{"id":20086,"date":"2024-03-11T06:43:02","date_gmt":"2024-03-11T06:43:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=20086"},"modified":"2024-03-11T06:43:03","modified_gmt":"2024-03-11T06:43:03","slug":"turkiyeye-donus-yapan-egeli-akademisyen-dr-gunay-esiyok-toksoplazmaya-karsi-attenue-asi-gelistirecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/03\/11\/turkiyeye-donus-yapan-egeli-akademisyen-dr-gunay-esiyok-toksoplazmaya-karsi-attenue-asi-gelistirecek\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f yapan Egeli akademisyen Dr. G\u00fcnay E\u015fiyok, toksoplazmaya kar\u015f\u0131 atten\u00fce a\u015f\u0131 geli\u015ftirecek"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Tersine beyin g\u00f6\u00e7\u00fcyle d\u00f6n\u00fc\u015f yapan bilim insanlar\u0131 E\u00dc\u2019y\u00fc tercih ediyor<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><b>T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f yapan Egeli akademisyen Dr. G\u00fcnay E\u015fiyok, toksoplazmaya kar\u015f\u0131 atten\u00fce a\u015f\u0131 geli\u015ftirecek<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\">Berlin Humboldt \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Parazitoloji Anabilim Dal\u0131nda doktor \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olarak \u00e7al\u0131\u015fan Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n 2232-B Uluslararas\u0131 Gen\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Program\u0131 kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f yaparak Ege \u00dcniversitesinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tersine beyin g\u00f6\u00e7\u00fc program\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f yaparak Ege \u00dcniversitesinde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flayan Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, toksoplazmaya kar\u015f\u0131 atten\u00fce bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirecek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok ve ekibini makam\u0131nda a\u011f\u0131rlayarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131 tebrik etti. Rekt\u00f6r Prof. Dr. Necdet Budak, \u201cTam akredite \u00f6\u011frenci odakl\u0131 ara\u015ft\u0131rma\u00a0 \u00fcniversitemiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcren bilim insanlar\u0131 i\u00e7in \u00fclkemizin \u00f6nemli y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan birisi haline geldi. Devletimizin tersine beyin g\u00f6\u00e7\u00fc politikas\u0131 kapsam\u0131nda Berlin Humboldt \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Parazitoloji Anabilim Dal\u0131nda Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok \u00fcniversitemizde g\u00f6reve ba\u015flad\u0131. Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131\u00a0 \u00dcniversitemiz A\u015f\u0131 Geli\u015ftirme, Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezinde ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Hocam\u0131z ayn\u0131 zamanda \u00dcniversitemizde bulunan Derin Teknoloji Fabrikas\u0131 altyap\u0131s\u0131ndan da faydalan\u0131lacak. Toksoplazmaya kar\u015f\u0131 atten\u00fce bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirecek olan bilim ekibimizi tebrik ediyorum\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma ile ilgili bilgi veren Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cGeri d\u00f6n\u00fc\u015f projesinde insanlar\u0131n ortalama 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc enfekte eden ve insanl\u0131\u011f\u0131n yak\u0131n dostu \u00a0kedilerin d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 ile insanlar dahil t\u00fcm s\u0131cakkanl\u0131 hayvanlara yay\u0131lan \u00a0Toxoplasma gondii parazitine kar\u015f\u0131 ileri teknolojik bir genom de\u011fi\u015ftirme y\u00f6ntemi olan CRISPR-Cas kullan\u0131larak canl\u0131-aten\u00fce a\u015f\u0131 geli\u015ftirilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Projenin oda\u011f\u0131nda olan, d\u00fcnya pop\u00fclasyonunun y\u00fczde 30&#8217;unun seropozitivite g\u00f6sterdi\u011fi Toxoplasma gondii parazitinin enfeksiyonu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan insanlarda semptomsuz seyrederken ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f olan (\u00f6rn. kronik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan, organ nakli yap\u0131lm\u0131\u015f, kanser tedavisi g\u00f6ren, HIV-pozitif ya da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k bask\u0131lay\u0131c\u0131 ila\u00e7 tedavisi alan) bireylerde ciddi komplikasyonlara yol a\u00e7abilir; hatta \u00f6l\u00fcme kadar g\u00f6t\u00fcren ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir.\u00a0 Ayr\u0131ca, hamilelik d\u00f6neminde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda parazit fet\u00fcse ge\u00e7erek d\u00fc\u015f\u00fcklere ve do\u011fumsal anomalilere de neden olabilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cDoku kistiyle enfekte olan hayvanlar\u0131n etleri halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit ediyor\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin ve besi hayvanlar\u0131n\u0131n beyin, g\u00f6z gibi merkezi sinir sistemi organlar\u0131na ya da kas h\u00fccrelerine yerle\u015ferek doku kisti formunda f\u0131rsat\u00e7\u0131 \u015fekilde bekleyen parazit, akut forma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp doku nekrozlar\u0131na sebep olabilir. Doku kisti ta\u015f\u0131yan hayvanlar\u0131n etlerinin iyi pi\u015fmeden t\u00fcketilmesi, parazit ile bula\u015f\u0131 olan su ve g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmesi ya da kedi fekal at\u0131klar\u0131 ile birebir kontaminasyon insanlar enfeksiyolar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebepleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Koyun, ke\u00e7i, s\u0131\u011f\u0131r gibi \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda parazitin doku kisti olu\u015fturan formunun varl\u0131\u011f\u0131 hayvanlar\u0131n telef olmas\u0131na sebep olmakta ve ciddi ekonomik kay\u0131plar\u0131 beraberinde getirmektedir. Doku kisti ile enfekte bu hayvanlar\u0131n etlerinin t\u00fcketilmesi ise halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde tehdit etmektedir. Kompleks ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden kaynakl\u0131, parazite kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede y\u00fcksek etkiye sahip ve insanlara uygulanabilen \u00f6nlem ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131labilecek herhangi bir a\u015f\u0131 bulunamakla beraber, enfeksiyonu tedaviye y\u00fczde 100 yan\u0131t veren bir ila\u00e7 da mevcut de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece koyunlarda kullan\u0131m\u0131 ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan ve yaln\u0131zca birka\u00e7 \u00fclkede sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen ToxoVax ad\u0131 verilen tek bir a\u015f\u0131 mevcuttur. Bu nedenle hem besi hayvanlar\u0131 hem de insanlar \u00fczerinde uygulanabilecek ve koruma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131labilecek yerli ve etkin bir a\u015f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi \u00fclkemizde hala b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7t\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cA\u015f\u0131 \u00f6nce deney hayvanlar\u0131 sonra besi hayvanlar\u0131 \u00fczerinde test edilecek\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok, \u201cProjedeki birincil ama\u00e7, parazit genomunda virulanstan yani kona\u011f\u0131 enfekte etme ve hastal\u0131k yapma yetene\u011finden sorumlu genlerin hedeflenerek molek\u00fcler y\u00f6ntemlerle silinmesi ile mutant parazit su\u015flar\u0131 olu\u015fturup mutantlar\u0131n canl\u0131 ancak zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f yani atten\u00fce parazit a\u015f\u0131lar\u0131 olarak kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve etkinliklerini test etmektir. Geli\u015fen teknolojiler ve genom d\u00fczenleme y\u00f6ntemlerinin yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 parazitin iste\u011fe ba\u011fl\u0131 \u015fekilde virulans\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na izin verecek ve umut ediyoruz ki etkili, veteriner ama\u00e7la kullan\u0131labilecek canl\u0131-aten\u00fce bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirmesine olanak sa\u011flayacakt\u0131r. Elde edilen sonu\u00e7lar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, geli\u015ftirilen a\u015f\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde yan\u0131t olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ncelikle deney hayvanlar\u0131 \u00fczerinde test edilecek sonras\u0131nda ise besi hayvanlar\u0131 \u00fczerinde uygulanmalara ba\u015flanacakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Dr. \u00d6zlem G\u00fcnay E\u015fiyok\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 proje ekibinde; Ege \u00dcniversitesi A\u015f\u0131 Geli\u015ftirme Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyeleri Prof. Dr. Adnan Y\u00fcksel G\u00fcr\u00fcz, Prof. Dr. Mert D\u00f6\u015fkaya, Do\u00e7. Dr. Aysu De\u011firmenci D\u00f6\u015fkaya ve Do\u00e7 Dr. Muhammet Karakavuk ile Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Molek\u00fcler Biyoloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Can yer al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tersine beyin g\u00f6\u00e7\u00fcyle d\u00f6n\u00fc\u015f yapan bilim insanlar\u0131 E\u00dc\u2019y\u00fc tercih ediyor T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f yapan Egeli akademisyen&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20087,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-20086","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya.jpg",1368,949,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-300x208.jpg",300,208,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-768x533.jpg",640,444,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-1024x710.jpg",640,444,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya.jpg",1368,949,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya.jpg",1368,949,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-1024x710.jpg",1024,710,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-ADNAN-YUKSEL-GURUZ-NECDET-BUDAK-OZLEM-GUNAY-ESIYOK-Mert-Doskaya-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20088,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20086\/revisions\/20088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}