{"id":20363,"date":"2024-03-22T06:33:52","date_gmt":"2024-03-22T06:33:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=20363"},"modified":"2024-03-22T07:58:32","modified_gmt":"2024-03-22T07:58:32","slug":"egeli-cevre-bilimci-doc-dr-inci-tuney-kizilkaya-suyun-onemini-anlatti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/03\/22\/egeli-cevre-bilimci-doc-dr-inci-tuney-kizilkaya-suyun-onemini-anlatti\/","title":{"rendered":"Egeli \u00e7evre bilimci Do\u00e7. Dr. \u0130nci T\u00fcney K\u0131z\u0131lkaya, suyun \u00f6nemini anlatt\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\">\u00c7a\u011fatay Yi\u011fit Akkaya\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-20365 alignleft\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-2.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Hidroloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Ege \u00dcniversitesi \u00c7evre Sorunlar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (\u00c7EVMER) M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Do\u00e7. Dr. \u0130nci T\u00fcney K\u0131z\u0131lkaya, tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulamak amac\u0131yla her y\u0131l 22 Mart&#8217;\u0131n D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc olarak kutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en \u00f6nemli ekolojik problemleri aras\u0131nda yer alan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi canl\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 etkilemeye devam ediyor. Ya\u015fanan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile beraber g\u00f6r\u00fclen s\u0131cakl\u0131k verilerinin her y\u0131l daha da y\u00fckselmesi, kurakl\u0131k ve su krizi risklerini beraberinde getiriyor. D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klamada bulunan Egeli \u00e7evre bilimci Do\u00e7. Dr. \u0130nci T\u00fcney K\u0131z\u0131lkaya, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle hava dengesi bozuluyor. A\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 dedi\u011fimiz, kurakl\u0131k ve sel gibi u\u00e7 olaylar ile kar\u015f\u0131la\u015fabiliyoruz. Bunun sebebi de atmosferde yer alan hidrolojik d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131d\u0131r. Hidrolojik d\u00f6ng\u00fc, suyun buharla\u015fmas\u0131, buhar\u0131n ya\u011f\u0131\u015f olarak ya\u011fmas\u0131 ve suyun donmas\u0131 gibi birbirini s\u0131rayla takip eden d\u00f6ng\u00fclerdir. Su, bu d\u00f6ng\u00fc s\u0131ras\u0131nda atmosferden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kam\u0131yor sadece faz de\u011fi\u015ftirerek atmosfer ile yery\u00fcz\u00fc i\u00e7erisindeki d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne devam ediyor. Bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131 sonucunda, kullan\u0131labilir su miktar\u0131nda bir azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ne yaz\u0131k ki bu bozulmay\u0131 \u015fimdiden hissetmeye ba\u015flad\u0131k\u201d diye konu\u015ftu. Su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcndeki bozulman\u0131n topra\u011fa olan etkisinden bahseden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya \u201cA\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n toprak kalitesini bozmas\u0131 ve bununla beraber topra\u011f\u0131 kaybetmemiz de su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olmasa da suyun getirdi\u011fi zararlardan biridir. Ayr\u0131ca bunun d\u0131\u015f\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 kurakl\u0131klardan da bahsetmek gerekmektedir. A\u015f\u0131r\u0131 kurakl\u0131k sonucunda \u00f6zellikle tar\u0131m alanlar\u0131nda tuzlanmay\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Tuzlanma, tar\u0131m\u0131 etkiledi\u011fi gibi g\u0131dam\u0131z\u0131 da etkiliyor\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cKullan\u0131labilir su miktar\u0131 ve kaliteli g\u0131dada azalma olacak\u201d <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya\u015fanabilecek su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkilerine de\u011finen Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya, \u201cSu k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7me suyunun azalmas\u0131na sebep oluyor. Yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131 kaybetmemizin nedenleri, tar\u0131msal faaliyetlerde suyun bo\u015fa harcanmas\u0131 ya da bah\u00e7elerde iklime uygun bitki yeti\u015ftirilmemesidir. \u0130klime uygun olmayan bitkilerin su ihtiyac\u0131n\u0131n \u00e7ok olmas\u0131 ve bununla beraber fazla sulamalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 da bir etkendir. \u0130leride bunlar devam ederse su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 meydana gelecek ve kullan\u0131labilir su miktar\u0131nda azalma olacak. Bu da beraberinde patojenlerin sebep oldu\u011fu hastal\u0131klara sebebiyet verecek. Tar\u0131m da etkilenece\u011fi i\u00e7in g\u0131da a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeye girece\u011fiz ve kaliteli, yeterli g\u0131da \u00fcretimi olmayacak\u201d dedi. Canl\u0131lar d\u00fcnyas\u0131nda suyun \u00f6nemine de\u011finen Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya \u201cYap\u0131m\u0131zda bulunan bir madde olan su hem bizim hem de di\u011fer canl\u0131lar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Pek \u00e7ok besin maddesini bize sa\u011fl\u0131yor. Mesela omega a\u00e7\u0131s\u0131ndan bal\u0131klar ve bizim \u00fclkemizde fazla t\u00fcketilmese de farkl\u0131 \u00fclkelerde t\u00fcketilen yosunlar \u00f6rnek olarak verilebilir. Ayr\u0131ca, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetlerini de g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir. Tar\u0131msal faaliyetlerin verimli ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesinden ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k ile ilgili liman faaliyetlerinin deniz kenarlar\u0131nda olmas\u0131ndan dolay\u0131 medeniyetler su kenarlar\u0131nda kurulmu\u015flard\u0131r. Denilebilir ki; su, canl\u0131lar d\u00fcnyas\u0131ndaki en \u00f6nemli maddelerden biridir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c\u0130sraf etmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Su israf\u0131na de\u011finen Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya, \u201cElbette ki yapmam\u0131z gerekenler aras\u0131nda su tasarrufu gelmektedir. Balkonun ve araban\u0131n her g\u00fcn y\u0131kanmamas\u0131, elimizi, y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u0131karken ya da di\u015f f\u0131r\u00e7alarken musluklar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ya da damlatan musluklar\u0131n tamir edilmesi, su israf\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir. Ancak \u015funu da belirtmek gerekir ki, daha b\u00fcy\u00fck etkiler i\u00e7in bunlar\u0131 kitlesel \u00f6l\u00e7\u00fcde yapmam\u0131z gerekecektir. Ya\u011fmur suyu hasad\u0131n\u0131n belediyeler taraf\u0131ndan park ve bah\u00e7elerin sulanmas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 ya da bulundu\u011fu \u00e7evrenin iklimine uygun ve suya ihtiyac\u0131 az olan bitkilerin yeti\u015ftirilmesi gibi \u00f6nlemler al\u0131nabilir. Suyun daha temkinli kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar daha b\u00fcy\u00fck d\u00fczeyde yap\u0131l\u0131rsa, etkisi de b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r. Tabi ki biz bireysel olarak \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015feni yapmal\u0131 ve evde de elimizden geldi\u011fince israf etmeden kullanmal\u0131y\u0131z\u201d diye konu\u015ftu. Ge\u00e7irgen asfaltlar\u0131n \u00f6neminden bahseden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya, \u201cYa\u011fan ya\u011fmur sular\u0131n\u0131n bir \u015fekilde toprak taraf\u0131ndan emilerek yer alt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015fmas\u0131 laz\u0131m. Bunun i\u00e7in de sorumlu mecralar\u0131n asfalt yapmak yerine ge\u00e7irgen asfalt yapmalar\u0131 gerekecektir. Yani suyun alttaki toprak tabakas\u0131na oradan da akifere ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olan d\u00f6\u015femelerin yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 daha da ileri g\u00f6t\u00fcrmeyi hedefliyoruz\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7EVMER olarak okyanus, biyo\u00e7e\u015fitlilik ve su gibi \u00f6nemli g\u00fcnlerde, bilin\u00e7lendirmek ad\u0131na \u00e7e\u015fitli seminerler d\u00fczenlediklerini ifade eden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131lkaya, \u201cBunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u2018Hayat\u0131n Kayna\u011f\u0131 Su\u2019 isimli bir sosyal sorumluluk projesi yapt\u0131k. Bu kapsamda Bornova Rota Koleji \u00f6\u011frencilerine sunum ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu bilin\u00e7lendirme \u00e7ocuk ya\u015fta ba\u015fl\u0131yor bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda fark\u0131ndal\u0131k uyand\u0131rmak \u00f6nemli. Bir di\u011feri de Ege \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc ile birlikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018Ya\u011fmur Hasad\u0131\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z mevcut. Bu \u00e7al\u0131\u015fma Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi\u2019nde kuruldu. Ayn\u0131 zamanda GreenMetric\u2019de d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda ilk 100\u2019deyiz. Bu a\u00e7\u0131dan da burada su ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da ge\u00e7ekle\u015ftiriyoruz ve daha da ileri g\u00f6t\u00fcrmeyi hedefliyoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7a\u011fatay Yi\u011fit Akkaya\u00a0 Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Hidroloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20364,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,11],"tags":[],"class_list":["post-20363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-haber"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1.jpg",1600,1017,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-300x191.jpg",300,191,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-768x488.jpg",640,407,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-1024x651.jpg",640,407,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-1536x976.jpg",1536,976,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1.jpg",1600,1017,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-1024x651.jpg",1024,651,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Doc.-Dr.-Inci-Tuney-Kizilkaya-1-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/haber\/\" rel=\"category tag\">Haber<\/a>","tag_info":"Haber","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20363"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20391,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20363\/revisions\/20391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}