\u00c7a\u011fatay Yi\u011fit Akkaya<\/p>\n
Dini ibadetlerin yan\u0131 s\u0131ra k\u00fclt\u00fcrel t\u0131n\u0131lar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran Ramazan Ay\u0131, geleneksel T\u00fcrk tiyatrosunun \u00f6nemli temsillerinden Meddah, Orta Oyunu, Karag\u00f6z Hacivat ve Kavuklu ile Pi\u015fek\u00e2r, kadim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn temsillerini de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Ege \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi T\u00fcrk Dili Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi Orkun \u00d6za\u015f\u0131k; Ramazan Ay\u0131 ve Geleneksel T\u00fcrk Tiyatrosu ile ilgili bilgiler verdi. Geleneksel T\u00fcrk tiyatrosunun Ramazan Ay\u0131\u2019n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir k\u00fclt\u00fcrel unsuru oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00d6za\u015f\u0131k, \u201cGeleneksel T\u00fcrk tiyatrosu denildi\u011finde akla hemen meddah, orta oyunu, k\u00f6y seyirlik oyunlar\u0131, Karag\u00f6z ile Hacivat gelmektedir. Bug\u00fcn i\u00e7in do\u011fal bir icra ortam\u0131nda izleme imk\u00e2n\u0131 bulmam\u0131z \u00e7ok zor olan bu g\u00f6steri t\u00fcrleri, ge\u00e7mi\u015fte halk\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak as\u0131rlar boyu devam etti. Uzun k\u0131\u015f gecelerinde, bayramlarda, t\u00f6renlerde g\u00fcld\u00fcrmek ve e\u011flendirmek i\u015fleviyle icra edilen bu oyunlar, Ramazan ak\u015famlar\u0131nda da icra edilirdi\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk tiyatrosu en \u00e7ok Ramazan ay\u0131 ve bayramlarda icra edilirdi\u201d<\/strong><\/p>\n \u00d6za\u015f\u0131k, \u201cBilindi\u011fi \u00fczere, ay y\u0131l\u0131 esasl\u0131 olan Hicr\u00ee takvim, her sene on bir g\u00fcn \u00f6ne gelmektedir. Bu nedenle otuz k\u00fcsur sene i\u00e7erisinde Ramazan her mevsimde ya\u015fanmaktad\u0131r. Geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu da bu duruma uyum sa\u011flar ve \u00f6zellikle s\u0131cak yaz aylar\u0131nda tutulan oru\u00e7 sonras\u0131ndaki serin saatlerde veya iftar\u0131n erken yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 uzun k\u0131\u015f gecelerinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Meddah, kukla, Karag\u00f6z gibi oyunlar daha profesyonel oyunlard\u0131r. Bu oyunlar\u0131, icra edenler kendi meslekleri yan\u0131nda bunu da kendilerine meslek edinirler. Dolay\u0131s\u0131yla, Meddah, kukla, Karag\u00f6z daha ziyade kent ve kasabalarda bulunmu\u015flard\u0131r. Meddah, kukla oynat\u0131c\u0131s\u0131 veya Karag\u00f6zc\u00fc i\u00e7in ya kalabal\u0131k bir yerde daim\u00ee olarak oynamak ya da modern tiyatronun ilk safhas\u0131nda oldu\u011fu gibi kasabalara, k\u00f6ylere giderek \u2018gezici\u2019 bir \u015fekilde oyun oynamak s\u00f6z konusudur. K\u00f6y seyirlik oyunlar\u0131 ise daha \u00e7ok k\u00f6y insan\u0131n\u0131n amat\u00f6r temsilleridir. Dolay\u0131s\u0131yla k\u00f6y seyirlik oyunlar\u0131nda ustala\u015fmaktan pek s\u00f6z edilemez. Bunlar k\u00f6yl\u00fclerin kendi i\u00e7lerinden \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduklar\u0131 bir ekiple yap\u0131l\u0131r. Neticede aralar\u0131ndaki t\u00fcm farklara ra\u011fmen hepsinin icras\u0131n\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu zamanlardan birinin Ramazan ay\u0131 ve ard\u0131ndan gelen bayram oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n Ramazan Ay\u0131\u2019n\u0131n geleneksel T\u00fcrk tiyatrosuna katk\u0131lar\u0131 bilgi veren \u00d6za\u015f\u0131k, \u201cKimi y\u00f6relerde Karag\u00f6z Hacivat oyunlar\u0131n\u0131n, Ramazan\u2019\u0131n her gecesinde oynanmak i\u00e7in, otuz ayr\u0131 metni vard\u0131r. Bu oyunlarda Karag\u00f6z ve Hacivat, her gece farkl\u0131 bir konuda at\u0131\u015f\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Meddahlar, Karag\u00f6zc\u00fcler ve kuklac\u0131lar Ramazan ay\u0131nda izleyenlere farkl\u0131 farkl\u0131 hik\u00e2yeler anlatmak ve s\u0131k\u0131lmalar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in farkl\u0131 yarat\u0131mlarda bulunmu\u015flard\u0131r. Ramazan ay\u0131n\u0131 uzunlu\u011fu ve hemen ard\u0131ndan gelen bayram bu geli\u015fmeyi zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ramazan ay\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle bile geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu \u00fczerinde olumlu bir etki sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde geleneksel olarak icra edilmese bile, g\u00fcncel icra mek\u00e2nlar\u0131nda k\u0131smen de olsa varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir\u201d diye konu\u015ftu. \u00d6za\u015f\u0131k, \u201cT\u00fcrklerin \u0130slamiyet\u2019i benimsemesiyle bir T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fmu\u015ftur. Yemeklerimiz, rit\u00fcellerimiz, geleneklerimiz, sembollerimiz ve benzer pek \u00e7ok \u015fey bu y\u00f6nde de\u011fi\u015fip, d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Geleneksel T\u00fcrk tiyatrosunun alt ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n hepsi i\u00e7in de durum b\u00f6yledir. Ayr\u0131ca T\u00fcrkler, di\u011fer \u0130slam co\u011frafyalar\u0131na nazaran \u00e7ok zengin bir Ramazan k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmu\u015ftur. Ramazan e\u011flenceleri ise, geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu ile Ramazan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn harmanland\u0131\u011f\u0131 bamba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu birle\u015fim geleneksel T\u00fcrk tiyatrosunun \u0130slam sonras\u0131nda daha farkl\u0131 bir misyonla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131saca belirtmek gerekirse; geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu, Ramazan ile birle\u015ferek pop\u00fcler bir k\u00fclt\u00fcr yaratm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n \u201cGeleneklerimiz de\u011fi\u015ferek ve d\u00f6n\u00fc\u015ferek var olmaya devam edecek\u201d<\/strong><\/p>\n Geleneklerin d\u00f6n\u00fc\u015ferek var oldu\u011funu vurgulayan \u00d6za\u015f\u0131k, \u201cHer gelene\u011fin, ya\u015fanan \u00e7a\u011f ile birlikte g\u00fcncellenmesi son derece ola\u011fand\u0131r. Bu durumdan \u00e7ok da hay\u0131flanmamak laz\u0131m. As\u0131l mevzu, onu ne kadar ve nas\u0131l g\u00fcncelleyebildi\u011fimizdir. Geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu, temelde vakit ge\u00e7irmek, e\u011flenmek ve g\u00fcld\u00fcrmek ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. O halde de\u011fi\u015fen d\u00fcnya ile birlikte hayat\u0131m\u0131za giren gazete, dergi, radyo, televizyon, bilgisayar ve telefonlara kar\u015f\u0131 ne kadar direnebilirler? Direnemedikleri ve bizlerin hem geleneksel T\u00fcrk tiyatrosunu hem de di\u011fer Ramazan geleneklerini nostaljik bir hassasiyetle bilin\u00e7li olarak korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Fakat bug\u00fcn gelinen noktada \u00e7ok da \u00fcmitsiz olmamakta fayda var. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni nesiller hem bakanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n hem de \u00fcniversitelerimizin yapt\u0131\u011f\u0131 projeler sayesinde, ba\u015fta geleneksel T\u00fcrk tiyatrosu olmak \u00fczere geleneklerimizle tan\u0131\u015f\u0131yor ve g\u00f6rd\u00fckleri, \u00f6\u011frendikleri \u015feyler ho\u015flar\u0131na gidiyor. \u0130nan\u0131yorum ki, as\u0131rlard\u0131r oldu\u011fu gibi geleneklerimiz de\u011fi\u015ferek, d\u00f6n\u00fc\u015ferek var olmaya devam edecektir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7a\u011fatay Yi\u011fit Akkaya Dini ibadetlerin yan\u0131 s\u0131ra k\u00fclt\u00fcrel t\u0131n\u0131lar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran Ramazan Ay\u0131, geleneksel…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20520,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,1,11],"tags":[],"class_list":["post-20519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-gncl","category-haber"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik.jpeg",1075,1282,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-252x300.jpeg",252,300,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-768x916.jpeg",640,763,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-859x1024.jpeg",640,763,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik.jpeg",1075,1282,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik.jpeg",1075,1282,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-1075x720.jpeg",1075,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-1024x1221.jpeg",1024,1221,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doktora-Ogrencisi-Orkun-Ozasik-720x380.jpeg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"E\u011fitim<\/a> G\u00fcncel<\/a> Haber<\/a>","tag_info":"Haber","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20537,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20519\/revisions\/20537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}