirebilme yetisi yitirilebilir, \u00f6zerklik azalabilir. Bunlara yak\u0131n arkada\u015f, akranlar\u0131n kayb\u0131 ve daha da \u00f6nemlisi e\u015f kayb\u0131 ile birlikte sosyal izolasyon, maddi zorluklar da eklenebilir. Bu sorunlar, ki\u015fisel bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ya da zay\u0131fl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Meditasyon yapmak ve bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmak, hayattaki de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 zihinsel esneklik kazand\u0131rarak stres ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmada yard\u0131mc\u0131 olabilir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnya genelinde oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en art\u0131r\u0131yor. Toplumun ya\u015fl\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4918,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-4917","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01-300x243.jpg",300,243,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01.jpg",604,489,false],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Clipboard01-604x380.jpg",604,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"G\u00fcncel<\/a> Kamp\u00fcs<\/a> Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4917"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4928,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917\/revisions\/4928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}