Egeli bilim insan\u0131 ev yap\u0131m\u0131 konservelerdeki “Botulizm” riskine dikkat \u00e7ekti<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cG\u0131da g\u00fcvenli\u011finde \u015f\u00fcphe varsa t\u00fcketmeyin\u201d<\/b><\/b><\/p>\n
Ege \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi G\u0131da M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Ahsen Rayman Erg\u00fcn, ev yap\u0131m\u0131 sebze konservelerinde do\u011fru y\u00f6ntemler uygulanmad\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan botulizm riskine kar\u015f\u0131 vatanda\u015flar\u0131 uyararak, g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
\u0130ZM\u0130R (Ege Ajans)-<\/b>\u00a0Yaz aylar\u0131n\u0131n sona ermesiyle birlikte mutfaklarda ba\u015flayan geleneksel konserve haz\u0131rl\u0131klar\u0131, bilimsel y\u00f6ntemlere uyulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ciddi sa\u011fl\u0131k risklerini beraberinde getiriyor. Ege \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi G\u0131da M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Ahsen Rayman Erg\u00fcn, ev yap\u0131m\u0131 sebze konservelerinde en b\u00fcy\u00fck tehdidin \u201cClostridium botulinum<\/i>\u201d bakterisinin \u00fcretti\u011fi \u2018botulinum\u2019 toksini oldu\u011funu belirterek, vatanda\u015flar\u0131n g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda son derece dikkatli olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Ev yap\u0131m\u0131 konservelerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en ciddi riskin botulizm zehirlenmesi oldu\u011funu ifade eden Do\u00e7. Dr. Ahsen Rayman Erg\u00fcn, bu bakterinin oksijensiz ortamlarda h\u0131zla geli\u015febildi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Vatanda\u015flar aras\u0131nda yayg\u0131n olan baz\u0131 yanl\u0131\u015f kan\u0131lar\u0131 d\u00fczelten Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cBu bakteri sporlar\u0131 toprakta ve \u00e7evrede do\u011fal olarak bulunabiliyor. \u00d6zellikle konserveleme s\u0131ras\u0131nda kavanoz i\u00e7erisinde oksijenin azalmas\u0131, bu sporlar\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in elveri\u015fli bir ortam olu\u015fturuyor. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck hata \u2018kavanozu kaynatt\u0131m, kapa\u011f\u0131 vakum yapt\u0131, dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcvenlidir\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Kaynatma bir\u00e7ok bakteriyi etkisiz hale getirebilir ancak\u00a0C. botulinum<\/i>\u00a0sporlar\u0131 \u00e7ok daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck asitli g\u0131dalarda yaln\u0131zca normal kaynatmaya g\u00fcvenmek yeterli de\u011fildir; uygun ve do\u011frulanm\u0131\u015f bir \u0131s\u0131l i\u015flem gerekir. Is\u0131l i\u015flem s\u0131cakl\u0131k ve s\u00fcre kombinasyonudur ve bu parametrelerin do\u011fru hesaplanmas\u0131 gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla konserve g\u00fcvenli\u011fini sadece \u2018kaynat\u0131ld\u0131 m\u0131?\u2019 diye de\u011ferlendirmemek gerekir. pH; s\u0131cakl\u0131k, zaman, oksijen ko\u015fullar\u0131 ve g\u0131dan\u0131n yap\u0131s\u0131 birlikte de\u011ferlendirilmelidir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
G\u0131da g\u00fcvenli\u011finde kritik s\u0131n\u0131r pH 4,6<\/b><\/b><\/p>\n
G\u0131da g\u00fcvenli\u011finde asitlik derecesinin belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, pH 4,6 de\u011ferinin kritik bir e\u015fik oldu\u011funu belirtti. Past\u00f6rizasyon ve sterilizasyon aras\u0131ndaki fark\u0131n hayati sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cHer g\u0131da i\u00e7in do\u011fru s\u0131cakl\u0131k ve s\u00fcrenin belirlenmesi gerekmektedir. \u00d6zellikle pH’\u0131 4,6’n\u0131n \u00fczerinde olan d\u00fc\u015f\u00fck asitli sebzelerde bu konu \u00e7ok daha kritiktir.\u00a0C. botulinum<\/i>, pH 4,6’n\u0131n alt\u0131ndaki asidik g\u0131dalarda toksin olu\u015fturamaz. Bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fck pH, botulizme kar\u015f\u0131 en \u00f6nemli kontrol mekanizmalar\u0131ndan biridir. Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda, uygun pH de\u011ferine sahip olmayan ve oksijensiz bir ortamda bekleyen bir konserve, zaman i\u00e7erisinde bu bakteri a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli hale gelmektedir. Ancak pH de\u011feri 4,5\u2019in \u00fczerinde olan d\u00fc\u015f\u00fck asitli g\u0131dalarda, \u0131s\u0131ya diren\u00e7li patojenleri inaktive etmek i\u00e7in 100 \u00b0C\u2019nin \u00fczerindeki s\u0131cakl\u0131klarda sterilizasyon i\u015flemi uygulanmal\u0131d\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle fasulye, bezelye, m\u0131s\u0131r ve havu\u00e7 gibi d\u00fc\u015f\u00fck asitli sebzelerde \u00e7ok daha dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatan Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cDomatesin asitli\u011fi \u00a0\u00e7e\u015fidine g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. E\u011fer biber gibi d\u00fc\u015f\u00fck asitli sebzeler konserve edilecekse, pH de\u011feri sitrik asit gibi yemeklik asitlerle 4,3 \u2013 4,5 seviyesine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmelidir. Aksi takdirde sadece kaynatmak \u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00fcvenli hale getirmez\u201d dedi.<\/p>\n
Kavonuz belirtilerine dikkat<\/b><\/b><\/p>\n
Konserve t\u00fcketiminde dikkat edilmesi gereken fiziksel belirtilere ve “bombaj” riskine de\u011finen Do\u00e7. Dr. Ahsen Rayman Erg\u00fcn, \u201cKavanozda baz\u0131 uyar\u0131c\u0131 i\u015faretler varsa kesinlikle t\u00fcketmemek gerekir. \u00d6rne\u011fin kapa\u011f\u0131n \u015fi\u015fmi\u015f olmas\u0131, kavanozda s\u0131z\u0131nt\u0131 bulunmas\u0131, a\u00e7arken anormal \u015fekilde gaz veya bas\u0131n\u00e7 \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn beklenmedik \u015fekilde k\u00f6p\u00fcrmesi, belirgin renk veya yap\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri, k\u00fcf olu\u015fumu ya da kavanozun fiziksel olarak hasarl\u0131 olmas\u0131 ciddi \u015f\u00fcphe olu\u015fturur. E\u011fer bozulma etmeni gaz yapan bir mikroorganizma ise kutunun alt ve \u00fcst kapaklar\u0131 olu\u015fan gaz miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak az veya \u00e7ok \u015fi\u015fer. Bu duruma \u2018bombaj\u2019 denir. Ancak baz\u0131 mikroorganizmalar gaz olu\u015fturmadan da bozulmaya neden olabilir. Bu durumda kutu d\u0131\u015far\u0131dan normal g\u00f6r\u00fcnse de a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6t\u00fc bir koku veya ek\u015fime fark edilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Botulizm riskinin her zaman g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini belirten Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cEn kritik mesaj \u015fu: \u2018Kavanozda herhangi bir bozulma belirtisi yoksa yiyebilirim\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmemeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Botulinum toksini bulunan bir \u00fcr\u00fcn her zaman k\u00f6t\u00fc kokmayabilir veya g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc belirgin \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmeyebilir. Bu nedenle konserveleme y\u00f6ntemi g\u00fcvenilir de\u011filse veya \u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131ndan emin de\u011filsek, sadece g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne ve kokusuna g\u00fcvenerek t\u00fcketmemek gerekir. G\u0131da g\u00fcvenli\u011finde \u2018\u015f\u00fcphe varsa t\u00fcketme\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131 burada ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Egeli bilim insan\u0131 ev yap\u0131m\u0131 konservelerdeki “Botulizm” riskine dikkat \u00e7ekti Do\u00e7. Dr. Rayman Erg\u00fcn, \u201cG\u0131da g\u00fcvenli\u011finde \u015f\u00fcphe varsa t\u00fcketmeyin\u201d Ege \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi G\u0131da M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr.…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35567,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-35566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35566"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35568,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35566\/revisions\/35568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}