{"id":35603,"date":"2026-08-31T08:14:00","date_gmt":"2026-08-31T08:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=35603"},"modified":"2026-08-31T10:17:25","modified_gmt":"2026-08-31T10:17:25","slug":"egeli-bilim-insanindan-balikcilik-ve-deniz-ekosisteminin-gelecegi-icin-onemli-uyarilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2026\/08\/31\/egeli-bilim-insanindan-balikcilik-ve-deniz-ekosisteminin-gelecegi-icin-onemli-uyarilar\/","title":{"rendered":"Egeli bilim insan\u0131ndan bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve deniz ekosisteminin gelece\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli uyar\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Vahdet \u00dcnal, \u201cBal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale geldi\u011finde biten sadece bal\u0131klar olmaz; \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u0131da kayna\u011f\u0131m\u0131z, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 istihdam olanaklar\u0131, ilgili sekt\u00f6rler ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z da kaybolur\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Vahdet \u00dcnal, denizel ekosistemin korunmas\u0131, bal\u0131k stoklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 su \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketimi konusunda de\u011ferlendirmelerde bulundu. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca bal\u0131k stoklar\u0131yla ilgili bir mesele de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7evresel, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel bir miras oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00dcnal, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k y\u00f6netiminin \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelmesinin yarataca\u011f\u0131 geni\u015f kapsaml\u0131 sonu\u00e7lara de\u011finen Prof. Dr. \u00dcnal, &#8220;Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale geldi\u011finde biten sadece bal\u0131klar olmaz. Ekonomik, sosyal ve \u00e7evresel sonu\u00e7lar \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve y\u0131k\u0131c\u0131 olabilir. Zira s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k sadece bal\u0131klar\u0131 korumak de\u011fildir; g\u0131day\u0131, istihdam\u0131, ekonomiyi, k\u0131y\u0131 topluluklar\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 deniz ekosistemlerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131makt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fcnyada \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri var<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyadaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f \u00f6rneklerine de\u011finen Prof. Dr. \u00dcnal, &#8220;D\u00fcnyada bunun \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri var. Kanada\u2019n\u0131n Atlantik k\u0131y\u0131lar\u0131nda morina stoklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi ve 1992\u2019de uygulanan moratoryum, on binlerce insan\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesine neden oldu. Kanada h\u00fck\u00fcmeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli destek programlar\u0131n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irdi. Kriz, bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 geni\u015f bir ekonomik a\u011f\u0131 da etkiledi. Di\u011fer yandan bal\u0131k stoklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, denizel besin a\u011flar\u0131n\u0131 ve ekosistemlerin i\u015fleyi\u015fini bozabilir. Biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe, ekosistem hizmetlerine ve k\u0131y\u0131 topluluklar\u0131n\u0131n ya\u015fam kalitesine zarar verebilir. Ayr\u0131ca bal\u0131k, \u00f6nemli bir hayvansal protein ve g\u0131da kayna\u011f\u0131d\u0131r. Stoklar\u0131n azalmas\u0131, \u00f6zellikle bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131y\u0131 topluluklar\u0131nda g\u0131da g\u00fcvencesini tehdit edebilir&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bal\u0131k stoklar\u0131n\u0131 tehdit eden en b\u00fcy\u00fck fakt\u00f6rler<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tehditleri de\u011ferlendiren Prof. Dr. \u00dcnal, &#8220;D\u00fcnya G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc FAO, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve bal\u0131k stoklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck tehditleri a\u015f\u0131r\u0131 ve yasad\u0131\u015f\u0131 avc\u0131l\u0131k, kirlilik ve \u0131skarta oranlar\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 olarak s\u0131ralasa da ben bunlara \u00e7ok \u00f6nemli bir tehdidi daha ekliyorum; yanl\u0131\u015f veya k\u00f6t\u00fc y\u00f6netim. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k y\u00f6netimi karma\u015f\u0131k, \u00e7ok disiplinli ve zorlu bir i\u015ftir. Bu konudaki literat\u00fcr ba\u015far\u0131dan \u00e7ok ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k hikayeleriyle doludur&#8221; dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011fru avlanma prensiplerini s\u0131ralayan Prof. Dr. \u00dcnal, \u201cDo\u011fru avlanma; do\u011fru yerde (hassas habitatlar haricindeki avlak alanlar\u0131nda), do\u011fru zamanda (\u00fcreme d\u00f6nemi haricinde), do\u011fru av ara\u00e7lar\u0131yla (\u00e7evre dostu), do\u011fru boyutlarda (e\u015feysel olgunlu\u011fa eri\u015fmi\u015f, en az bir kere yumurta b\u0131rakm\u0131\u015f boyda) ve do\u011fru miktarda (belirlenen kotalar s\u0131n\u0131r\u0131nda) avlanmakla olur. Bu ba\u011flamda, av arac\u0131 ve minimum av boyu d\u00fczenlemeleri \u00f6nemlidir fakat tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Deniz koruma alanlar\u0131 olu\u015fturulmas\u0131, etkili koruma kontrol hizmetleri geli\u015ftirilmesi ve kapsaml\u0131 bir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k y\u00f6netim plan\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 \u015fartt\u0131r&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Besin de\u011feri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin ve lezzetli<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bal\u0131k t\u00fcketiminin sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine vurgu yapan Prof. Dr. \u00dcnal, &#8220;Bal\u0131k iyi bir protein kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bildi\u011finiz gibi protein; kaslar\u0131n, dokular\u0131n ve enzimlerin yap\u0131m\u0131 ve yenilenmesi i\u00e7in gereklidir. \u00d6zellikle ya\u011fl\u0131 bal\u0131klar, D vitamini ve omega-3 ya\u011f asitleri bak\u0131m\u0131ndan daha zengindir. D vitamini kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin normal i\u015flevleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131rken, B12 vitamini sinir sistemi ve kan h\u00fccrelerinin normal i\u015flevlerine katk\u0131da bulunur. Benim favorim sardalya ama deniz \u00fcr\u00fcnlerinin her biri ayr\u0131 bir lezzet i\u00e7erir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tazelik ve hijyen \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sekt\u00f6r payda\u015flar\u0131n\u0131n ve kamu kurumlar\u0131n\u0131n sorumluluklar\u0131na de\u011finen Prof. Dr. \u00dcnal, &#8220;Bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n, kurallara uyup bal\u0131klar\u0131n\u0131 tutmalar\u0131 ve kooperatifleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla karar alma s\u00fcre\u00e7lerine dahil olmalar\u0131 yeterli. Ayr\u0131ca gerekti\u011finde veri payla\u015f\u0131m\u0131 ve i\u015f birli\u011fine a\u00e7\u0131k olmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok olumlu etkiler. T\u00fcketicilere d\u00fc\u015fen g\u00f6rev ise hangi bal\u0131\u011f\u0131, ne zaman, hangi boyutta t\u00fcketeceklerini bilmektir. T\u00fcketiciler tazelik ve hijyen konusunu \u00f6nemsemeli, bal\u0131klar\u0131n\u0131 bu ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayan g\u00fcvendikleri bir yerden almaya dikkat etmelidir. Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda bir\u00e7ok su \u00fcr\u00fcnleri kooperatifi bal\u0131k mezat\u0131 organize etmektedir. \u0130mk\u00e2n\u0131 olanlar, bal\u0131k mezatlar\u0131na gidip o g\u00fcn\u00fcn bal\u0131\u011f\u0131n\u0131 alabilirler. Bu i\u015fler bir par\u00e7a merak ve bal\u0131k-bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k-deniz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131makla keyif halini al\u0131r. Kamu kurumlar\u0131na da \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. Yapmalar\u0131 gereken, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkate alan, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir y\u00f6netim yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemektir&#8221;\u00a0diye konu\u015ftu.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-35603 gallery-columns-1 gallery-size-medium'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/2-23.png'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/2-23.png\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ege \u00dcniversitesi Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Vahdet \u00dcnal, \u201cBal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale geldi\u011finde biten sadece bal\u0131klar olmaz; \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u0131da kayna\u011f\u0131m\u0131z, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 istihdam olanaklar\u0131, ilgili sekt\u00f6rler&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35605,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,11],"tags":[],"class_list":["post-35603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35606,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35603\/revisions\/35606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}