{"id":25699,"date":"2025-01-27T06:58:57","date_gmt":"2025-01-27T06:58:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=25699"},"modified":"2025-01-27T06:58:58","modified_gmt":"2025-01-27T06:58:58","slug":"zonklayan-yildizlar-evrenin-tarihine-isik-tutuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2025\/01\/27\/zonklayan-yildizlar-evrenin-tarihine-isik-tutuyor\/","title":{"rendered":"Zonklayan Y\u0131ld\u0131zlar evrenin tarihine \u0131\u015f\u0131k tutuyor"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u0130ZM\u0130R- (Ege Ajans)-\u00a0<\/strong>Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Astronomi ve Uzay Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Esin Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cVZ CVn \u00c7ift Sisteminin Zonklama Do\u011fas\u0131n\u0131n Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 proje, \u201cT\u00dcB\u0130TAK 1002-B Destek Program\u0131\u201d kapsam\u0131nda desteklenmeye uygun bulundu. Projenin sonu\u00e7lar\u0131, hibrit zonklayan y\u0131ld\u0131zlarda yeni t\u00fcrlerin belirlenmesi i\u00e7in \u00f6rnek te\u015fkil edici veriler ortaya koyacak.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Projeleri T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan kabul g\u00f6ren Prof. Dr. Esin Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7 ve ekibini tebrik eden Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, \u201cTam akredite, sa\u011fl\u0131k temal\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi olarak projeler \u00fcretmeye ve literat\u00fcre katk\u0131 sunmaya devam ediyoruz. \u0130nsano\u011flunun varolu\u015fundan bu yana her daim s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi uzay ve evren \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00fcniversitemiz de katk\u0131 sunmaya devam ediyor. Prof. Dr. Esin Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu alana y\u00f6nelik proje T\u00dcB\u0130TAK nezdinde kabul g\u00f6rd\u00fc. Hocam\u0131z\u0131 ve ekibini tebrik ediyor, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ba\u015far\u0131lar diliyorum\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u0130nsanlar\u0131n tarih boyunca evrenin derinliklerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden proje y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Prof. Dr. Esin Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7, \u201c\u0130nsanl\u0131k, tarih boyunca g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakarak evrenin derinliklerinde neler oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7aban\u0131n modern bilimdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan astrofizik, evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131, dinamiklerini ve k\u00f6kenini anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayan disiplinler aras\u0131 bir bilim dal\u0131d\u0131r. Astrofizik\u00e7iler y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ve g\u00f6kadalar\u0131 inceleyerek evrenin temel yasalar\u0131n\u0131, ge\u00e7mi\u015fini ve gelece\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u201cZonklayan y\u0131ld\u0131zlar evrenin derinliklerini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u201cZonklayan Y\u0131ld\u0131z\u201d kavram\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren Prof. Dr. Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7, \u201cArt\u0131k g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki y\u0131ld\u0131zlar\u0131n yaln\u0131zca sabit \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an dev gaz toplar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Zonklayan y\u0131ld\u0131zlar, evrenin derinliklerindeki s\u0131rlar\u0131 anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan b\u00fcy\u00fcleyici kozmik g\u00f6k cisimleridir. \u0130\u00e7 yap\u0131lar\u0131ndaki dinamik s\u00fcre\u00e7ler nedeniyle d\u00fczenli olarak geni\u015fleyip b\u00fcz\u00fclen ve bu s\u0131rada parlakl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fen bu y\u0131ld\u0131zlar, astrofizikte kritik bir \u00f6neme sahiptir. Ayr\u0131ca bu y\u0131ld\u0131zlar, astrosismoloji ad\u0131 verilen bilim dal\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. Bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile y\u0131ld\u0131z\u0131n i\u00e7indeki yo\u011funluk, s\u0131cakl\u0131k ve enerji ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131 gibi fiziksel \u00f6zellikler incelenmektedir. T\u0131pk\u0131 bir depremin yerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flamas\u0131 gibi, zonklayan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 da onlar\u0131n i\u00e7 yap\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda bilgi vermektedir. Bu t\u00fcr y\u0131ld\u0131zlar\u0131n en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan t\u00fcr\u00fc olan Sefeid de\u011fi\u015fenleri, evrenin geni\u015fli\u011fini anlamam\u0131zda kilit rol oynamaktad\u0131r. D\u00f6nem-parlakl\u0131k ili\u015fkisi olarak bilinen bir y\u00f6ntem sayesinde, bu y\u0131ld\u0131zlar uzak g\u00f6kadalar\u0131n mesafelerini \u00f6l\u00e7mekte kullan\u0131lmaktad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Zonklayan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sadece uzakl\u0131k \u00f6l\u00e7e\u011fi olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc anlamada da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7, \u201cY\u0131ld\u0131zlar\u0131n i\u00e7 yap\u0131lar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerden, \u00e7ekirdeklerinde ger\u00e7ekle\u015fen n\u00fckleer f\u00fczyon s\u00fcre\u00e7lerine kadar bir\u00e7ok bilgi bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n incelenmesiyle elde edilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, b\u00fcy\u00fck teleskoplar ve hassas \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131 sayesinde zonklayan y\u0131ld\u0131zlar\u0131 daha detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyebiliyoruz. Bu sayede, hem kendi g\u00f6kadam\u0131z\u0131n hem de uzak g\u00f6kadalar\u0131n dinamiklerini daha iyi anlayarak evrenin tarihine \u0131\u015f\u0131k tutabiliyoruz. Zonklayan y\u0131ld\u0131zlar, t\u0131pk\u0131 kozmik bir metronom gibi bize evrenin gizemlerini ritmik bir \u015fekilde anlat\u0131r. Bilim insanlar\u0131, bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sundu\u011fu bilgileri \u00e7\u00f6zmeye devam ederken, evrenin s\u0131rlar\u0131na bir ad\u0131m daha yakla\u015f\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cProjenin sonu\u00e7lar\u0131 yeni t\u00fcr y\u0131ld\u0131zlar\u0131n belirlenmesi i\u00e7in \u00f6nemli\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri T\u00dcB\u0130TAK projesini anlatan Prof. Dr. Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7, \u201cBu proje \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile az \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rten bir \u00e7ift sistemin zonklayan bile\u015feninin \u00f6zelliklerini ortaya koyarak y\u0131ld\u0131z i\u00e7 yap\u0131s\u0131 ve hibrit zonklama g\u00f6steren y\u0131ld\u0131zlara ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6rnek kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. \u00d6zellikle hibrit zonklayan y\u0131ld\u0131zlar y\u0131ld\u0131z evrim modellerinin testi i\u00e7in \u00f6nem arz etmektedir ve g\u00f6zlemsel \u00f6zellikleri ortaya konulmu\u015f olanlar\u0131n say\u0131s\u0131 azd\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda VZ CVn olarak isimlendirilen zonklayan y\u0131ld\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencimiz Mehmet Geldi taraf\u0131ndan Ege \u00dcniversitesi G\u00f6zlemevi\u2019nde yap\u0131lm\u0131\u015f ve \u0131\u015f\u0131k de\u011fi\u015fimi incelenmi\u015ftir. Yap\u0131lan d\u00f6nem analizi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda y\u0131ld\u0131z\u0131n hibrit zonklama \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu durumun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma konusu T\u00dcB\u0130TAK 1002-B projesi olarak sunulmu\u015ftur. Projenin sonu\u00e7lar\u0131 hibrit zonklayan y\u0131ld\u0131zlarda yeni t\u00fcrlerin belirlenmesi i\u00e7in \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc hibrit zonklayan y\u0131ld\u0131zlarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen mekanizmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, temel fiziksel \u00f6zelliklerin birbirini nas\u0131l etkiledi\u011finin ortaya konulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131 bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131na yeni bir \u00f6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Prof. Dr. Esin Sipahi K\u0131l\u0131\u00e7\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 projede ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak Astronomi ve Uzay Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc Lisans\u00fcst\u00fc \u00d6\u011frencisi Mehmet Geldi yer al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ZM\u0130R- (Ege Ajans)-\u00a0Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Astronomi ve Uzay Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25700,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,70],"tags":[],"class_list":["post-25699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Prof.Dr_.Esin-Sipahi-Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Mehmet-Geldi-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25699"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25701,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25699\/revisions\/25701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}