{"id":26718,"date":"2025-03-25T05:08:00","date_gmt":"2025-03-25T05:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=26718"},"modified":"2025-03-25T07:15:19","modified_gmt":"2025-03-25T07:15:19","slug":"kibrit-cakiyorsun-karanlikta-sergisi-ziyaretcilerini-bekliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2025\/03\/25\/kibrit-cakiyorsun-karanlikta-sergisi-ziyaretcilerini-bekliyor\/","title":{"rendered":"\u201cKibrit \u00c7ak\u0131yorsun Karanl\u0131kta\u201d sergisi ziyaret\u00e7ilerini bekliyor"},"content":{"rendered":"

Prof. Dr. Sa\u011flamtimur\u2019un 25 bin par\u00e7al\u0131k kibrit kutusu koleksiyonu g\u00f6r\u00fcc\u00fcye \u00e7\u0131kt\u0131<\/b><\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Haluk Sa\u011flamtimur\u2019un en eskisi 1935 y\u0131l\u0131na ait yakla\u015f\u0131k 25 bin par\u00e7al\u0131k kibrit kutusu koleksiyonu, \u201cKibrit \u00c7ak\u0131yorsun Karanl\u0131kta\u201d sergisi ile g\u00f6sterime sunuldu. Sergi, Kar\u015f\u0131yaka Cerdelion Mutfak Sanatlar\u0131 Merkezinde sanatseverlere kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Koleksiyonu ile ilgili bilgiler veren Prof. Dr. Haluk Sa\u011flamtimur, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de de yak\u0131n bir zamana kadar g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan kibrit kutular\u0131n\u0131 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren toplamaya ve biriktirmeye ba\u015flad\u0131m. Ad\u0131yaman\u2019da ge\u00e7en \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131mda, o d\u00f6nem i\u00e7in ekonomik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok pahal\u0131 olmayan kibrit kutusu toplay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha sonra koleksiyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131ld\u0131r kibrit kutusu toplamaktay\u0131m. Bu sergide T\u00fcrkiye\u2019de ve di\u011fer \u00fclkelerde \u00fcretilmi\u015f olan kibrit kutular\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Koleksiyonda bulunan yakla\u015f\u0131k 25 bin kibritin yar\u0131s\u0131 yerli \u00fcretim, di\u011fer yar\u0131s\u0131 ise 130-140 yabanc\u0131 \u00fclkeye aittir. Koleksiyonumdaki en eski kibritler 1935-36 y\u0131llar\u0131na tarihlenmektedir\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cKibrit kutular\u0131 t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiriyordu\u201d<\/b><\/p>\n

\"\"Kibrit kutular\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik etkilerini anlatan Prof. Dr. Sa\u011flamtimur, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de kibrit end\u00fcstrisi yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131ld\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine ra\u011fmen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde rakibi \u00e7akmak ve elektrikli ocaklar nedeniyle kullan\u0131mdan kalkmak \u00fczeredir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kullan\u0131m\u0131 giderek azalan kibritin, gelecek y\u0131llarda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l devam ettirece\u011fi belirsizdir. \u00a0\u00dclkemizde kentlere g\u00f6\u00e7, \u015fehirle\u015fme gibi farkl\u0131 sosyo-ekonomik nedenlerle en fazla kibrit \u00fcretimi1960-1990 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu tarihlerde kibrit kutular\u0131 \u00fczerinde g\u00f6r\u00fclen grafiksel \u00f6\u011feler, hi\u00e7bir zaman bu kadar \u00e7e\u015fitli ve zengin olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rsel anlamda ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kibrit kutular\u0131n\u0131n \u00fczerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck alanlar her a\u00e7\u0131dan kamusal spot olarak adland\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z bir \u00f6neme sahip olmu\u015ftur.\u00a0 Bu alanlar kalabal\u0131k kitlelere ula\u015fmak ad\u0131na her t\u00fcrl\u00fc kamu spotu, sosyal mesaj veya reklam i\u00e7in sonuna kadar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle o tarihler kibrit kutular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sosyal ve ekonomik anlamda \u00f6nemli izler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Kibrit kutular\u0131n\u0131n \u00fczerinde bulunan desen veya grafikler, toplumun t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmesi ve belirlemesi ba\u011flam\u0131nda da en ucuz mesaj iletme y\u00f6ntemi olarak her zaman \u00f6nemli olmu\u015ftur. \u00a0O d\u00f6nemlerden bize ula\u015fan her kutu, tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel miras \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n

Prof. Dr. Sa\u011flamtimur, \u201c1990\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar T\u00fcrkiye\u2019deki kibrit kutular\u0131 h\u00e2l\u00e2 olduk\u00e7a bilgilendirici, iyi tasarlanm\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitliydi; ancak bu durum daha sonra dramatik bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti ve 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren grafiksel bask\u0131 y\u00fczleri nedeniyle birbirine benzeyen, hikayesi olmayan tekd\u00fczelik hakim oldu.\u00a0 Bilgisayarlar\u0131n hayat\u0131m\u0131za girmesiyle birlikte grafik bask\u0131 desenleri s\u0131kl\u0131kla kutular\u0131n \u00fczerinde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131, kibrit g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise daha \u00e7ok \u015firketlerin promosyon \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak yoluna devam ediyor. Sergide bulunan kibrit kutular\u0131 aras\u0131nda \u00fclkemizde ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda son 100 y\u0131lda bas\u0131lm\u0131\u015f kibrit kutular\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cKibrit \u00c7ak\u0131yorsun Karanl\u0131kta\u201d Sergisi, 29 Haziran 2025 tarihine kadar ziyaret\u00e7ilere a\u00e7\u0131k olacak.<\/p>\n