{"id":31697,"date":"2026-01-12T05:32:00","date_gmt":"2026-01-12T05:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=31697"},"modified":"2026-01-12T10:41:46","modified_gmt":"2026-01-12T10:41:46","slug":"izmirde-yeni-bitki-turu-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2026\/01\/12\/izmirde-yeni-bitki-turu-kesfedildi\/","title":{"rendered":"\u0130zmir\u2019de Yeni Bitki T\u00fcr\u00fc Ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c\u0130zmir G\u00f6bekotu\u201d Bilim D\u00fcnyas\u0131na Tan\u0131t\u0131ld\u0131<\/strong><b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarla pek \u00e7ok yeni bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ke\u015ffedilmesinde rol oynayan Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ve Herbaryum Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yeni bir t\u00fcr olan \u201c\u0130zmir G\u00f6bekotu\u201dnu literat\u00fcre kazand\u0131ran ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130zmir\u2019in \u00d6demi\u015f il\u00e7esinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda, Bat\u0131 Anadolu\u2019ya \u00f6zg\u00fc yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi. Ege \u00dcniversitesi ve Hacettepe \u00dcniversitesinden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla tan\u0131mlanan, bilimsel ismi \u201cUmbilicus choripetalus\u201d ve T\u00fcrk\u00e7e ismi de \u201c\u0130zmir g\u00f6bekotu\u201d olarak \u00f6nerilen bitki, uluslararas\u0131 bilimsel taksonomi dergi\u00a0<em>Phytotaxa<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan makaleyle bilim d\u00fcnyas\u0131na duyuruldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yeni t\u00fcr\u00fcn g\u00f6bekotu cinsi i\u00e7inde bug\u00fcne kadar bilinen t\u00fcm t\u00fcrlerden belirgin bi\u00e7imde ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. T\u00fcr\u00fc farkl\u0131 k\u0131lan en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fin \u00e7i\u00e7ek yap\u0131s\u0131 oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Umbilicus choripetalus\u2019un ta\u00e7 yapraklar\u0131n\u0131n tabana kadar tamamen ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u0131ld\u0131z bi\u00e7imli bir \u00e7i\u00e7e\u011fe sahip oldu\u011funu vurgulayarak bu \u00f6zelli\u011fin, g\u00f6bekotu cinsi i\u00e7inde ilk kez g\u00f6zlemlendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcr\u00fcn yeti\u015fme alan\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cYeni t\u00fcr, yaln\u0131zca \u0130zmir\u2019in \u00d6demi\u015f il\u00e7esinde, Ovac\u0131k Platosu\u2019nda yakla\u015f\u0131k 1300\u20131400 metre rak\u0131mda, volkanik kaya \u00e7atlaklar\u0131nda yeti\u015fiyor. En yak\u0131n akrabalar\u0131 yaln\u0131zca kire\u00e7ta\u015f\u0131 kaya\u00e7larda ya\u015f\u0131yor. \u0130zmir G\u00f6bekotu\u2019nun volkanik zeminlere ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, t\u00fcr\u00fc ekolojik a\u00e7\u0131dan da \u00f6zg\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Bu t\u00fcr\u00fcn en yak\u0131n akrabalar\u0131 olan\u00a0<em>Umbilicus tropaeolifolius<\/em>\u00a0ve\u00a0<em>Umbilicus paniculiformis<\/em>\u2019in yay\u0131l\u0131\u015f alanlar\u0131 ise \u0130zmir G\u00f6bekotu\u2019ndan tamamen farkl\u0131.\u00a0<em>Umbilicus tropaeolifolius,<\/em>\u00a0T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fusu ile \u0130ran ve Irak ba\u015fta olmak \u00fczere Orta Do\u011fu\u2019ya uzanan b\u00f6lgelerde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor.\u00a0<em>Umbilicus paniculiformis<\/em>\u00a0ise Sudan\u2019da lokal olmak \u00fczere Kuzeydo\u011fu Afrika\u2019da bulunuyor. Her iki t\u00fcr de yaln\u0131zca kire\u00e7ta\u015f\u0131 kaya\u00e7lara ba\u011fl\u0131 habitatlarda ya\u015f\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cT\u00fcrkiye\u2019de G\u00f6bekotu cinsi i\u00e7inde ilk endemik t\u00fcr\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda bitkinin morfolojik \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra genetik yap\u0131s\u0131n\u0131n da incelendi\u011fini belirten Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cYap\u0131lan DNA analizleri sonucunda, Umbilicus choripetalus\u2019un yak\u0131n t\u00fcrleriyle akraba olmakla birlikte, genetik olarak ayr\u0131 ve izole bir soy olu\u015fturdu\u011fu tespit edildi. Bu bulgular, t\u00fcr\u00fcn yeni bir bilimsel takson olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde destekledi. G\u00f6bekotu cinsi, d\u00fcnya genelinde 16 t\u00fcrle temsil ediliyor. Bu t\u00fcrler; Avrupa, Akdeniz Havzas\u0131, Yak\u0131n Do\u011fu Asya, Afrika ve Hindistan\u2019a kadar uzanan geni\u015f ancak par\u00e7al\u0131 bir yay\u0131l\u0131\u015fa sahip. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu cins bug\u00fcne kadar yedi t\u00fcrle biliniyor ve bu t\u00fcrlerin tamam\u0131 T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyordu. \u0130zmir G\u00f6bekotu\u2019nun tan\u0131mlanmas\u0131yla birlikte, g\u00f6bekotu cinsi i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc ilk endemik t\u00fcr bilimsel olarak ortaya konmu\u015f oldu\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cAnadolu\u2019nun do\u011fal miras\u0131 korunmal\u0131\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finen Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cBug\u00fcne kadar yaln\u0131zca tek bir lokaliteden bilinen ve yakla\u015f\u0131k 550 bireylik bir pop\u00fclasyona sahip olan t\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Uluslararas\u0131 Do\u011fay\u0131 Koruma Birli\u011fi (IUCN) kriterlerine g\u00f6re \u0130zmir G\u00f6bekotu i\u00e7in \u201cHassas (Vulnerable)\u201d koruma stat\u00fcs\u00fc \u00f6neriliyor. Bu ke\u015fif, Bat\u0131 Anadolu\u2019nun h\u00e2l\u00e2 yeterince bilinmeyen biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fine de dikkat \u00e7ekiyor. \u00d6zellikle jeolojik olarak farkl\u0131 alanlar\u0131n, beklenmedik bi\u00e7imde \u00f6zg\u00fcn ve dar yay\u0131l\u0131\u015fl\u0131 bitki t\u00fcrlerine ev sahipli\u011fi yapabildi\u011fi bir kez daha ortaya kondu. Bu yeni t\u00fcr, yaln\u0131zca botanik literat\u00fcr\u00fcne eklenen bir isim olman\u0131n \u00f6tesinde, Anadolu\u2019nun do\u011fal miras\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n neden hayati oldu\u011funu g\u00f6steren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bilimsel kan\u0131t niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma; Ege \u00dcniversitesi, Hacettepe \u00dcniversitesi ve farkl\u0131 kurumlardan bilim insanlar\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, t\u00fcr\u00fcn morfolojik incelemeleri ve bilimsel tan\u0131m\u0131 Ege \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Dr. Tu\u011fkan \u00d6zd\u00f6l taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi. T\u00fcr\u00fcn genetik ve filogenetik analizleri Hacettepe \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. Bar\u0131\u015f \u00d6z\u00fcdo\u011fru ve Dr. Ilg\u0131n Deniz Can taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n laboratuvar s\u00fcre\u00e7leri ve \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine Dr. Ademi Fahri Pirhan ve Dr. \u015e\u00fckr\u00fc Arasan katk\u0131 sundu. Arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve makalenin de\u011ferlendirme s\u00fcrecine Do\u00e7. Dr. Mehmet Maruf Balos destek verirken, Musa Ge\u00e7it de saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve t\u00fcr\u00fcn yay\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6zlemleriyle \u00e7al\u0131\u015fmaya katk\u0131 sa\u011flad\u0131. Yeni t\u00fcr\u00fcn bilimsel \u00e7izimleri ise bitki ressam\u0131 ve Bal\u0131kesir \u00dcniversitesi G\u00fczel Sanatlar Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi Hazelnas Varol taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-31697 gallery-columns-4 gallery-size-medium'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Doc.Dr_.-Hasan-Yildirim.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Doc.Dr_.-Hasan-Yildirim.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-4.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"199\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-4.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-3.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"199\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-3.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-2.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"199\" src=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-2.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130zmir G\u00f6bekotu\u201d Bilim D\u00fcnyas\u0131na Tan\u0131t\u0131ld\u0131 Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarla pek \u00e7ok yeni bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ke\u015ffedilmesinde rol oynayan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31698,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70],"tags":[],"class_list":["post-31697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",2144,1424,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",150,100,false],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",300,199,false],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",640,425,false],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",640,425,false],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",1536,1020,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",2048,1360,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",1084,720,false],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",1024,680,false],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Izmirde-Yeni-Bitki-Turu-Kesfedildi-1.jpg",572,380,false]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31704,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31697\/revisions\/31704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}