{"id":20626,"date":"2024-04-05T06:52:59","date_gmt":"2024-04-05T06:52:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=20626"},"modified":"2024-04-05T06:53:00","modified_gmt":"2024-04-05T06:53:00","slug":"dunyayi-etkileyen-gunes-patlamalarinin-bilinmeyen-yonleri-bu-arastirma-ile-aydinlatilacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/04\/05\/dunyayi-etkileyen-gunes-patlamalarinin-bilinmeyen-yonleri-bu-arastirma-ile-aydinlatilacak\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyay\u0131 etkileyen G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n bilinmeyen y\u00f6nleri bu ara\u015ft\u0131rma ile ayd\u0131nlat\u0131lacak"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Egeli bilim ekibinden T\u00fcrk Uzay Bilim Misyonuna katk\u0131 sunacak proje<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><b>D\u00fcnyay\u0131 etkileyen G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n bilinmeyen y\u00f6nleri bu ara\u015ft\u0131rma ile ayd\u0131nlat\u0131lacak<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) G\u00f6zlemevi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Hasan Ali Dal\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cFarkl\u0131 K\u00fctlelerden Manyetik Aktif Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n Flare Doyum (Saturasyon) Seviyesinin, Y\u0131ld\u0131z Evrim S\u00fcrecinde D\u00f6nme D\u00f6nemine G\u00f6re De\u011fi\u015fimi\u201d isimli proje T\u00dcB\u0130TAK- ARDEB 1001-Bilimsel ve Teknolojik Ara\u015ft\u0131rma Projelerini Destekleme Program\u0131 kapsam\u0131nda desteklenmeye uygun bulundu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u2019nda, T\u00fcrk Uzay Bilim Misyonuna katk\u0131 sunacak \u00f6nemli bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten bilim ekibini makam\u0131nda a\u011f\u0131rlayarak tebrik eden Rekt\u00f6r Prof. Dr. Necdet Budak,\u00a0Ege \u00dcniversitesinin; tam akreditasyona sahip, \u00f6\u011frenci odakl\u0131, bir ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi oldu\u011funu ve T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n farkl\u0131 programlar\u0131nda liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131. Rekt\u00f6r Prof. Dr. Necdet Budak, \u201c\u00dcniversitemizde bir k\u00fclt\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hale getirdi\u011fimiz ara\u015ft\u0131rma ve bilim \u00fcretme ekosistemimiz meyvelerini vermeye devam ediyor. Hocalar\u0131m\u0131z, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla birlikte \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar. \u00dclkemizi bilim ve teknolojide daha ileri seviyeye ta\u015f\u0131mak amac\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z T\u00dcB\u0130TAK ba\u015fta olmak \u00fczere hem ulusal hem de uluslararas\u0131 de\u011ferlendirme ve fonlama kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan destek g\u00f6r\u00fcyorlar. D\u00fcnyay\u0131 etkileyen G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n gizli kalan bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatacak \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten proje ekibimizi tebrik ediyorum\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cG\u00fcne\u015f patlamalar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde sorunlara neden oldu\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projenin i\u00e7eri\u011fi ile ilgili bilgi veren Do\u00e7. Dr. Hasan Ali Dal, \u201cSon 2 y\u0131l i\u00e7erisinde G\u00fcne\u015f\u2019te meydana gelen patlamalar d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde sorunlara neden olmu\u015ftur. Bu patlamalar, G\u00fcne\u015f manyetik aktivitesi ile ilgili olup, G\u00fcne\u015f y\u00fczey ve atmosferindeki manyetik alan\u0131n ortamdaki plazma ile etkile\u015fiminden kaynaklanmaktad\u0131r. Bir ka\u00e7 saat boyunca devam eden orta \u015fiddette bir patlamada bile sadece bir saniyede sal\u0131nan enerji, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n bir hafta boyunca kulland\u0131\u011f\u0131 enerjiye e\u015fittir. G\u00fcne\u015f\u2019te bu t\u00fcrden patlamalar\u0131n \u015fiddeti, zaman zaman \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fczeylere \u00e7\u0131kabilmektedir. Ger\u00e7ekten 2023 y\u0131l\u0131 Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda ya\u015fanan bir patlama, 5 ve 6 Kas\u0131m sabahlar\u0131nda \u00fclkemizin kuzey b\u00f6lgelerinde, \u00fclkemizden g\u00f6r\u00fclmesi neredeyse imk\u00e2ns\u0131z olan \u2018Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine neden olmu\u015ftur. \u00dclkemizde olduk\u00e7a renkli bir do\u011fa olay\u0131 olarak izlenen bu s\u00fcre\u00e7, asl\u0131nda D\u00fcnya\u2019n\u0131n kendi manyetik alan\u0131nda tedirginliklere neden olmu\u015f, Brezilya ve \u00e7evre \u00fclkelerde 2 hafta boyunca t\u00fcm internet ve radyo televizyon yay\u0131nlar\u0131 sekteye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Jeoloji ve jeofizik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, d\u00fcnya tarihinde son 20 bin y\u0131l i\u00e7erisinde ekosistemde 6 b\u00fcy\u00fck yok olu\u015fun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ifade ederken bu yok olu\u015flar\u0131n nedenleri hakk\u0131nda bir bulgu ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u011fa\u00e7 halkalar\u0131n\u0131n geni\u015flikleri ve buzullardaki karbon 14 bolluk de\u011fi\u015fimleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm bu yok olu\u015fta G\u00fcne\u015f\u2019in y\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fen patlamalar\u0131n neden oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada en b\u00fcy\u00fck soru, b\u00f6yle bir patlama bir kez daha ya\u015fan\u0131r m\u0131 sorusudur? 2023 y\u0131l\u0131 Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda ya\u015fanan patlama, son 20 bin y\u0131l i\u00e7erisindeki patlamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak denli k\u00fc\u00e7\u00fck kalmaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cG\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 her 11 y\u0131lda art\u0131p azalmaktad\u0131r\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcne\u015f\u2019in aktivitesinin iyi bilinen bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Hasan Ali Dal, \u201cAstrofizik\u00e7iler olarak bizler,\u00a0 G\u00fcne\u015f manyetik aktivitesinin 11 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7evrimsel davran\u0131\u015fa sahip oldu\u011funu biliyoruz. G\u00fcne\u015f\u2019te ortaya \u00e7\u0131kan patlamalar\u0131n say\u0131s\u0131 ve \u015fiddeti her 11 y\u0131lda art\u0131p azalmaktad\u0131r. Ancak, 2018 y\u0131l\u0131nda Fen Bilimleri Doktora \u00f6\u011frencimiz Ezgi Yolda\u015f ile birlikte Ege \u00dcniversitesi G\u00f6zlemevinde y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018OPEA Modeli ile G\u00fcne\u015f Aktivitesi X-I\u015f\u0131n Flare Davran\u0131\u015f\u0131\u2019n\u0131n Belirlenmesi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 doktora tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bulgular, son iki y\u0131ld\u0131r ya\u015fanan G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutarken; karanl\u0131kta kalan baz\u0131 sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131n bulunabilmesi ad\u0131na sistemli bir ikinci \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Bu konuda \u00f6\u011frencimizin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frudan y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018G\u00fcne\u015fte G\u00f6r\u00fclen Plateau Parametresinin Zamanla De\u011fi\u015fmesinin Aktif Tek Y\u0131ld\u0131z V1005 Ori ile Test Edilmesi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fma T\u00dcB\u0130TAK ARDEB 1002 B H\u0131zl\u0131 Destek Program\u0131 kapsam\u0131nda desteklenmeye karar verilmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da sonu\u00e7lar\u0131 as\u0131l ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f ve T\u00dcB\u0130TAK- ARDEB 1001 kapsam\u0131nda \u00a0\u2018Farkl\u0131 K\u00fctlelerden Manyetik Aktif Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n Flare Doyum (Saturasyon) Seviyesinin, Y\u0131ld\u0131z Evrim S\u00fcrecinde D\u00f6nme D\u00f6nemine G\u00f6re De\u011fi\u015fimi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir proje i\u00e7in destek ba\u015fvurusunda bulunulmu\u015f ve proje \u00f6nerisi 1 milyon 650 bin TL\u2019lik b\u00fct\u00e7esi ile desteklenmesine karar verilmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cUzay Havas\u0131\u2019n\u0131n tahmininde \u00fclkemizin \u00f6nde gelen kurumuyuz\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u00e7. Dr. Hasan Ali Dal, \u201cGerek y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz doktora tezi, gerekse doktora \u00f6\u011frencimizin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 T\u00dcB\u0130TAK ARDEB 1002B projesi ve as\u0131l kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 T\u00dcB\u0130TAK ARDEB 1001 projesi ile D\u00fcnya\u2019y\u0131 etkileyen G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n gizli kalan bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fc ayd\u0131nlat\u0131lacakt\u0131r. G\u00fcne\u015f \u00fczerine y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, Milli Uzay Program\u0131 Hedefleri kapsam\u0131nda \u2018Uzay Havas\u0131\u2019n\u0131n takibi ve belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Bizler her ne kadar G\u00fcne\u015f aktivitesinin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 bilsek de zamanla ortaya \u00e7\u0131kan ve hi\u00e7 beklenmedik anl\u0131k a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddetli patlamalar\u0131n nedenleri hakk\u0131nda neredeyse hi\u00e7bir bilgi sahibi de\u011filiz. Bunu daha iyi anlamak i\u00e7in \u015f\u00f6yle basit bir benzetme yapabiliriz. Bilindi\u011fi gibi gezegenimizde d\u00f6rt mevsim vard\u0131r. Yaz aylar\u0131 olduk\u00e7a s\u0131cak, k\u0131\u015f aylar\u0131 so\u011fuk, bahar aylar\u0131 ise ara ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemlerdir. Biz takvimsel olarak ne zaman hava s\u0131cak olacak ne zaman so\u011fuyacak kabaca biliriz. G\u00fcne\u015f\u2019te de patlamalar ne zaman artacak ve ne zaman azalaca\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Ancak bazen k\u0131\u015flar \u00f6ylesine so\u011fuk ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ge\u00e7er ki hi\u00e7 beklenmedik f\u0131rt\u0131nalar ya\u015fanabilir. Bunun gibi G\u00fcne\u015f\u2019te de benzer bir olay ya\u015fanabiliyor. Mevsimler hakk\u0131nda az \u00e7ok \u00f6n bir varsay\u0131mda bulunulabilirken, G\u00fcne\u015f\u2019te hi\u00e7 bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc yap\u0131lam\u0131yor. \u0130\u015fte bizim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, Ege \u00dcniversitesi ve Ege \u00dcniversitesi G\u00f6zlemevi gibi birikim ve sa\u011flam altyap\u0131ya sahip bir ara\u015ft\u0131rma ortam\u0131nda bu bilinmezli\u011fi ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00dcniversitemiz, Milli Uzay Program\u0131 hedeflerinden \u2018Uzay Havas\u0131\u2019n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve tahmini konusunda \u00fclkemizde en \u00f6nde gelen kurumdur\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egeli bilim ekibinden T\u00fcrk Uzay Bilim Misyonuna katk\u0131 sunacak proje D\u00fcnyay\u0131 etkileyen G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131n\u0131n bilinmeyen&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70],"tags":[],"class_list":["post-20626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.Hasan-Ali-Dal-Proje-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20628,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20626\/revisions\/20628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}