{"id":24865,"date":"2024-12-09T07:07:14","date_gmt":"2024-12-09T07:07:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=24865"},"modified":"2024-12-09T07:09:18","modified_gmt":"2024-12-09T07:09:18","slug":"egeli-akademisyenler-toksoplazma-parazitine-karsi-asi-gelistirecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/12\/09\/egeli-akademisyenler-toksoplazma-parazitine-karsi-asi-gelistirecek\/","title":{"rendered":"Egeli akademisyenler Toksoplazma parazitine kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirecek"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>A\u015f\u0131 projesi T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan destekleniyor<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Berlin Humboldt \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Parazitoloji Anabilim Dal\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken T\u00dcB\u0130TAK 2232-B Uluslararas\u0131 Gen\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Program\u0131 kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nen ve Ege \u00dcniversitesi A\u015f\u0131 Geli\u015ftirme Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezinde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015flatan Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cYenilik\u00e7i Optogenetik Teknoloji Kullan\u0131m\u0131 ile Siklik AMP Sinyal Yola\u011f\u0131n\u0131n Aktive Edilerek Toxoplasma gondii Parazitinin Vir\u00fclans\u0131ndan Sorumlu Yeni Proteinlerin Ke\u015ffedilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 projesi ile ARDEB \u201c1001-Bilimsel ve Teknolojik Ara\u015ft\u0131rma Projelerini Destekleme Program\u0131\u201d kapsam\u0131nda destek almaya hak kazand\u0131. Proje ile kedi d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan bula\u015f\u0131p, insanlar dahil s\u0131cakkanl\u0131 hayvanlar\u0131 enfekte ederek yay\u0131l\u0131m g\u00f6steren \u201cToxoplasma gondii\u201d parazitine kar\u015f\u0131 ileri bir genom d\u00fczenleme y\u00f6ntemi olan \u201cCRISPR-Cas9\u201d teknolojisi kullan\u0131larak canl\u0131-aten\u00fce bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirilmesi hedefleniyor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Proje ekibini tebrik eden Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, \u201c\u00dcniversitemiz, sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki yetkinli\u011fini hem tedavi hem tan\u0131 hem de korunma alanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi projelerle peki\u015ftirmeye devam ediyor. \u00dcniversitemize\u00a0Berlin Humboldt \u00dcniversitesinden gelerek ara\u015ft\u0131rmalar yapan Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok hocam\u0131z, hem insanlar\u0131n hem de hayvanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit eden, besi hayvanlar\u0131nda ekonomik kayba sebep olan Toxoplasma gondii parazitine kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan da desteklenen projeyi ger\u00e7ekle\u015ftiren ekibi tebrik ediyor, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 diliyorum\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u201cBa\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bireyleri daha fazla etkiliyor\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u201cToxoplasma gondii\u201d parazitinin \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa sahip bireylerde tehlikeli oldu\u011funu ifade eden \u00a0Dr. G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cD\u00fcnya pop\u00fclasyonunun y\u00fczde 30&#8217;unun seropozitivite g\u00f6sterdi\u011fi Toxoplasma gondii parazitinin enfeksiyonu, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan insanlarda semptomsuz seyrederken ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f olan (\u00f6rn. kronik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan, organ nakli yap\u0131lm\u0131\u015f, kanser tedavisi g\u00f6ren, HIV-pozitif ya da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k bask\u0131lay\u0131c\u0131 ila\u00e7 tedavisi alan) bireylerde ciddi komplikasyonlara yol a\u00e7abilir; hatta \u00f6l\u00fcme kadar g\u00f6t\u00fcren ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Ayr\u0131ca, hamilelik d\u00f6neminde parazit ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda parazitin fet\u00fcse aktar\u0131lmas\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcklere, \u00f6l\u00fc do\u011fumlara ve merkezi sinir sisteminde g\u00f6r\u00fclebilecek do\u011fumsal anomalilere neden olabilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u201cEnfekte hayvanlar\u0131n\u0131n etinin t\u00fcketilmesi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit ediyor\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Parazitin bula\u015fma yollar\u0131n\u0131 anlatan Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin ve besi hayvanlar\u0131n\u0131n beyin, g\u00f6z gibi merkezi sinir sistemi organlar\u0131na ya da kas h\u00fccrelerine yerle\u015ferek doku kisti formunda f\u0131rsat\u00e7\u0131 \u015fekilde bekleyen parazit, akut forma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp doku nekrozlar\u0131na sebep olabilir. Doku kisti ta\u015f\u0131yan besi hayvanlar\u0131n etlerinin iyi pi\u015fmeden t\u00fcketilmesi, parazit ile bula\u015f\u0131 olan su ve g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmesi ya da kedi fekal at\u0131klar\u0131 ile birebir kontaminasyon, insan enfeksiyolar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebepleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Koyun, ke\u00e7i, s\u0131\u011f\u0131r gibi \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda parazitin doku kisti olu\u015fturan formunun varl\u0131\u011f\u0131 hayvanlar\u0131n telef olmas\u0131na sebep olmakta ve ciddi ekonomik kay\u0131plar\u0131 beraberinde getirmektedir. Doku kisti ile enfekte bu hayvanlar\u0131n etlerinin t\u00fcketilmesi ise halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde tehdit etmektedir. Kompleks ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden kaynakl\u0131, parazite kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede y\u00fcksek etkiye sahip ve insanlara uygulanabilen \u00f6nlem ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131labilecek herhangi bir a\u015f\u0131 bulunmamakla beraber, enfeksiyonu tedaviye y\u00fczde 100 yan\u0131t veren bir ila\u00e7 da mevcut de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece koyunlarda kullan\u0131m\u0131 ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan ve yaln\u0131zca birka\u00e7 \u00fclkede sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen \u2018ToxoVax\u2019 ad\u0131 verilen tek bir a\u015f\u0131 mevcuttur. Bu nedenle hem besi hayvanlar\u0131 hem de insanlar \u00fczerinde uygulanabilecek ve koruma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131labilecek yerli ve etkin bir a\u015f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi \u00fclkemizde hala b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Parazite kar\u015f\u0131 etkin bir m\u00fccadele stratejisinin geli\u015ftirilebilmesi i\u00e7in organizman\u0131n biyolojisi ile ilgili detayl\u0131 bilgiye sahip olmak \u015fartt\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><strong>\u201cParazitin geneti\u011finin belirlenmesi m\u00fccadeleyi kolayla\u015ft\u0131racak\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Dr. G\u00fcnay E\u015fiyok, \u00a0\u201cProjemizde; T. gondii parazitinin virulans\u0131ndan yani kona\u011f\u0131n\u0131 enfekte etme ve hastal\u0131k yapma yetene\u011finden sorumlu olan proteinlerin ke\u015ffedilebilmesi i\u00e7in yeni nesil bir teknoloji olan \u2018Optogenetik\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131yla \u0131\u015f\u0131k ile aktive edilebilen bir proteini kodlayan gen diziliminin parazit genomuna entegrasyonunu ve mavi \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda sinyal yola\u011f\u0131n\u0131 aktive ederek patojenitesini d\u00fczenleyen proteinlerin saptanmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. T. gondii\u2019nin kona\u011f\u0131n\u0131 istilas\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6rev alan ajanlar\u0131n ke\u015ffi sayesinde parazit ile m\u00fccadelede daha somut ad\u0131mlar at\u0131labilecek. Gelecekte, parazitin virulans\u0131ndan sorumlu oldu\u011fu belirlenen proteinleri kodlayan genlerin hedeflenmesi ve molek\u00fcler y\u00f6ntemlerle silinmesi ile mutant parazit su\u015flar\u0131 olu\u015fturup, mutantlar\u0131n canl\u0131 ancak zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f yani atten\u00fce parazit a\u015f\u0131lar\u0131 olarak test edilebilecek. Geli\u015fen teknolojiler ve genom d\u00fczenleme y\u00f6ntemlerinin yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131, parazitin iste\u011fe ba\u011fl\u0131 \u015fekilde virulans\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na izin verecek ve umut ediyoruz ki yak\u0131n gelecekte T. gondii enfeksiyonuna kar\u015f\u0131 etkili, veteriner ama\u00e7la kullan\u0131labilecek, canl\u0131-aten\u00fce bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirmesine olanak sa\u011flanacak\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">Y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 proje ekibinde; Ege \u00dcniversitesi A\u015f\u0131 Geli\u015ftirme Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyeleri Prof. Dr. Mert D\u00f6\u015fkaya, Do\u00e7. Dr. Aysu De\u011firmenci D\u00f6\u015fkaya ve Do\u00e7. Dr. Muhammet Karakavuk ile Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Molek\u00fcler Biyoloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Can yer al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u015f\u0131 projesi T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan destekleniyor Berlin Humboldt \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Parazitoloji Anabilim Dal\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken T\u00dcB\u0130TAK&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-24865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Muhammet-Karakavuk-Huseyin-Can-Ozlem-Gunay-Esiyok-Necdet-Budak-Yuksel-Guruz-Aysu-Degirmenci-Doskaya-Mert-Doskaya-1-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24867,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24865\/revisions\/24867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}