{"id":19696,"date":"2024-02-22T02:49:00","date_gmt":"2024-02-22T02:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=19696"},"modified":"2024-02-22T07:53:26","modified_gmt":"2024-02-22T07:53:26","slug":"ege-universitesinden-karbon-ayak-izi-bilincine-yonelik-cagri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2024\/02\/22\/ege-universitesinden-karbon-ayak-izi-bilincine-yonelik-cagri\/","title":{"rendered":"Ege \u00dcniversitesinden karbon ayak izi bilincine y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131"},"content":{"rendered":"

\u00a0Sinem Durmaz- Ya\u011fmur Onurluba\u015f<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin en k\u00f6kl\u00fc e\u011fitim kurumlar\u0131 aras\u0131nda yer alan Ege \u00dcniversitesi; \u00e7evreye duyarl\u0131, yaya \u00f6ncelikli, eri\u015filebilir, d\u00f6rt mevsim ye\u015fil bir \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fc felsefesiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 h\u0131z kesmeden s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyor. D\u00fcnyan\u0131n en ye\u015fil \u00fcniversiteleri aras\u0131nda da yer alan Ege \u00dcniversitesi, ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131 art\u0131rarak,\u00a0 kaynaklar\u0131 etkin ve verimli kullan\u0131p,\u00a0 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ilkelerini bir k\u00fclt\u00fcr haline getiriyor.<\/p>\n

Birim karbondioksit cinsinden \u00f6l\u00e7\u00fclen ve \u00fcretilen sera gaz\u0131 miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan insan faaliyetlerinin \u00e7evreye verdi\u011fi zarar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olan karbon ayak izi konusunda Ege \u00dcniversitesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda E\u00dc \u00c7evre Sorunlar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (\u00c7EVMER) Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Tu\u011f\u00e7e Da\u011fl\u0131o\u011flu ve Fen Fak\u00fcltesi Kimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc Do\u00e7. Dr. G\u00f6zde Duman Ta\u00e7 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n

Karbon ayak izinin bir bireyin atmosfere sald\u0131\u011f\u0131 karbondioksit ve di\u011fer sera gazlar\u0131yla ili\u015fkilendiren Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Tu\u011f\u00e7e Da\u011fl\u0131o\u011flu, \u201cK\u00e2\u011f\u0131t geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, a\u011fa\u00e7 yerine geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ka\u011f\u0131tlar\u0131 kullan\u0131rsan\u0131z a\u011fa\u00e7lar\u0131 kurtarm\u0131\u015f oluyorsunuz. Dolayl\u0131 olarak burada karbon ayak izine dokunmu\u015f oluyorsunuz. Toplu ta\u015f\u0131ma kullanarak, yiyece\u011finizi israf etmeyerek, dijital olarak maillerinizi silerek, enerjiyi tasarruflu kullanarak bireysel karbon ayak izinizi azaltm\u0131\u015f olursunuz. Mesle\u011finiz ne olursa olsun karbon ayak izi kavram\u0131n\u0131 bilmeniz \u00e7ok \u00f6nemli. Karbon ayak izini azaltmak, art\u0131k t\u00fcm \u00fclkelerin \u00fczerinde \u00f6nemle durmas\u0131 gereken \u00f6ncelikli politikalar\u0131 aras\u0131nda bulunuyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cK\u00fcresel \u0131s\u0131nma art\u0131k k\u00fcresel kaynama kavram\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d<\/b><\/p>\n

\"\"T\u00fcm \u00fclkelerin karbon ayak izini 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda oldu\u011fu seviyeye indirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u00f6yleyen Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Da\u011fl\u0131o\u011flu, \u201cO y\u0131llarda karbon ayak izi miktar\u0131 350 ppm (milyonda bir) civar\u0131yd\u0131. \u015eu an ise Aral\u0131k 2023\u2019te yap\u0131lm\u0131\u015f olan en g\u00fcncel \u00f6l\u00e7\u00fcme g\u00f6re bu de\u011fer 422 ppm\u2019de. Bu de\u011ferler hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 iklim olaylar\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131yla da biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi etkilemekte. T\u00fcm canl\u0131lar ve ekosistem bir zincirle birbirine ba\u011fl\u0131. Bu halkalardan birine zarar gelmesi hepsini yok etmek asl\u0131nda. Bu y\u00fczden insanlar\u0131n bilin\u00e7lenmesi \u00e7ok \u00f6nemli. \u00d6rne\u011fin bisiklet s\u00fcrerek bir ad\u0131m atabilirsiniz. Biz Ege \u00dcniversitesi olarak her sene karbon ayak izi miktar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz. Ancak biz i\u00e7erisinde sa\u011fl\u0131k hizmeti sunan bir \u00fcniversite oldu\u011fumuz i\u00e7in elektrik ve do\u011falgaz kullan\u0131mlar\u0131m\u0131z buna ba\u011fl\u0131 olarak da \u00e7evreye bask\u0131 vermekte. Fakat Ege \u00dcniversitesi olarak Rekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz Prof. Dr. Necdet Budak hocam\u0131z\u0131n \u00f6nderli\u011finde yenilenebilir enerji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yak\u0131n zamanda kamp\u00fcs\u00fcm\u00fczde art\u0131k daha az karbon ayak izimiz olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.\u00a0 Di\u011fer yandan k\u00fcresel \u0131s\u0131nma kavram\u0131 art\u0131k k\u00fcresel kaynama kavram\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Bu nedenle Ege \u00dcniversitesi personeli ve \u00f6\u011frencileri olarak bizlere de g\u00f6rev d\u00fc\u015fmekte. \u00d6rne\u011fin prizde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z fi\u015flerde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde enerji \u00e7eken bir durum en az\u0131ndan buna dikkat edebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcrebilirli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7evre bilincini art\u0131rmak gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. G\u00f6zde Duman Ta\u00e7 ise, \u201cBireysel olarak nas\u0131l bir bilin\u00e7lendirme sa\u011flayabiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u00f6\u011frencilerimizle birlikte \u2018Karbon ayak iziniz ka\u00e7 numara?\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir sosyal sorumluluk projesi yapt\u0131k. \u00d6\u011frencilerimizle birlikte karbon ayak iziyle ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli bilgiler i\u00e7eren afi\u015fler haz\u0131rlayarak kamp\u00fcs\u00fcm\u00fczdeki farkl\u0131 b\u00f6lgelere ast\u0131k. Son zamanlarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z beklenmedik sel bask\u0131nlar\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, atmosferde bulunan sera gaz\u0131 art\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin kutuplardaki buzullar\u0131n erimesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k \u00fclkemizde de etkilerinin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir ger\u00e7ek oldu\u011funun bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. Fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131 olarak bilinmektedir\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cYenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 kullan\u0131m\u0131 karbon ayak izini azalt\u0131lacakt\u0131r\u201d<\/b><\/p>\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00fcresel \u0131s\u0131nma kavram\u0131na iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi demenin daha do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. Duman, \u201cBireyleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tercihlere y\u00f6nlendirmek ve \u00e7evre koruma fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 yaratmak bizim en \u00e7ok \u00f6nem verdi\u011fimiz konu.\u00a0\u00d6rne\u011fin \u00f6zel\u00a0ara\u00e7lara binmek yerine toplu ta\u015f\u0131t kullanmakla bireysel karbon ayak izinizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilirsiniz. Ayn\u0131 \u015fekilde g\u0131da at\u0131klar\u0131n israf\u0131 da karbon ayak izini \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131 i\u00e7in dikkat edilmesi gereken bir konu. En basit \u00f6rne\u011fi ile evinizde normal ampul yerine enerji tasarruflu ampuller kullanarak bile karbon ayak izinizi azaltm\u0131\u015f oluyorsunuz. Elektrikli arabalar, i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlu ara\u00e7lara g\u00f6re y\u00fcksek enerji verimlili\u011fi ile sebebiyle karbon ayak izini azaltma potansiyeline sahiptir. Ancak, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u00e7evresel etkisinin tam olarak de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in, kullan\u0131lan elektri\u011fin nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi de \u00f6nemlidir. E\u011fer elektrik, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan \u00fcretiliyorsa, bu, karbon emisyonlar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltacakt\u0131r. Bu sebeple, do\u011falgaz ve k\u00f6m\u00fcr gibi fosil yak\u0131tlarla \u00fcretilen elektri\u011fin yerine r\u00fczg\u00e2r, g\u00fcne\u015f, biyok\u00fctle gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ege \u00dcniversitesi akademisyenleri olarak, bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za h\u0131z kesmeden devam ediyoruz ve yenilenebilir enerji teknolojilerinin geli\u015ftirilmesi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcrd\u00fcrmekteyiz.\u201d dedi.<\/p>\n