{"id":20582,"date":"2024-04-02T03:39:00","date_gmt":"2024-04-02T03:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=20582"},"modified":"2024-04-02T07:46:26","modified_gmt":"2024-04-02T07:46:26","slug":"prof-dr-kose-otizm-her-36-cocuktan-birinde-goruluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/04\/02\/prof-dr-kose-otizm-her-36-cocuktan-birinde-goruluyor\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. K\u00f6se, \u201cOtizm, her 36 \u00e7ocuktan birinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc<\/p>\n

Prof. Dr. K\u00f6se, \u201cOtizm, her 36 \u00e7ocuktan birinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d<\/b><\/p>\n

\u00c7a\u011fatay Yi\u011fit Akkaya – \u0130layda \u015eahin<\/p>\n

\u00a0G\u00f6zdenur S\u00f6nmez \u2013 Aziz G\u00fcn<\/p>\n

D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc, insanlar\u0131n otizm konusunda bilin\u00e7 kazanmas\u0131 sa\u011flayan \u00f6zel g\u00fcnler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Otizmli bireylerin, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sosyal hayatta daha etkin bir role sahip olmalar\u0131 i\u00e7in Ege \u00dcniversitesi \u00d6zel E\u011fitim Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi bu alanda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ege \u00dcniversitesi \u00d6zel E\u011fitim Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Nilay Kayhan ve Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dahili T\u0131p Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Ege \u00dcniversitesi \u00d6zel E\u011fitim Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Sezen K\u00f6se \u201cD\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc\u201d ile ilgili bilgiler verdi.<\/p>\n

Otizmin tan\u0131m\u0131yla alakal\u0131 bilgi veren Prof. Dr. Sezen K\u00f6se \u2018Otizm, n\u00f6ro geli\u015fimsel aksakl\u0131klardan, farkl\u0131l\u0131klardan kaynakl\u0131; sosyal etkile\u015fim ve ileti\u015fim zorluklar\u0131, davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131klar, tak\u0131nt\u0131l\u0131 ilgi alanlar\u0131 ve duyusal hassasiyetlerdir\u201d dedi. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde erken te\u015fhisin \u00f6nemini vurgulayan Prof. Dr. K\u00f6se \u201cOtizm belirtileri; ya\u015f ve zihinsel kapasiteye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Bu belirtilerden ilk fark edilenler g\u00f6z temas\u0131ndaki ve ad\u0131na seslenince yan\u0131t vermedeki yetersizliklerdir. Yine ortak dikkat eksikli\u011fi, i\u015faret etmeme, sevin\u00e7lerini ve ilgilerini payla\u015fmadaki yetersizlikler de erken d\u00f6nemde kendini g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 zamanda sosyal etkile\u015fim ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ileti\u015fimin eksikli\u011fi, dil-konu\u015fma becerilerinde yetersizlik, gecikme ve farkl\u0131l\u0131klar, uyku sorunlar\u0131, beslenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, yeniliklere a\u00e7\u0131k olmama, de\u011fi\u015fimlere uyum sa\u011flama g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, ya\u015f\u0131tlar\u0131 ile ileti\u015fim kuramama, ya\u015f\u0131na uygun olmayan d\u00fczeyde yo\u011fun, k\u0131s\u0131tl\u0131 ve tak\u0131nt\u0131l\u0131 ilgi alanlar\u0131 di\u011fer belirtiler aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir. Otizmli olgular\u0131n y\u00fczde 35-40 kadar\u0131nda zihinsel yetersizlik bulunurken yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60 olgunun zihinsel d\u00fczeyi normal s\u0131n\u0131rlardad\u0131r. Yani san\u0131lan\u0131n aksine otistik her bireyde zihinsel yetersizlik yoktur. \u00d6zellikle \u00e7ocukluk d\u00f6neminde bu belirtilerin fark edilmesi ve \u00e7ocu\u011fun erkenden \u00f6zel e\u011fitime y\u00f6nlendirilmesi gerekir. Bu noktada en \u00f6nemli nokta otizm \u015f\u00fcphesi duyuldu\u011fu an \u00e7ocuk ve ergen psikiyatristi taraf\u0131ndan muayene edilip de\u011ferlendirilmesidir. \u00d6zellikle literat\u00fcrde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00f6steriyor ki annelerin \u00e7ocuklar\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki sezgileri \u00e7o\u011funlukla hakl\u0131 \u00e7\u0131kmakta. Bu nedenle \u00e7ocu\u011funun psikolojik ve sosyal geli\u015fimsel s\u00fcreci ile ilgili endi\u015fesi olan her annenin sesine kulak vermek ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmeler yapmak \u00e7ok \u00f6nemli\u201d dedi.<\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi otizmli bireylerin yan\u0131nda oluyor<\/b><\/p>\n

Otizm fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. K\u00f6se, \u201cOtizm belirtileri zaman i\u00e7erisinde farkl\u0131 \u015fekillerde kendini g\u00f6sterebilir. Sosyal etkile\u015fimde zorlanan otistik bireyler \u00f6zellikle oyun ve okul \u00e7a\u011f\u0131nda akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kal\u0131yor. Baz\u0131 otizmli bireyler \u00e7o\u011fu zaman akademik ba\u015far\u0131 elde etmi\u015f de olsalar, sosyal ya\u015fam ve istihdam elde etme konusunda zorluklar ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu nedenlerle otizm fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda toplumca benimsenmesi otistik bireylerin ve ailelerinin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi olacakt\u0131r. Yap\u0131lan son \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re otizmin her otuz alt\u0131 \u00e7ocuktan birinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yani her ilkokul s\u0131n\u0131f\u0131nda bir otistik \u00e7ocuk olabilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6zellikle Ege \u00dcniversitesi \u00d6zel E\u011fitim Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nde \u00f6zel e\u011fitime ihtiyac\u0131 olan, konu\u015fma zorluklar\u0131 \u00e7eken, \u00fcst\u00fcn yetenekli \u00f6\u011frencilere alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f \u00f6\u011fretmenlerle hem otistik bireylere hem de ailelerine uygun bir ortam sa\u011flama amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz\u201d dedi<\/p>\n

\u201cErken tan\u0131 sonras\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 uygulanmal\u0131\u201d<\/b><\/p>\n

\"\"Ege \u00dcniversitesi \u00d6zel E\u011fitim Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Nilay Kayhan ise, \u201cOtizm Spektrum Bozuklu\u011fu (OSB) olan \u00e7ocuklar\u0131n erken d\u00f6nemden itibaren e\u011fitimlerine y\u00f6nelik sistematik, destekleyici ve kapsay\u0131c\u0131 \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 esast\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te farkl\u0131 disiplinlerden uzmanlar\u0131n aile ve \u00e7ocu\u011fa y\u00f6nelik koordineli bir bi\u00e7imde planlama yapmalar\u0131; ayr\u0131ca izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yer vermeleri, hizmetlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 gerekmektedir. B\u00fct\u00fcnc\u00fcl bi\u00e7imde e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal hizmetlerin eri\u015filebilir olmas\u0131; ailelere y\u00f6nelik kat\u0131l\u0131mc\u0131 planlamalara yer verilmesi gerekmektedir. Bir di\u011fer \u00f6nemli fakt\u00f6r erken \u00e7ocukluk s\u00fcreci dahil e\u011fitim ortamlar\u0131nda bireyi temel alan planlamalar\u0131n nitelik g\u00f6stergeleridir. Bu nedenle evrensel tasar\u0131ma dayal\u0131 uygulamalar ile \u00f6\u011fretimsel uyarlamalar \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kapsay\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda ise en \u00f6nemli fakt\u00f6r, uygulamalarda etkili m\u00fcdahalelere, kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamalara yer verilerek, izleme de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n benimsenmesidir. Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131n erken d\u00f6nem ileti\u015fim, dil, sosyal becerilerinin desteklenmesi geli\u015fimsel b\u00fct\u00fcnl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cHak temelli bir e\u011fitim felsefesi benimsenmeli\u201d<\/b><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Kayhan, \u201cBireylerin okul \u00f6ncesi d\u00e2hil olmak \u00fczere okul \u00e7a\u011f\u0131nda e\u011fitime tam eri\u015fimleri sa\u011flanmal\u0131, bireysel ve grup \u00f6zel e\u011fitim hizmetlerinden yararlanmalar\u0131na d\u00f6n\u00fck d\u00fczenlemeler yap\u0131larak, izlenmelidir. \u00d6\u011fretimlerinden sorumlu \u00f6\u011fretmenlerin etkili \u00f6\u011fretim planlamalar\u0131na, kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamalara yer vermeleri gerekmektedir. \u00d6\u011fretmenlerin OSB hakk\u0131ndaki bilgi, becerileri yetkinlikleri \u00f6nemli olup; bilimsel dayanakl\u0131 ve kan\u0131t temelli uygulama becerilerinin geli\u015ftirilmesi, s\u00fcre\u00e7te aile ile i\u015f birli\u011fi sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. OSB olan \u00f6\u011frencilerin e\u011fitiminde tan\u0131dan m\u00fcdahaleye y\u00f6nelik bir perspektif \u00e7izilerek, kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamalara yer verilmeli, s\u0131n\u0131f i\u00e7i ve s\u0131n\u0131f d\u0131\u015f\u0131 ortamlarda toplumsal ya\u015fama tam kat\u0131l\u0131mlar\u0131 desteklenmelidir. E\u011fitim sa\u011fl\u0131k, sosyal hizmet, istihdam ve toplumsal ya\u015fama tam kat\u0131l\u0131mlar\u0131 i\u00e7in yasal d\u00fczenlemeler, izleme de\u011ferlendirme verileri temel al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7 olarak her \u00e7ocu\u011fun nitelikli e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n bireysel geli\u015fimsel farkl\u0131l\u0131klar\u0131na g\u00f6re koordine edildi\u011fi, yasal dayanaklar\u0131n \u00f6ncelendi\u011fi ve hak temelli bir e\u011fitim felsefesinin benimsendi\u011fi kapsay\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar; erken \u00e7ocukluk ve okul \u00f6ncesinden itibaren OSB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n en temel insan hakk\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc Prof. Dr. K\u00f6se, \u201cOtizm, her 36 \u00e7ocuktan birinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d \u00c7a\u011fatay Yi\u011fit…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-20582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Prof.-Dr.-Sezen-Kose-1-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"E\u011fitim<\/a> G\u00fcncel<\/a> Kamp\u00fcs<\/a> Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20585,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20582\/revisions\/20585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}