{"id":24702,"date":"2024-11-29T06:58:03","date_gmt":"2024-11-29T06:58:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=24702"},"modified":"2024-11-29T06:58:18","modified_gmt":"2024-11-29T06:58:18","slug":"ege-universitesi-turkiyedeki-ilk-uzay-islahi-calismalarini-yurutecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/11\/29\/ege-universitesi-turkiyedeki-ilk-uzay-islahi-calismalarini-yurutecek\/","title":{"rendered":"Ege \u00dcniversitesi T\u00fcrkiye\u2019deki ilk uzay \u0131slah\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctecek"},"content":{"rendered":"

Egeli ba\u015far\u0131l\u0131 bilim insanlar\u0131 Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday uzay ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na devam ediyor<\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen iki ara\u015ft\u0131rma projesi, Asya-Pasifik Uzay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc ile T\u00fcrk Uzay Ajans\u0131 koordinesinde kabul edildi ve \u00c7in Ulusal Uzay \u0130daresi taraf\u0131ndan uzaya g\u00f6nderilen geri al\u0131nabilir uydu \u201cShijian-19\u201d \u00a0i\u00e7erisinde yer ald\u0131. Projeleri kabul g\u00f6ren iki akademisyen, daha \u00f6nce uzaya \u00e7\u0131kan ilk T\u00fcrk Astronot Alper Gezeravc\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi 13 deneyden birisine imza atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, ba\u015far\u0131l\u0131 bilim insanlar\u0131 Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday\u2019\u0131 ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday\u2019\u0131 makam\u0131nda a\u011f\u0131rlayarak tebrik etti.\u00a0 Rekt\u00f6r Prof. Dr. Necdet Budak, \u201cTam akreditasyona sahip ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitemizin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bilimsel faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren bilim insanlar\u0131 Milli Teknoloji Hamlesi ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 vizyonu ile ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Daha \u00f6nce ilk T\u00fcrk Astronot Alper Gezeravc\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi 13 deneyden birisine imza atan Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday \u015fimdi de iki ayr\u0131 proje ile Asya-Pasifik Uzay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kapsam\u0131nda destek almaya hak kazand\u0131. Shijian-19 isimli yeniden kullan\u0131labilir ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir uydu, i\u00e7indeki bilimsel projelerle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi uzay yolculu\u011funun ard\u0131ndan d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fc. T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa uzay \u0131slah\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dolay\u0131yla hocalar\u0131m\u0131z\u0131 tebrik ediyorum\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\"\"T\u00fcrk Uzay Ajans\u0131 koordinesinde haz\u0131rlanan \u201cUzay Ortam\u0131ndan Yararlanarak Arabidopsis thaliana’da ER Stresi Tolerans\u0131 \u0130\u00e7in Gen Ke\u015ffi\u201d ve \u201cNohutta Kurakl\u0131k Stresine Tolerans\u0131 Art\u0131rmak \u0130\u00e7in Uzay Islah\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 projeler, \u00c7in Ulusal Uzay \u0130daresi\u2019nin uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi projelerini art\u0131rmak amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 kapsam\u0131nda kabul edildi. Shijian-19 isimli yeniden kullan\u0131labilir ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir uydu, i\u00e7indeki bilimsel projelerle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi uzay yolculu\u011funun ard\u0131ndan d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fc. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar, T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa uzay \u0131slah\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Uzay \u0131slah\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday, \u201cUzay \u0131slah\u0131, tohum ve bitki h\u00fccrelerinin uzaydaki kozmik radyasyon ve mikro yer\u00e7ekimi gibi ko\u015fullara maruz b\u0131rak\u0131larak mutasyonlar geli\u015ftirmesini sa\u011flama s\u00fcrecidir. Uzayda olu\u015fan bu mutasyonlar, d\u00fcnyada yap\u0131lan klasik \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda elde edilemeyen genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi sa\u011flayabilmektedir. Bu y\u00f6ntem, \u00f6zellikle \u00e7evresel streslere ve hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131, verimi veya besin de\u011feri y\u00fcksek yeni \u00e7e\u015fitler geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r ve tar\u0131m ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ara\u00e7t\u0131r. \u00c7in Halk Cumhuriyeti, Rusya ve ABD bu alanda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalara sahiptir. Geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir uydu program\u0131n\u0131 1970\u2019lerde ba\u015flatan \u00c7in Halk Cumhuriyeti 2006 y\u0131l\u0131nda sadece uzay \u0131slah\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f Shijian-8 (SJ-8) uydusunu f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6rev, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin uzay \u0131slah\u0131 alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m olmu\u015f ve daha sonra Shijian-10 ve Shijian-19 gibi uydularla devam eden uzay biyoteknolojisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na temel olu\u015fturmu\u015ftur\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cEge \u00dcniversitesinden iki proje g\u00f6nderilen uyduda yer ald\u0131\u201d<\/b><\/p>\n

\"\"Uzay deneyine konu olan projesini dile getiren Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday, \u201c \u2018Nohutta Kurakl\u0131k Stresine Tolerans\u0131 Art\u0131rmak \u0130\u00e7in Uzay Islah\u0131\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rma ile nohut bitkisinde iklim de\u011fi\u015fimi ile \u015fiddeti gittik\u00e7e artan kurakl\u0131k stresine kar\u015f\u0131 tolerans\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in mutasyon \u0131slah\u0131 yap\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ege Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc i\u015f birli\u011fi ile y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bu \u00e7al\u0131\u015fmada \u00fclkemizde yayg\u0131n olarak ekilen standart bir \u00e7e\u015fit olan Sar\u0131-98 nohut tohumlar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n

Kabul g\u00f6ren di\u011fer proje ile ilgili bilgi veren Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday, \u201c Uzay Ortam\u0131ndan Yararlanarak Arabidopsis thaliana’da ER Stresi Tolerans\u0131 \u0130\u00e7in Gen Ke\u015ffi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmada bitkilerde \u00e7evresel stresler s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan endoplazmik retikulum stresi ile ili\u015fkili yeni genlerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in model bitki Arabidopsis thaliana t\u00fcr\u00fcne ait tohumlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Uydu d\u00fcnyaya ba\u015far\u0131yla d\u00f6nd\u00fc<\/b><\/p>\n

G\u00f6nderilen uydunun ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday, \u201c\u00c7in Halk Cumhuriyetine ait Shijian-19 isimli yeniden kullan\u0131labilir ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir uydu Jiuquan Uydu F\u0131rlatma Merkezi’nden ba\u015far\u0131yla uzaya g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu uydu, ilk tekrar kullan\u0131labilen test uydusu olarak bir\u00e7ok teknolojik yenili\u011fe sahiptir. Long March-2D roketiyle al\u00e7ak d\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015ftirilen uydu uzayda 13.5 g\u00fcn ge\u00e7irdikten sonra i\u00e7erdi\u011fi bilimsel y\u00fckle birlikte d\u00fcnyaya geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Materyaller, Pekin\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir seremoni ile \u00fclkemizin temsilcisine teslim edilmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarla T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa uzay \u0131slah\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ve \u00fclkemiz uzay ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda yeni bir alanda daha varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecektir\u201d dedi.<\/p>\n