{"id":25752,"date":"2025-01-31T05:56:00","date_gmt":"2025-01-31T05:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=25752"},"modified":"2025-01-31T07:00:12","modified_gmt":"2025-01-31T07:00:12","slug":"ergin-tatar-karambol-oyunu-mutlaka-yasatilmali-ve-gelecek-nesillere-aktarilmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2025\/01\/31\/ergin-tatar-karambol-oyunu-mutlaka-yasatilmali-ve-gelecek-nesillere-aktarilmalidir\/","title":{"rendered":"Ergin Tatar, \u201cKarambol Oyunu mutlaka ya\u015fat\u0131lmal\u0131 ve gelecek nesillere aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/span>E\u00dc Etnografya M\u00fczesi’nde \u201cTire\u2019de Oynanan Karambol Oyunu\u201d anlat\u0131ld\u0131<\/p>\n

Ergin Tatar, \u201cKarambol Oyunu mutlaka ya\u015fat\u0131lmal\u0131 ve gelecek nesillere aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d<\/span><\/b><\/p>\n

Ege \u00dcniversitesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiye konuk olan Ergin Tatar, 1491-1497 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130spanya ve Portekiz\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lan ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na s\u0131\u011f\u0131nan \u0130spanyol Yahudileriyle birlikte Anadolu\u2019ya geldi\u011fine inan\u0131lan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece Tire\u2019de oynanan\u00a0 \u2018Karambol\u2019 oyununun yok olmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/b><\/span><\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Etnografya M\u00fczesinde \u201cM\u00fcze S\u00f6yle\u015fileri\u201d devam ediyor. Moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc E\u00dc Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Haluk Sa\u011flamtimur\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cTire\u2019de Oynanan Karambol Oyunu\u201d<\/span>\u00a0<\/span>s\u00f6yle\u015fisi ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ege \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Protohistorya ve \u00d6nasya Arkeolojisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi Ergin Tatar\u2019\u0131n konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 programa E\u00dc Etnografya M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Dilek Maktal Canko\u2019nun yan\u0131 s\u0131ra akademisyenler, \u00f6\u011frenciler ve sanatseverler kat\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n

\"\"Oyunlar\u0131n insan ya\u015fam\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir unsuru ve bir ger\u00e7ekli\u011fi oldu\u011funu vurgulayarak sunumuna ba\u015flayan Ergin Tatar, \u201cYeri, zaman\u0131 ve konumu ne olursa olsun her insan oyun ile i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015ftur ve ya\u015fam\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda oyun oynayan tek canl\u0131, insand\u0131r. Oyun, her \u015feyden \u00f6nce, bir ki\u015finin yapmak zorunda oldu\u011fu \u015fey de\u011fil, yapmak istedi\u011fi \u015feydir.\u00a0 Oyuncular sadece oynamay\u0131 de\u011fil, nas\u0131l oynayacaklar\u0131n\u0131 da se\u00e7erler ve oyunun kendi kendine y\u00f6netildi\u011fi ifadesinin anlam\u0131 budur. Oyuncular, ba\u015fkas\u0131n\u0131n oyunundaki piyonlar de\u011fil, \u00f6zg\u00fcr akt\u00f6rlerdir. Birden fazla oyuncunun yer ald\u0131\u011f\u0131 sosyal oyunda, bir ki\u015fi ancak yaln\u0131zca di\u011ferlerinin iste\u011fi \u00fczerine, bir s\u00fcreli\u011fine lider olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir. Oyun \u00fcretmeyen ve oyun oynamayan toplum yoktur. Her toplumsal tabaka kendi stat\u00fcs\u00fcn\u00fc yans\u0131tacak \u015fekilde bir oyun t\u00fcr\u00fc ve di\u011fer unsurlar\u0131yla birlikte kendine \u00f6zg\u00fc oyun tavr\u0131n\u0131 da yarat\u0131r. Bu anlamda oyunlara bakarak toplumlar\u0131, toplumlara bakarak da oyunlar\u0131 de\u011ferlendirmek suretiyle hem bir toplum hem de toplumlararas\u0131 ileti\u015fim ve etkile\u015fim konusunda k\u0131s\u0131tl\u0131 da olsa bir fikir sahibi olabiliriz. Tarihi s\u00fcre\u00e7te di\u011fer unsurlar\u0131n yan\u0131nda oyunlar\u0131n da toplumlar aras\u0131ndaki ileti\u015fimin ve etkile\u015fimin bir unsuru olmu\u015flard\u0131r.\u201d diye konu\u015farak oyunun toplum ya\u015fam\u0131ndaki yeri ve \u00f6nemini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u201cOyunlar K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131n bir unsurudur\u201d<\/span><\/b><\/p>\n

Oyun deneyiminin nesiller aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi yapan unsurlardan birisi olarak oynand\u0131\u011f\u0131n\u0131, tekrarlad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kolay kolay unutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Ergin Tatar, \u201cBirikimli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir unsuru olan oyunlar ve oyun k\u00fclt\u00fcr\u00fc, bir toplumun tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fimlerden, ili\u015fki kurdu\u011fu topluluklardan, kulland\u0131klar\u0131 teknolojilerden ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimlerinden elde ettikleri birikim sonucunda geli\u015fimini ve de\u011fi\u015fimini sa\u011flam\u0131\u015f, nesilden nesile aktar\u0131larak de\u011fi\u015fik s\u00fcrelerde toplumlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Her oyunun toplumsal ya\u015fam i\u00e7erisinde var olma s\u00fcreci farkl\u0131d\u0131r ve her oyunun oynanma s\u00fcreci bir g\u00fcn sona erecek, belki de toplumun haf\u0131zas\u0131ndan silinecektir. Ancak her ne kadar oynanmasa da oyunlar\u0131n K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131n bir unsuru olarak bilinmesi ve toplumsal haf\u0131zada kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 gerekir.\u201d diyerek oyun ve k\u00fclt\u00fcr aras\u0131ndaki ili\u015fkiden bahsetmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u201c\u00d6ncelikle yayg\u0131n bir \u015fekilde tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor\u201d<\/span><\/b><\/p>\n

\"\"Ergin Tatar, \u201cOyun K\u00fclt\u00fcr\u00fc konusundaki Doktora Tezi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcreci bir yandan ge\u00e7mi\u015fte toplumlar\u0131n oynad\u0131klar\u0131 oyunlarla ilgilenirken di\u011fer yandan bu oyunlar\u0131n benzeri ya da uzant\u0131s\u0131 say\u0131labilecek t\u00fcrdeki oyunlar\u0131 belirlemenin yan\u0131 s\u0131ra unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f oyunlar\u0131 tespit edip belgelemek, gelecek nesillere aktarmak gibi bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da beraberinde getirmektedir. Bu ba\u011flamda di\u011fer oyunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yerel kalm\u0131\u015f bir oyun olarak tespit etti\u011fimiz Karambol oyununun da K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131m\u0131z\u0131n bir unsuru olarak gerekli derleme ve ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda elde etti\u011fimiz verilerden yola \u00e7\u0131karak gerek \u00fclke genelinde ve gerekse uluslararas\u0131 alanda tan\u0131t\u0131m ve yay\u0131nlar\u0131 yapmak suretiyle kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Karambol diye adland\u0131r\u0131lan oyun g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece \u0130zmir ili Tire il\u00e7esinde oynanan bir oyundur. 1491-1497 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130spanya ve Portekiz\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lan ve bir k\u0131sm\u0131 deniz yoluyla, bir k\u0131sm\u0131 da kara yoluyla Kuzey Afrika, Avrupa ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa da\u011f\u0131lan \u0130spanyol Yahudileriyle birlikte Anadolu\u2019ya geldi\u011fine inan\u0131lan bu oyun, \u00f6nceleri sadece Yahudiler taraf\u0131ndan oynanmakta iken zaman i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafyadaki yerel halk taraf\u0131ndan da benimsenmi\u015f ve oynanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Eskiden Tire d\u0131\u015f\u0131nda \u0130zmir ve \u00e7evre il\u00e7elerin baz\u0131lar\u0131nda oynand\u0131\u011f\u0131 bilinen Karambol Oyunu zaman i\u00e7erisinde unutulmu\u015f, Yahudilerin Tire\u2019yi terk etmeleriyle unutulmam\u0131\u015f, Tire halk\u0131 taraf\u0131ndan da benimsenmi\u015f, oynanm\u0131\u015f ve korunarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Zamana direnerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan bu oyun olduk\u00e7a kritik bir konumdad\u0131r ve yok olmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Karambol Oyunu \u00f6zellikle teknolojinin geli\u015fmesiyle oyun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde meydana gelen b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerle birlikte yeni neslin ilgi alan\u0131ndan \u00e7\u0131karak ya\u015fl\u0131lar ve orta ya\u015fl\u0131lar\u0131n oynad\u0131klar\u0131 bir oyun olmu\u015ftur. Tire Belediyesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan 2 adet Karambol sahas\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra say\u0131lar\u0131n\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131, K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131n bir unsuru olan bu oyunun da mutlaka ya\u015fat\u0131larak gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle yayg\u0131n bir \u015fekilde tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/span><\/p>\n

S\u00f6yle\u015finin sonunda Moderat\u00f6r Prof. Dr. Haluk Sa\u011flamtimur ve Do\u00e7. Dr. Dilek Maktal Canko, kat\u0131l\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 Ergin Tatar\u2019a \u201cTe\u015fekk\u00fcr Belgesi\u201d takdim etti.<\/span><\/p>\n