{"id":34900,"date":"2026-07-06T05:07:00","date_gmt":"2026-07-06T05:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=34900"},"modified":"2026-07-06T07:14:17","modified_gmt":"2026-07-06T07:14:17","slug":"cocuk-gelisimi-uzmani-karakastan-tatilde-dijital-tehlike-uyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2026\/07\/06\/cocuk-gelisimi-uzmani-karakastan-tatilde-dijital-tehlike-uyarisi\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuk Geli\u015fimi Uzman\u0131 Karaka\u015f\u2019tan Tatilde \u201cDijital Tehlike\u201d Uyar\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Yaz tatilinde \u00e7ocuklar\u0131n ekran s\u00fcrelerinin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken \u00c7ocuk Geli\u015fim Uzman\u0131 Burcu Karaka\u015f, bu konuda hem ailelere hem de medya i\u00e7erik \u00fcreticilerine \u00f6nemli roller d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Ege \u00dcniversitesi b\u00fcnyesinde hizmet veren \u00c7ocuk Geli\u015fimi De\u011ferlendirme ve Aile Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 Birimi Uzman\u0131 Burcu Karaka\u015f, yaz tatilinin ba\u015flamas\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n ekran s\u00fcrelerinde olu\u015facak art\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu. Karaka\u015f, dijital d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerindeki &#8220;dijital uyu\u015fma&#8221; etkisine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u0131zla t\u00fcketilen dijital i\u00e7eriklerin \u00e7ocuklar\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Karaka\u015f, &#8220;H\u0131zla akan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve anl\u0131k tatminlerle \u00f6r\u00fcl\u00fc dijital i\u00e7erikler, \u00e7ocuklar\u0131n dikkat s\u00fcresini k\u0131salt\u0131p sabr\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131rken, ger\u00e7ek hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 da onlar i\u00e7in &#8216;s\u0131k\u0131c\u0131&#8217; hale getiriyor ve yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u00d6zellikle \u015fiddeti &#8216;ba\u015far\u0131&#8217; ve &#8216;\u00f6d\u00fcl&#8217; mekanizmas\u0131yla sunan dijital oyunlar; s\u00fcrpriz kutular ve s\u00fcrekli tetiklenen ba\u015far\u0131 hissiyle beynin \u00f6d\u00fcl sistemini manip\u00fcle ediyor. Bu y\u00fcksek uyar\u0131lmaya al\u0131\u015fan beyin, zamanla ders \u00e7al\u0131\u015fmak, bir hobiyle u\u011fra\u015fmak ya da sosyal etkile\u015fim gibi daha d\u00fc\u015f\u00fck uyar\u0131lmal\u0131 aktiviteleri yetersiz buluyor. Ekran\u0131n sundu\u011fu yo\u011fun hazza odaklanan bu zihin yap\u0131s\u0131; empati, merhamet ve vicdan gibi bizi biz yapan temel duygular\u0131 beslemekte zorlan\u0131rken, ger\u00e7ek ya\u015famda ciddi bir motivasyon kayb\u0131 ve haz almada g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015f\u0131yor&#8221; dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Dijital bo\u015fluk hobilerle dolmal\u0131<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dijital d\u00fcnyay\u0131 aniden ve sert bir \u015fekilde yasaklaman\u0131n, beyindeki dopamin seviyesinin h\u0131zla d\u00fc\u015fmesine ve \u00e7ocukta \u00f6fke patlamalar\u0131 veya yoksunluk krizlerine yol a\u00e7abilece\u011fini belirten Karaka\u015f, &#8220;Dijital d\u00fcnyay\u0131 tamamen kesmek yerine, ekran\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu sa\u011fl\u0131kl\u0131 alternatiflerle doldurmal\u0131y\u0131z. Spor, tak\u0131m oyunlar\u0131 veya bir m\u00fczik aleti \u00e7almak gibi \u00e7aba kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ba\u015far\u0131 hissi veren hobiler, beyinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 dopamin ve endorfin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 tetikler. Kurallar\u0131 \u00e7ocukla kavga ederek de\u011fil, sakin bir an\u0131n\u0131zda, mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak ve net s\u0131n\u0131rlarla belirleyin. Oyunlar\u0131n sundu\u011fu o kolay &#8216;ba\u015fard\u0131m&#8217; hissini ger\u00e7ek hayata ta\u015f\u0131y\u0131n; ev i\u00e7inde sorumluluk almas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, yemek yapma, bitki bak\u0131m\u0131 veya tamirat i\u015flerine yard\u0131m etmek gibi s\u00fcre\u00e7lerle ona \u00fcretmenin hazz\u0131n\u0131 ya\u015fat\u0131n. \u00c7ocuklar\u0131n ekran ba\u015f\u0131nda ne kadar s\u00fcre ge\u00e7irdi\u011fi, neler izledi\u011fi, ne tip oyunlar oynad\u0131\u011f\u0131 ve kimlerle sohbet etti\u011fi k\u0131sm\u0131na \u00e7ok dikkat etmek durumunday\u0131z&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Se<b>ssiz tehlike<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ebeveynlerin rol\u00fcne dair de uyar\u0131larda bulunan Karaka\u015f, &#8220;Ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz bir \u00e7ocu\u011fa, s\u00fcrekli ekran ba\u015f\u0131nda olan bir ebeveynin rehberlik etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7ocuklar s\u00f6ylenenden \u00e7ok g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenir; bu nedenle ev i\u00e7indeki ileti\u015fim dili, \u00f6fke ile ba\u015f etme bi\u00e7imleri ve g\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar, \u00e7ocuk i\u00e7in en g\u00fc\u00e7l\u00fc modeldir. \u00d6zellikle &#8216;odas\u0131nda sessizce vakit ge\u00e7iriyor&#8217; dedi\u011fimiz \u00e7ocu\u011fumuzun o sessizli\u011finin, asl\u0131nda bir uyar\u0131 olabilece\u011fini fark etmeliyiz. \u0130zlenen i\u00e7erikler de en az s\u00fcre kadar \u00f6nemlidir; \u015fiddeti, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ve yozla\u015fm\u0131\u015f ili\u015fkileri normalle\u015ftiren i\u00e7erikler \u00e7ocuklar\u0131n bulundu\u011fu ortamlarda yer bulmamal\u0131d\u0131r&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Medya i\u00e7erik \u00fcreticilerini de toplumsal sorumlulu\u011fa davet eden Karaka\u015f, &#8220;Oyun ve medya \u00fcretimi s\u00fcrecinde \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim evreleri temel al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u015eiddeti \u00f6zendiren de\u011fil; merak duygusunu, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sosyal ba\u011flar\u0131 destekleyen i\u00e7erikler tasarlamak, gelecek nesiller i\u00e7in bir toplumsal sorumluluktur&#8221; dedi.<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Uzman Deste\u011fi \u00d6nemli<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0131n\u0131r koyman\u0131n bir k\u0131s\u0131tlama de\u011fil, \u00e7ocu\u011fun d\u00fcnyas\u0131na rehberlik etmek oldu\u011funu belirten Karaka\u015f, de\u011fi\u015fimin k\u00fc\u00e7\u00fck ama kararl\u0131 ad\u0131mlarla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Problemin sadece ailelerin omuzlayabilece\u011fi bir y\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Karaka\u015f, e\u011fitimcilere ve medya i\u00e7erik \u00fcreticilerine de \u00f6nemli rol d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131. \u00a0Karaka\u015f, \u201cE\u011fer \u00e7ocu\u011funuzda geli\u015fimsel, sosyal, duygusal ve ileti\u015fimsel anlamda bir farkl\u0131l\u0131k fark ediyorsan\u0131z \u00e7ocu\u011funuzun daha \u00e7ok i\u00e7e d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daha sessizle\u015fti\u011fini ve farkl\u0131 davran\u0131\u015flar sergilemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorsan\u0131z bir uzman deste\u011fi almaktan \u00e7ekinmeyin\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Not: Uzman Burcu Karaka\u015f\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki linkten ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/shorts\/_vy-bEtkT18\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/www.youtube.com\/shorts\/_vy-bEtkT18&amp;source=gmail&amp;ust=1783407009811000&amp;usg=AOvVaw0CaYWkUBUStp1-esdusUj6\">https:\/\/www.youtube.com\/shorts\/_vy-bEtkT18<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz tatilinde \u00e7ocuklar\u0131n ekran s\u00fcrelerinin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken \u00c7ocuk Geli\u015fim Uzman\u0131 Burcu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":34901,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-34900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",1080,1080,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",150,150,false],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",300,300,false],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",640,640,false],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",640,640,false],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",1080,1080,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",1080,1080,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",720,720,false],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",1024,1024,false],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2-11.jpg",380,380,false]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34900"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34903,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34900\/revisions\/34903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}