{"id":25564,"date":"2025-01-15T04:54:00","date_gmt":"2025-01-15T04:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=25564"},"modified":"2025-01-15T07:56:31","modified_gmt":"2025-01-15T07:56:31","slug":"kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2025\/01\/15\/kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor\/","title":{"rendered":"Kullanma tarihi ge\u00e7mi\u015f ila\u00e7lar \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehdit olu\u015fturuyor"},"content":{"rendered":"

Kardelen Hepsabuncular- Fatma K\u0131l\u0131\u00e7 -Elif \u015eim\u015fek<\/p>\n

\u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a fazla oldu\u011fu \u00fclkemizde, neredeyse her evde kullan\u0131lmayan, miad\u0131 dolmu\u015f ila\u00e7lar bulunabiliyor. Bu ila\u00e7lar\u0131n bertaraf edilmesi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc de hayati \u00f6nem arz ediyor.\u00a0 Ege \u00dcniversitesi Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi Farmas\u00f6tik Toksikoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Hilmi Orhan, kullan\u0131m s\u00fcresi dolmu\u015f ila\u00e7lar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn insan ve \u00e7evre \u00fczerinde etkilerinden bahsetti.<\/p>\n

\"\"\u0130la\u00e7lar\u0131n da g\u0131dalar gibi bozulabilece\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Hilmi Orhan, \u201cSon kullanma tarihi ge\u00e7mi\u015f ila\u00e7lar\u0131n kimyasal yap\u0131s\u0131 bozulabilir ve bunun birka\u00e7 \u00f6nemli sonucu vard\u0131r. En ba\u015fta bozulmu\u015f bir ila\u00e7 bekledi\u011fimiz tedavi edici etkiyi g\u00f6stermeyebilir. Ayr\u0131ca ilac\u0131n bozulmas\u0131yla olu\u015fan yeni kimyasal maddeler, bu \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 durumunda tam tersi toksik etki de g\u00f6sterebilirler. Bunun yan\u0131 s\u0131ra son kullanma tarihi ge\u00e7en ila\u00e7lar\u0131n \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131, lavabo ya da tuvalete d\u00f6k\u00fclmesi sonucu \u00e7evre ve dolay\u0131s\u0131yla insanlar i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu riskler vard\u0131r. \u0130la\u00e7 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz kimyasal madde kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 \u00e7evredeki canl\u0131lar \u00fczerinde birtak\u0131m zararl\u0131 etkilere neden olabilmektedirler. \u00d6rne\u011fin antibiyotikler, sadece insan v\u00fccudundaki bakterileri de\u011fil \u00e7evredeki bakterileri de \u00f6ld\u00fcrebilir. Ancak at\u0131lan ila\u00e7lar \u00e7evreye yay\u0131ld\u0131klar\u0131nda b\u00fcy\u00fck oranda seyrelecekleri i\u00e7in \u00e7evredeki bakteri ya da vir\u00fcsleri \u00f6ld\u00fcrmedi\u011fi gibi onlar\u0131n antibiyoti\u011fe kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015ftirmesine neden olur. Bunun sonucu \u015fudur, o antibiyoti\u011fin kullan\u0131lmas\u0131 gerek hastal\u0131klara yakalananlarda ila\u00e7 etkisini yeterince g\u00f6steremez ve iyile\u015fme sa\u011flanamaz\u201d dedi.<\/p>\n

Prof. Dr. Orhan, \u201cBunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra do\u011fada ya\u015fayan bir\u00e7ok canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7evresel ila\u00e7lar nedeniyle de olumsuz etkilenmesi do\u011fal \u00e7e\u015fitlili\u011fi bozmakta ve ekolojik sistemlere zarar vermektedir. Bu durum d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p yine insanlar\u0131 olumsuz etkilemektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerk\u00fcre b\u00fcy\u00fck ve tek bir sistemi olu\u015fturur, bu sistemin dengesindeki her t\u00fcrl\u00fc bozulma t\u00fcm canl\u0131larla birlikte insanlar\u0131 da olumsuz etkiliyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u00a0\u00a0 \u00a0\u201cGeri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ekonomi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem arz ediyor\u201d<\/b><\/p>\n

\u0130la\u00e7lar\u0131n etkin \u015fekilde geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemesi ve \u00e7evreye at\u0131lmas\u0131 durumunda \u00e7evresel kirlenmeye neden oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Hilmi Orhan, \u201cKimyasallar, daha \u00e7ok topra\u011fa ve sulara kar\u0131\u015farak bitkilere, hayvanlara n\u00fcfuz eder ve beslenme yoluyla tekrar d\u00f6n\u00fcp insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiler. Ar\u0131tma sistemleri ile bu kimyasallar\u0131n ancak bir k\u0131sm\u0131ndan kurtulabiliyoruz, kald\u0131 ki her yerde ar\u0131tma tesisi mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan ila\u00e7lar\u0131n \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki zarar\u0131n\u0131 etkin engellemek i\u00e7in ila\u00e7lar\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliyiz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Prof. Dr. Hilmi Orhan, \u201c\u0130la\u00e7lar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in birka\u00e7 y\u00f6ntem var. Yakma i\u015flemi bunlardan birisi ancak bu y\u00f6ntem sorunu tam \u00e7\u00f6zmedi\u011fi i\u00e7in art\u0131k \u00e7ok tercih edilmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yakma i\u015flemi kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimyasallar\u0131n yanma \u00fcr\u00fcnleri olan ba\u015fka kimyasallara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi demektir. Bazen bu yanma \u00fcr\u00fcnleri ana maddeler kadar hatta daha da zararl\u0131 olabilmektedir. Bir de geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm y\u00f6ntemi var. \u0130la\u00e7 molek\u00fcllerinin par\u00e7alanmas\u0131 y\u00fczde y\u00fcz olmayabilir, \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 sa\u011flam kald\u0131ysa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek tekrar kullan\u0131labilir. Ancak bu y\u00f6ntem \u00e7ok maliyetli oldu\u011fu i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte tercih edilmiyor. Anabilim dal\u0131m\u0131z dahil baz\u0131 ara\u015ft\u0131rma merkezlerinde ve \u00fcniversitelerde ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lacak ila\u00e7 etkin maddelerinin elde edilmesi i\u00e7in bir y\u00f6ntem olarak kullan\u0131l\u0131yor ancak bu i\u015flemin hacmi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fc ekonomik boyutunun da olmas\u0131. \u00c7\u00f6pe at\u0131lan her ila\u00e7 bir kay\u0131pt\u0131r ve etkin bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmezse \u00e7evre kirlili\u011finin neden olaca\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 da artmakta, dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkenin sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131nda art\u0131\u015fa neden olmaktad\u0131r. Toplam \u00e7evresel kirlilik i\u00e7erisinde \u00e7evreye at\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n pay\u0131 y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcnmeyebilir, ancak buraya kadar \u00f6zetledi\u011fim etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nlem almam\u0131z\u0131 gerektirecek kadar \u00f6nemli bir konudur. \u00c7evreye yay\u0131lan kimyasallar\u0131n ar\u0131t\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in devletler taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck harcamalar yap\u0131l\u0131yor. Bununla birlikte sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131 y\u00fckseliyor, bu da \u00fclke ekonomisini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiliyor\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cKullan\u0131lmayan ila\u00e7lar eczanelere teslim edilmeli\u201d<\/b><\/p>\n

\"\"Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm konusunda toplumun daha da bilin\u00e7lenmesi gerekti\u011fini ifade eden Prof. Dr. Hilmi Orhan, \u201c\u0130la\u00e7lar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda toplumda bilgi eksikli\u011fi var. Bu bilincin geli\u015ftirilmesi laz\u0131m. \u0130la\u00e7lar\u0131n \u00e7\u00f6pe at\u0131lmadan, lavabolara d\u00f6k\u00fclmeden eczanelere g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp i\u015fin uzman\u0131 olan eczac\u0131lara teslim edilerek t\u00fcm bu \u00e7evresel ve sa\u011fl\u0131k risklerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi gerekir. Bu bilin\u00e7li, medeni yurtta\u015flar olarak hepimizin g\u00f6revi. Bu konuda Fak\u00fcltemizin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fma, \u0130zmir Eczac\u0131 Odas\u0131 ile birlikte 10 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu projede belirli baz\u0131 eczaneler iade noktas\u0131 olarak se\u00e7ilmi\u015fti. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde say\u0131lar\u0131 daha da artm\u0131\u015f olan s\u00f6z konusu eczaneler ve bu eczanelerde bulunan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kutular\u0131 ile s\u00fcresi dolmu\u015f ila\u00e7lar toplan\u0131yor ve uygun \u015fekilde geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Fak\u00fcltemizin de \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bu projede bilgilendirme ama\u00e7l\u0131 posterler, afi\u015fler, bro\u015f\u00fcrler haz\u0131rlanm\u0131\u015f eczanelerin vitrinlerine as\u0131larak sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu bilgilendirmelerin periyodik olarak tekrarlanmas\u0131 gerekiyor ki yayg\u0131nla\u015fs\u0131n ve toplum bilgi sahibi olsun\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Prof. Dr. Orhan, \u201cYurtta\u015flar\u0131m\u0131z vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi bilin\u00e7li, birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 ve \u00e7evrenin iyili\u011fini \u00f6nemseyen bireyler olarak s\u00fcresi dolmu\u015f ya da kullan\u0131lmayan ila\u00e7lar konusunda kendi eczac\u0131lar\u0131na dan\u0131\u015fabilir ve eczac\u0131lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bu ila\u00e7lar\u0131n hem \u00e7evresel zararlar\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilir hem de ekonomiye geri kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirler\u201d dedi.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kardelen Hepsabuncular- Fatma K\u0131l\u0131\u00e7 -Elif \u015eim\u015fek \u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a fazla oldu\u011fu \u00fclkemizde, neredeyse her evde…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70],"tags":[],"class_list":["post-25564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Kullanma-tarihi-gecmis-ilaclar-cevre-ve-insan-sagligi-icin-tehdit-olusturuyor-2-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"Bilim<\/a> E\u011fitim<\/a> G\u00fcncel<\/a> Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25568,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25564\/revisions\/25568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}