{"id":35430,"date":"2026-08-14T18:50:53","date_gmt":"2026-08-14T18:50:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=35430"},"modified":"2026-08-14T19:08:54","modified_gmt":"2026-08-14T19:08:54","slug":"egeli-bilim-insanindan-izmirin-cografi-evrimine-ve-deprem-riskine-isik-tutan-arastirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2026\/08\/14\/egeli-bilim-insanindan-izmirin-cografi-evrimine-ve-deprem-riskine-isik-tutan-arastirma\/","title":{"rendered":"Egeli Bilim \u0130nsan\u0131ndan \u0130zmir\u2019in Co\u011frafi Evrimine ve Deprem Riskine I\u015f\u0131k Tutan Ara\u015ft\u0131rma"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ertu\u011f \u00d6ner, \u0130zmir\u2019in binlerce y\u0131ll\u0131k k\u0131y\u0131 \u015feridi de\u011fi\u015fimini ve al\u00fcvyon zeminlerin deprem an\u0131ndaki s\u0131v\u0131la\u015fma riskini bilimsel verilerle ortaya koydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ertu\u011f \u00d6ner, \u0130zmir\u2019in binlerce y\u0131ll\u0131k k\u0131y\u0131 de\u011fi\u015fimini mercek alt\u0131na ald\u0131. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fiklikleri ve buzul hareketleri sonucu deniz seviyesinde ya\u015fanan dramatik de\u011fi\u015fimlerin Agora ve Kemeralt\u0131 b\u00f6lgesindeki izlerini s\u00fcren Prof. Dr. \u00d6ner, al\u00fcvyon zeminlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 deprem riskine kar\u015f\u0131 kritik uyar\u0131larda bulundu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130zmir\u2019in g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki co\u011frafi \u00f6zellikler binlerce y\u0131ll\u0131k devasa bir do\u011fa hareketinin sonucu oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Ertu\u011f \u00d6ner, s\u00fcrecin buzul \u00e7a\u011flar\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131. Sular\u0131n kutuplarda buzullar halinde tutulmas\u0131yla deniz seviyelerinin ge\u00e7mi\u015fte \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu ifade eden \u00d6ner, &#8220;Yakla\u015f\u0131k 20 bin y\u0131l \u00f6nce, son buzul \u00e7a\u011f\u0131 en y\u00fcksek d\u00f6nemine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda denizlerin seviyesi bug\u00fcnk\u00fcnden 130 metre daha a\u015fa\u011f\u0131dayd\u0131. \u0130zmir K\u00f6rfezi&#8217;nin sular\u0131n\u0131 130 metre a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekti\u011fimizde, d\u00f6nemin k\u0131y\u0131 \u00e7izgisi bug\u00fcnk\u00fc k\u00f6rfezin epey a\u00e7\u0131klar\u0131ndayd\u0131. Daha sonra \u0131s\u0131nmayla birlikte buzullar eridi ve deniz seviyesi yeniden y\u00fckseldi. Deniz, 6-7 bin y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcnk\u00fc seviyesine ula\u015ft\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te k\u0131y\u0131 \u00e7izgisi, Bornova Ovas\u0131&#8217;nda yakla\u015f\u0131k 1,5 kilometre kadar i\u00e7eriye sokuldu&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kay\u0131p Liman De\u011fil, Al\u00fcvyal Dolgu S\u00f6z Konusu<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kamuoyunda s\u0131k\u00e7a dile getirilen &#8220;Kay\u0131p Liman&#8221; iddialar\u0131na da bilimsel bir a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren Prof. Dr. \u00d6ner, bu durumun bir kaybolma de\u011fil, do\u011fal bir dolgu s\u00fcreci oldu\u011funu belirtti. Agora ve Kemeralt\u0131 b\u00f6lgesinde yapt\u0131klar\u0131 sondaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla kentin jeoarkeolojik r\u00f6ntgenini \u00e7ektiklerini ifade eden \u00d6ner, &#8220;Ortada kaybolan bir \u015fey yok asl\u0131nda, sadece k\u0131y\u0131n\u0131n al\u00fcvyonlarla dolmas\u0131 var. Agora taraf\u0131nda al\u00fcvyon dolgular\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda k\u0131y\u0131 \u00e7izgisinin ana kayaya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Kemeralt\u0131&#8217;ndaki \u015earaphane mevkiinde yap\u0131lan sondajlarda \u00e7ok bol miktarda s\u00fcnger spik\u00fcl\u00fc bulduk. Buradan da anl\u0131yoruz ki, o d\u00f6nemde oras\u0131 s\u00fcnger ticaretinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, limana yak\u0131n bir alanm\u0131\u015f&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Deprem ve S\u0131v\u0131la\u015fma Riski: Bornova \u00d6rne\u011fi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof. Dr. Ertu\u011f \u00d6ner, ge\u00e7mi\u015fteki k\u0131y\u0131 hareketlerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130zmir&#8217;i i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck riskinin deprem ve zemin g\u00fcvenli\u011fi oldu\u011funu vurgulad\u0131. 30 Ekim 2020 tarihinde ya\u015fanan Sisam merkezli \u0130zmir depreminden \u00f6rnekler veren \u00d6ner, &#8220;Ge\u00e7mi\u015fteki k\u0131y\u0131 de\u011fi\u015fimlerini bilmek bug\u00fcn i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Son depremde Bornova&#8217;da y\u0131k\u0131lan 7 binan\u0131n, do\u011frudan daha \u00f6nce deniz olup sonradan dolgu ile kapanan denizel dolgu alan\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu tespit ettik. K\u0131y\u0131 hareketli oldu\u011fu i\u00e7in ince kili al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, geriye kum kal\u0131yor. Kumlu zemin de, t\u0131pk\u0131 sars\u0131lan bir har\u00e7 arabas\u0131n\u0131n sulanmas\u0131 gibi, deprem dalgalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda s\u0131v\u0131la\u015fma etkisi yarat\u0131yor. Binlerce y\u0131l \u00f6ncesinin deniz tabanlar\u0131, bug\u00fcn g\u00f6kdelenlerin ve yerle\u015fim yerlerinin bulundu\u011fu al\u00fcvyal zeminleri olu\u015fturuyor\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Tarihin \u0130zlerini \u00c7amurun \u0130\u00e7inde Ar\u0131yoruz<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jeoarkeolojik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n zorlu ko\u015fullarda y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. \u00d6ner, klasik arkeolojiden farkl\u0131 olarak hen\u00fcz ta\u015fla\u015fmam\u0131\u015f al\u00fcvyon tabakalar\u0131n\u0131 sondaj y\u00f6ntemiyle incelediklerini s\u00f6yledi. 10-15 bin y\u0131ll\u0131k ortam de\u011fi\u015fimlerinin ancak bu y\u00f6ntemle okunabildi\u011fine dikkat \u00e7eken \u00d6ner, &#8220;Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar ciddi laboratuvar ve ekipman deste\u011fi gerektiriyor. Ekipmanlar\u0131n \u00e7o\u011fu yurt d\u0131\u015f\u0131ndan temin ediliyor. Bu noktada T\u00dcB\u0130TAK gibi kurumlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z projelerle bilimsel kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 yarat\u0131yoruz&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"35439\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Cografya-1024x768_04.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-35439\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"35438\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Cografya-1024x768_03.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-35438\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"35435\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Cografya-1024x768_02.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-35435\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"35434\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Cografya-1024x768_01.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-35434\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ege \u00dcniversitesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ertu\u011f \u00d6ner, \u0130zmir\u2019in binlerce y\u0131ll\u0131k k\u0131y\u0131 \u015feridi de\u011fi\u015fimini ve al\u00fcvyon zeminlerin deprem an\u0131ndaki s\u0131v\u0131la\u015fma riskini bilimsel verilerle ortaya koydu. Ege \u00dcniversitesi Edebiyat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35432,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,11],"tags":[587,18,588],"class_list":["post-35430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-haber","tag-department-of-geography","tag-ege-university","tag-faculty-of-letters"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35430"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35441,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35430\/revisions\/35441"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}