Ege \u00dcniversitesi HIV \/ AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi; HIV\/AIDS ile ya\u015fayanlar\u0131n daha kaliteli bir ya\u015fam s\u00fcrmeleri, haklar\u0131 olan t\u0131bbi ve sosyal hizmete ula\u015fmalar\u0131 ve toplumda HIV\/AIDS yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na aral\u0131ks\u0131z devam ediyor. Merkez, ilgili alanda di\u011fer kurum ve kurulu\u015flarla i\u015f birli\u011fi yaparak toplum sa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacak \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131yor. HIV\/AIDS hakk\u0131nda bilgi veren Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin,\u00a0 \u201cHIV, AIDS olarak bilinen hastal\u0131\u011f\u0131n etkenidir; anneden bebe\u011fe, korunmas\u0131z cinsel ili\u015fki veya kan ile kirlenmi\u015f kesici, delici aletlerle yaralanmalar sonucunda bula\u015f\u0131r. Ki\u015fiye bula\u015ft\u0131ktan sonra ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminde bazen belirtiler g\u00f6sterebilir fakat bunlar \u00e7o\u011fu kez grip, nezle veya hafif bir solunum yolu enfeksiyonu gibi \u00e7ok genel belirtilerdir. Bu y\u00fczden de fark edilmesi g\u00fc\u00e7t\u00fcr, genellikle de fark edilmez. \u0130lk enfeksiyonun ard\u0131ndan uzunca bir s\u00fcre herhangi bir belirti g\u00f6stermeyebilir. Bu y\u00fczden de birey genellikle HIV ile enfekte oldu\u011fundan habersizdir. Bu t\u00fcr ki\u015filer, kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131 \u00f6ncesinde veya gebelik, ameliyat ya da evlilik \u00f6ncesi yap\u0131lan taramalarda hastal\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olabildi\u011fi gibi, bazen de hastal\u0131k iyice ilerledi\u011finde ve art\u0131k son evrelere geldi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan belirtilerin nedeni ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken HIV ile enfekte olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenirler.\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de de genelde hastal\u0131k ya taramada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ya da hastal\u0131\u011f\u0131n ilerleyen evrelerinde tan\u0131 koyabiliyoruz\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cRiskli her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015fta birey enfeksiyon riski alt\u0131ndad\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n HIV enfeksiyonu i\u00e7in bir risk grubu belirleyebilmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. G\u00f6kengin, \u201cKorunmas\u0131z cinsel ili\u015fki ya\u015fayan herkes risk alt\u0131ndad\u0131r. \u00c7ok e\u015fliler, s\u0131k e\u015f de\u011fi\u015ftirenler, damar i\u00e7i madde ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131nda, risk genel toplumdakinden daha fazla olsa da, riskli davran\u0131\u015fta bulunan her bireyin risk alt\u0131n oldu\u011funu bir kez daha vurgulamak isterim. Di\u011fer bir deyi\u015fle, risk grubunda bulunmayan bir birey de korunmas\u0131z bir cinsel ili\u015fkinin ard\u0131ndan HIV ile enfekte olabilir. Genelde insanlar \u2018Ben risk grubunda de\u011filim HIV olma ihtimalim yok\u2019 gibi yanl\u0131\u015f alg\u0131lara kap\u0131labiliyorlar. Bir kez daha dile getirmek isterim ki riskli davran\u0131\u015fta bulunmu\u015f olman\u0131z HIV ile enfekte olmak i\u00e7in yeterlidir\u201d dedi.<\/p>\n \u201cE\u00dc, T\u00fcrkiye\u2019de kurulan ikinci merkez\u201d <\/strong><\/p>\n Ege \u00dcniversitesi HIV\/AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019de bu alanda kurulan ikinci merkez oldu\u011funa de\u011finen Prof. Dr. G\u00f6kengin, \u201cE\u00dcTF Hastanesi, T\u00fcrkiye\u2019deki ilk HIV vakalar\u0131n\u0131n tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 ve erken 80\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda HIV ile ya\u015fayan bireylerin takibini yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f olan nadir hastanelerden biridir. T\u00fcrkiye\u2019de ilk vaka 1985 y\u0131l\u0131nda tan\u0131mland\u0131, Ege \u00dcniversitesi 1986 y\u0131l\u0131nda hasta takip etmeye ba\u015flad\u0131. O nedenle de bu konuda en deneyimli kliniklerden biri oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebilirim. Bu alanda T\u00fcrkiye\u2019de kurulan ikinci merkez, E\u00dc HIV\/AIDS Uygulama Ara\u015ft\u0131rma Merkezidir. Merkezimiz, 2009 y\u0131l\u0131nda kuruldu. \u00c7ok fazla hasta takip etti\u011fimizden dolay\u0131 deneyimimiz olduk\u00e7a fazla. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle e\u011fitim konusunda da T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6nderlik etmi\u015f kliniklerden biriyiz\u201d dedi.<\/p>\n \u201cErken tan\u0131 ya\u015fam s\u00fcresini uzat\u0131yor\u201d<\/strong><\/p>\n Aktif takip ettikleri hastalar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1200-1300 oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. G\u00f6kengin, \u201cHIV \/ AIDS e\u011fer tedavi edilmezse \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131kt\u0131r. Zaten hastal\u0131k, HIV enfeksiyonu olarak ba\u015flar, belirtili ya da belirtisiz ilk d\u00f6nem ge\u00e7irilir, sonra uzun bir s\u00fcre belirtisiz seyreden bir d\u00f6nem olur ve tedaviye ba\u015flanmazsa zaman i\u00e7inde belirtiler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flar, sonunda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131r ve AIDS a\u015famas\u0131 gelir. E\u011fer tedaviye ba\u015flanmaz ise o ki\u015fi eninde sonunda kaybedilir. Bizim amac\u0131m\u0131z bu a\u015famaya gelmeden olabildi\u011fince erken tedaviye ba\u015flay\u0131p ilerlemeyi durdurmak. E\u011fer erken tan\u0131 koyabilirsek bu ki\u015filer HIV negatif bireyler kadar uzun ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fayabilir. \u00c7ok \u00f6zel vakalar d\u0131\u015f\u0131nda genel olarak tedavisiz iyile\u015fmek s\u00f6z konusu de\u011fildir.\u00a0 Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fu anki ko\u015fulda \u00f6m\u00fcr boyu tedavi kullanmalar\u0131 gerekiyor. Tedavide \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131y\u0131z, T\u00fcrkiye\u2019de hemen hemen b\u00fct\u00fcn ila\u00e7lar var ve ila\u00e7 tedariki konusunda hi\u00e7bir sorunumuz yok. Tedaviye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerde virolojik bask\u0131lamay\u0131 \u00e7ok kolay sa\u011fl\u0131yoruz ve \u00e7ok iyi bir takip sistemimiz var. Sadece kendi klini\u011fimiz i\u00e7in s\u00f6ylemiyorum, T\u00fcrkiye\u2019nin hemen hemen t\u00fcm kliniklerinde takip sistemleri \u00e7ok iyi i\u015fliyor. \u00dclke olarak tan\u0131y\u0131 ald\u0131ktan sonraki a\u015famada \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131y\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n \u201cKendini risk alt\u0131nda hisseden herkese kap\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k\u201d<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. A. Deniz G\u00f6kengin, \u201cBirle\u015fmi\u015f Milletler HIV\/AIDS Program\u0131 (UNAIDS) 2020 hedeflerini 90-90-90 olarak belirlemi\u015fti. Bu demek oluyor ki; HIV ile ya\u015fayanlar\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131 tan\u0131 almal\u0131, tan\u0131 alanlar\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131nda tedavi ba\u015flanmal\u0131 ve tedaviye ba\u015flananlar\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131nda da vir\u00fcs bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nabilmeli, 2025 i\u00e7in bu hedef y\u00fczde 95 olarak belirlendi. Biz \u00fclke genelinde son iki basamakta 90\u2019a \u00e7ok yak\u0131nd\u0131k. Bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkesinden \u00e7ok \u00f6ndeydik; ancak ilk basamakta, yani tan\u0131 koyma evresinde y\u00fczde 40\u2019tay\u0131z. Onu sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de son basamaklar\u0131 maalesef y\u00fckseltemiyoruz. Kendinizi risk alt\u0131nda g\u00f6rm\u00fcyor olabilirsiniz ama unutulmamal\u0131d\u0131r ki herkes risk alt\u0131nda olabilir. Risk grubunda olman\u0131z gerekmez; riskli davran\u0131\u015fta bulunuyorsan\u0131z mutlaka test yapt\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc ne kadar erken tan\u0131 konulursa o kadar iyi sonu\u00e7lar elde ediyoruz. Biz, E\u00dcTFH HIV \/ AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi olarak, HIV ile ya\u015fayan bireylere sa\u011fl\u0131k hizmet sunarken, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar da y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Bir yandan e\u011fitim programlar\u0131 d\u00fczenliyor, bir yandan da HIV testi yapt\u0131rmak isteyen hastalar\u0131m\u0131za dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vererek HIV testlerini yap\u0131yoruz. Test yapt\u0131rmak, dan\u0131\u015fmanl\u0131k almak veya g\u00f6r\u00fc\u015fmek isteyen ya da riskli davran\u0131\u015flarda bulunmu\u015f ki\u015filer rahatl\u0131kla merkezimize ba\u015fvurabilirler\u201d dedi.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ege \u00dcniversitesi HIV \/ AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi; HIV\/AIDS ile ya\u015fayanlar\u0131n daha kaliteli bir…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20018,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,11,68],"tags":[],"class_list":["post-20017","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-haber","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3.jpg",1500,1000,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3.jpg",1500,1000,false],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3.jpg",1500,1000,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Ayse-Deniz-Gokengin-3-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"Bilim<\/a> E\u011fitim<\/a> G\u00fcncel<\/a> Haber<\/a> Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20019,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20017\/revisions\/20019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}