{"id":35685,"date":"2026-09-01T06:02:00","date_gmt":"2026-09-01T06:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=35685"},"modified":"2026-09-01T08:05:28","modified_gmt":"2026-09-01T08:05:28","slug":"dr-ogr-uyesi-akyuz-gelecegi-kurtarmak-icin-gencleri-merkeze-alan-tarim-politikalari-sart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2026\/09\/01\/dr-ogr-uyesi-akyuz-gelecegi-kurtarmak-icin-gencleri-merkeze-alan-tarim-politikalari-sart\/","title":{"rendered":"Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Aky\u00fcz, \u201cGelece\u011fi kurtarmak i\u00e7in gen\u00e7leri merkeze alan tar\u0131m politikalar\u0131 \u015fart\u201d"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Egeli bilim insan\u0131 Ege B\u00f6lgesi tar\u0131m\u0131n\u0131n gelece\u011fine y\u00f6nelik \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yark\u0131n Aky\u00fcz, iklim krizinin Ege B\u00f6lgesi tar\u0131m\u0131 \u00fczerindeki etkilerine dikkat \u00e7ekerek, g\u0131da arz g\u00fcvenli\u011fi ve artan maliyetler konusunda uyar\u0131larda bulundu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri her ge\u00e7en g\u00fcn daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelirken, T\u00fcrkiye\u2019nin ve \u00f6zellikle Ege B\u00f6lgesi\u2019nin tar\u0131msal gelece\u011fi ciddi risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor. Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Ekonomisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yark\u0131n Aky\u00fcz; d\u00fczensiz ya\u011f\u0131\u015flar, kurakl\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klar ve azalan yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n g\u0131da fiyatlar\u0131 ile arz g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131ya dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin tar\u0131m \u00fczerindeki etkilerinin sadece \u0131s\u0131nma ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yark\u0131n Aky\u00fcz, ya\u011f\u0131\u015f rejimindeki d\u00fczensizli\u011fin \u00fcretimi do\u011frudan vurdu\u011funu ifade etti. Dr. Aky\u00fcz, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi denilince akla genellikle yaln\u0131zca k\u00fcresel \u0131s\u0131nma geliyor; oysa ya\u011f\u0131\u015f rejiminin d\u00fczensizle\u015fmesi, zamans\u0131z gelen zirai don ve a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klar tar\u0131m\u0131 do\u011frudan vuruyor. Eskiden d\u00fczenli ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemlerde art\u0131k yeterli ya\u011f\u0131\u015f alam\u0131yoruz; buna kar\u015f\u0131l\u0131k bitkinin su ihtiyac\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu d\u00f6nemlerde a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flarla kar\u015f\u0131la\u015fabiliyoruz. \u00c7i\u00e7eklenme d\u00f6neminde aniden bast\u0131ran sa\u011fanaklar \u00e7i\u00e7ek d\u00f6k\u00fcm\u00fcne, erken \u0131s\u0131nan havalar\u0131n ard\u0131ndan gelen don olaylar\u0131 ise ciddi rekolte ve kalite kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege B\u00f6lgesi\u2019nin dinamik yap\u0131s\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Aky\u00fcz, \u201cS\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131yla birlikte zararl\u0131 b\u00f6ceklerin \u00fcreme d\u00f6ng\u00fcs\u00fc h\u0131zlan\u0131yor ve pop\u00fclasyonlar\u0131 art\u0131yor. Ege B\u00f6lgesi, bir\u00e7ok alanda y\u0131lda birden fazla \u00fcr\u00fcn al\u0131nabilen, tar\u0131msal \u00fcretimin olduk\u00e7a yo\u011fun oldu\u011fu dinamik bir co\u011frafya. Bu yo\u011fun \u00fcretim yap\u0131s\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin de etkisiyle hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 ot bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor; m\u00fccadelede daha fazla pestisit kullan\u0131lmas\u0131 ise \u00fcretim maliyetlerini y\u00fckseltiyor. \u00d6zetle; iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi tar\u0131mda yaln\u0131zca yeni problemler \u00fcretmiyor; yanl\u0131\u015f arazi kullan\u0131m\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 su t\u00fcketimi ve toprak bozulmas\u0131 gibi var olan kronik sorunlar\u0131n \u00e7arpan katsay\u0131s\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fcterek krizi derinle\u015ftiriyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Susuzluk planlamalar\u0131 etkiliyor<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Su kaynaklar\u0131ndaki azalman\u0131n tar\u0131msal planlamay\u0131 zorunlu olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011fini vurgulayan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi, \u201cTatl\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131rl\u0131 ve iklim krizinin etkilerini ilk olarak su kaynaklar\u0131m\u0131zda hissediyoruz. Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n anl\u0131k ve \u015fiddetli gelmesi nedeniyle suyu toprakta tutam\u0131yor ve depolayam\u0131yoruz. Ege B\u00f6lgesi&#8217;nde yer alt\u0131 su seviyeleri yer yer 150-200 metrelerin alt\u0131na inmi\u015f durumda. Suyu \u00e7ektik\u00e7e kaynak daha da derine ka\u00e7\u0131yor. Su k\u0131s\u0131t\u0131 ve kurakl\u0131k, b\u00f6lgenin \u00fcr\u00fcn desenini de zorunlu olarak de\u011fi\u015ftiriyor. \u00d6rne\u011fin; y\u00fcksek su isteyen \u00fcr\u00fcnlerden ka\u00e7\u0131\u015f ba\u015flay\u0131p bu\u011fday gibi daha az su t\u00fcketen \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelim ya\u015fanabiliyor. Ancak \u00fcretimdeki bu de\u011fi\u015fimlerin plans\u0131z ger\u00e7ekle\u015fmesi, baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim a\u00e7\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7arak uzun vadede d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabiliyor ve g\u0131da g\u00fcvencesini tehdit edebiliyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u0131da fiyatlar\u0131nda \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bask\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tar\u0131msal \u00fcretimde ya\u015fanan krizin sofralara &#8220;arz&#8221; ve &#8220;maliyet&#8221; olmak \u00fczere iki temel kanal \u00fczerinden yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Aky\u00fcz, \u201cS\u0131cakl\u0131k ve kurakl\u0131k nedeniyle verim ve kalite d\u00fc\u015f\u00fcyor. Piyasaya s\u00fcr\u00fclen \u00fcr\u00fcn miktar\u0131 azald\u0131\u011f\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir arz daralmas\u0131 olu\u015fuyor ve fiyatlar yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc hareket ediyor. Di\u011fer yandan kurakl\u0131k sulama ihtiyac\u0131n\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken, zararl\u0131larla m\u00fccadelede daha fazla ila\u00e7lama ihtiyac\u0131n\u0131 da beraberinde getiriyor. Bir kilogram \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim maliyeti artt\u0131k\u00e7a, bu durum do\u011frudan t\u00fcketici fiyat\u0131na yans\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yap\u0131sal reformlara ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Aky\u00fcz, \u201cG\u0131da fiyatlar\u0131ndaki t\u0131rman\u0131\u015f yaln\u0131zca anl\u0131k fiyat m\u00fcdahaleleriyle \u00e7\u00f6z\u00fclemez. As\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gereken; do\u011fru arazi ve su y\u00f6netimi, iklime diren\u00e7li tohum \u00e7e\u015fitlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00fcretici kooperatiflerinin etkin k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Gen\u00e7ler olmadan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ift\u00e7i n\u00fcfusunun giderek ya\u015fland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yark\u0131n Aky\u00fcz, tar\u0131m\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in gen\u00e7 n\u00fcfusun \u00f6nemini vurgulad\u0131. Dr. Aky\u00fcz, \u201cGen\u00e7 n\u00fcfus hakl\u0131 olarak gelir g\u00fcvencesi arad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tar\u0131mdan uzakla\u015f\u0131yor. Oysa iklim krizine uyum sa\u011flamada teknolojiye, sens\u00f6rlere ve veri temelli sulama sistemlerine en h\u0131zl\u0131 adapte olabilecek kesim gen\u00e7lerdir. Gen\u00e7leri yaln\u0131zca &#8216;tar\u0131ma d\u00f6n\u00fcn&#8217; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla k\u0131rsalda tutamay\u0131z. Gen\u00e7 \u00fcreticiye araziye eri\u015fim, sermaye deste\u011fi ve pazar garantisi sunan modeller olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. K\u0131rsalda gen\u00e7 n\u00fcfusu tutamazsak yaln\u0131zca tar\u0131msal \u00fcretimi de\u011fil, nesillerdir biriken kadim tar\u0131m bilgisini de kaybederiz. Gelece\u011fi kurtarmak i\u00e7in iklim risklerini y\u00f6neten, su ve topra\u011f\u0131 koruyan ve gen\u00e7leri merkezine alan diren\u00e7li bir tar\u0131m politikas\u0131 \u015fartt\u0131r\u201d diyerek s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egeli bilim insan\u0131 Ege B\u00f6lgesi tar\u0131m\u0131n\u0131n gelece\u011fine y\u00f6nelik \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yark\u0131n Aky\u00fcz, iklim krizinin Ege B\u00f6lgesi tar\u0131m\u0131 \u00fczerindeki etkilerine dikkat \u00e7ekerek, g\u0131da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35686,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[552,1,11],"tags":[],"class_list":["post-35685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cevre","category-gncl","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35687,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35685\/revisions\/35687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}