{"id":19959,"date":"2024-03-05T04:30:00","date_gmt":"2024-03-05T04:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=19959"},"modified":"2024-03-05T07:33:47","modified_gmt":"2024-03-05T07:33:47","slug":"egeli-akademisyen-prof-dr-yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-cermik-lalesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/03\/05\/egeli-akademisyen-prof-dr-yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-cermik-lalesi\/","title":{"rendered":"Egeli akademisyen Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibinin yeni bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffi: \u00c7ermik l\u00e2lesi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Bu ke\u015fifle T\u00fcrkiye\u2019de 30\u2019u endemik olmak \u00fczere tersl\u00e2le say\u0131s\u0131 53\u2019e y\u00fckseldi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<b>Egeli akademisyen Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibinin yeni bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffi: \u00c7ermik l\u00e2lesi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Aksaray \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehtap Tek\u015fen, Do\u00e7. Dr. Mehmet Maruf Balos, Dr. Cahit \u00c7e\u00e7en ve Uzm. Biyolog Veysel Sonay ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc literat\u00fcre kazand\u0131r\u0131ld\u0131. Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n \u00c7ermik il\u00e7esi k\u0131rsal\u0131nda do\u011fasever Muhammed Yal\u00e7\u0131n, kayal\u0131klar\u0131n dibinde ke\u015ffetti\u011fi sar\u0131 renkli ters lale t\u00fcr\u00fc \u201c\u00c7ermik l\u00e2lesi\u201d ismi ile literat\u00fcrde yerini ald\u0131. Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, literat\u00fcre kazand\u0131rd\u0131klar\u0131 bu yeni bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffi i\u00e7in Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibini tebrik ederek ba\u015far\u0131lar diledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-19961 alignleft\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4-1024x1365.jpg 1024w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-4.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/>\u00c7ermik l\u00e2lesi\u2019nin ke\u015ffi ile birlikte T\u00fcrkiye\u2019 de tersl\u00e2le t\u00fcr\u00fc say\u0131s\u0131n\u0131n 53\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cBu t\u00fcrle \u00fclkemiz i\u00e7in endemik olan tersl\u00e2le say\u0131s\u0131 ise 30\u2019ya y\u00fckselmi\u015ftir. Oransal olarak \u00fclkemizde tersl\u00e2le endemizm oran\u0131 y\u00fczde 56.6\u2019ya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcr\u00fcn ke\u015fif hik\u00e2yesini anlatan Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cBitki t\u00fcr\u00fcm\u00fcz, hobi olarak do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ve da\u011fc\u0131l\u0131k faaliyetleri yapan, Diyarbak\u0131r\u2019da \u00d6zel E\u011fitim \u00d6\u011fretmeni olarak g\u00f6rev yapan Muhammed Yal\u00e7\u0131n taraf\u0131ndan bir do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc esnas\u0131nda fark edildi. Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n \u00c7ermik il\u00e7esi k\u0131rsal\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde kayal\u0131klar\u0131n dibinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sar\u0131 renkli ters lalenin ilgisini \u00e7ekmesi ile bir\u00e7ok foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekerek Urfa\u2019da ya\u015fayan Do\u00e7. Dr. Maruf Balos\u2019a dan\u0131\u015f\u0131yor. Do\u00e7. Dr. Balos, bu ters lalenin yeni bir t\u00fcr olabilece\u011fini ve bitkiyi yerinde g\u00f6r\u00fcp \u00f6rnek almalar\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. Yal\u00e7\u0131n, Do\u00e7. Dr. Mehmet Maruf Balos, Dr. Cahit \u00c7e\u00e7en ve Uzman Biyolog Veysel Sonay ile beraber sahada \u00e7al\u0131\u015fmalar yaparak, kayal\u0131k diplerinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren tersl\u00e2le (Fritillaria) \u00f6rneklerini yerinde inceleyip \u00e7al\u0131\u015fma materyalleri al\u0131yorlar\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cD\u00fcnyada en fazla tersl\u00e2le t\u00fcr\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-19962 alignright\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-16-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/>Sonraki s\u00fcre\u00e7te ekibin kendilerine ve tersl\u00e2le t\u00fcrlerinde uzman olan Aksaray \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehtap Tek\u015fen\u2019e ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201c Bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bize ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u015famada t\u00fcm ekip olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen detayl\u0131 inceleme ve ara\u015ft\u0131rmalardan sonra ters lalenin yeni bir t\u00fcr oldu\u011fu sonucuna vard\u0131k. Bilimsel makalesini yazarak uluslararas\u0131 \u00f6nemli taksonomik botanik dergilerden biri olan Nordic Journal of Botany dergisinde yay\u0131nlanarak, t\u00fcr\u00fc ilk olarak do\u011fada bulan Muhammed Yal\u00e7\u0131n\u2019\u0131n onuruna,\u00a0 Fritillaria yalcinii (\u00c7ermik l\u00e2lesi) ismi ile bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131tt\u0131k. Tersl\u00e2le (Fritillaria) cinsi Kuzey Yar\u0131mk\u00fcre\u2019de da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren, yakla\u015f\u0131k 170 t\u00fcre sahip bir cinstir. \u00a0Bu cinsin \u00fc\u00e7 \u00f6nemli \u00e7e\u015fitlilik merkezi bulunuyor. Bu merkezler Kaliforniya\u2019da 21 t\u00fcr, \u00c7in\u2019de\u00a0 24 t\u00fcr ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise G\u00fcney Bat\u0131 Asya, Do\u011fu Akdeniz\u2019dir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7e\u015fitlilik merkezinde en \u00f6nemli alanlar ise T\u00fcrkiye\u2019de 53 t\u00fcr,\u00a0 Yunanistan\u2019da 26 t\u00fcr ve \u0130ran\u2019da 18 t\u00fcr olarak bulunuyor. Bu ba\u011flamda d\u00fcnyada en fazla tersl\u00e2le t\u00fcr\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de mevcut oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBu t\u00fcr i\u00e7in biyoka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi gerekiyor\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-19963 alignleft\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/EGE-Egeli-akademisyen-Prof.-Dr.-Yildirim-ve-ekibinin-yeni-bitki-turu-kesfi-Cermik-lalesi-8-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/>\u00c7ermik l\u00e2lesi olarak isimlendirdikleri Fritillaria yalcinii\u2019nin, olduk\u00e7a lokal bir yay\u0131l\u0131\u015fa sahip oldu\u011funu, sadece tek pop\u00fclasyonda bilindi\u011fini vurgulayan Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cBu bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011fadaki en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanlar\u0131 bu bitkilerin so\u011fanlar\u0131 ile beslenen domuzlard\u0131r. Fakat endemik bitkilere en b\u00fcy\u00fck zarar do\u011fal tehlikelerden ziyade insano\u011flunun faaliyetleridir. Ba\u015fta madencilik, tarla a\u00e7ma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 derecede hayvan otlatma gibi faaliyetler bu tarz hassas pop\u00fclasyonlara \u00e7ok ciddi zarar verebiliyor. \u00a0Ayr\u0131ca so\u011fanl\u0131 ve yumrulu bitkilerin s\u00fcs bitkisi potansiyeli bulunuyor. Bu tarz bitkiler biyoka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir de\u011fer olu\u015fturuyor ve y\u0131llar boyunca maalesef \u00fclkemizden yurt d\u0131\u015f\u0131na bu tarz biyoka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetleri yap\u0131l\u0131yor. \u015euan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6zlemlerde bu t\u00fcr \u00fczerine \u00e7ok ciddi bir zarar verici unsur g\u00f6rememi\u015f olsak da gelecek zamanda bu yeni ke\u015ffetti\u011fimiz t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc yitirmemek i\u00e7in \u015fimdiden ilgili birimlerin ve yerel y\u00f6netimin bitkiye sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ke\u015fifle T\u00fcrkiye\u2019de 30\u2019u endemik olmak \u00fczere tersl\u00e2le say\u0131s\u0131 53\u2019e y\u00fckseldi \u00a0Egeli akademisyen Prof. Dr&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19960,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70],"tags":[],"class_list":["post-19959","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim.jpg",2538,1952,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-300x231.jpg",300,231,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-768x591.jpg",640,493,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-1024x788.jpg",640,493,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-1536x1181.jpg",1536,1181,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-2048x1575.jpg",2048,1575,true],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-1024x788.jpg",1024,788,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Prof.-Dr.-Necdet-Budak-Prof.-Dr.-Hasan-Yildirim-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19959"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19964,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19959\/revisions\/19964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}