{"id":17435,"date":"2023-10-30T05:02:00","date_gmt":"2023-10-30T05:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=17435"},"modified":"2023-10-30T07:14:47","modified_gmt":"2023-10-30T07:14:47","slug":"cinsel-yolla-bulasan-enfeksiyonlardan-korunma-ve-onleme-stratejileri-yeniden-belirlendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2023\/10\/30\/cinsel-yolla-bulasan-enfeksiyonlardan-korunma-ve-onleme-stratejileri-yeniden-belirlendi\/","title":{"rendered":"Cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlardan korunma ve \u00f6nleme stratejileri yeniden belirlendi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Egeli bilim insan\u0131 Prof. Dr. G\u00f6kengin\u2019in makalesi The Lancet Regional Health \u2013 Europe dergisinde yay\u0131mland\u0131<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><b>Cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlardan korunma ve \u00f6nleme stratejileri yeniden belirlendi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi HIV \/ AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc ve\u00a0 Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr.\u00a0 Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin, \u201cAvrupa\u2019da cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlar (CYBE) t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve bu konuda hemen eyleme ge\u00e7ilmesi ve i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avrupa\u2019da cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlar (CYBE) t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyesine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgisinin hem D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u00a0 hem de Avrupa \u00fclkelerinin\u00a0 sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131n verilerine ve raporlar\u0131na\u00a0 yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Son on y\u0131l i\u00e7inde Avrupa\u2019da CYBE\u2019nin yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, ciddi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununa i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi HIV \/ AIDS Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin\u2019in de aralar\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan d\u00f6rt makaleden olu\u015fan seri d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc\u00a0 The Lancet Regional Health \u2013 Europe taraf\u0131ndan yay\u0131mland\u0131. Bilim insanlar\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ara\u015ft\u0131rmada\u00a0 CYBE\u2019yi ve bu enfeksiyonlara yakla\u015f\u0131m\u0131 analiz ederek, korunma ve \u00f6nleme stratejilerini yeniden ortaya koyuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cVakalarda y\u00fczde 49 art\u0131\u015f\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131 ve tedavideki ilerlemelere ra\u011fmen CYBE\u2019nin ciddi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu haline geldi\u011fini vurgulayan Prof. Dr.\u00a0 Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin, \u201cD\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan Avrupa B\u00f6lgesinde, 2019 y\u0131l\u0131nda 17 milyon yeni olgu bildirilmi\u015f, 2010 ile 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yeni olgu say\u0131s\u0131nda y\u00fczde 49 art\u0131\u015f olmu\u015f ve toplam olgu say\u0131s\u0131 1,5 milyona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, b\u00f6lgede yak\u0131n zamanda geli\u015fen COVID-19 pandemisi ve Ukrayna\u2019daki sava\u015f gibi olaylar, 2030 ajandas\u0131ndaki, HIV, viral hepatit ve CYBE salg\u0131nlar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflerine do\u011fru at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 tehlikeye atm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof. Dr.\u00a0 Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin, \u201cAvrupa\u2019da CYBE\u2019nin etkin bir bi\u00e7imde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, b\u00f6lgedeki zorluklar\u0131n ve mevcut yakla\u015f\u0131mlar\u0131 s\u0131n\u0131rlayan unsurlar\u0131n belirlenmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle, The Lancet Regional Health &#8211; Europe k\u0131tada yeni ve yeniden ortaya \u00e7\u0131kan CYBE\u2019leri g\u00f6zden ge\u00e7iren ve genel ve \u00f6zel zorluklar\u0131 tan\u0131mlayan bir derleme haz\u0131rlamak \u00fczere uzmanlardan olu\u015fan bir gruba davet g\u00f6ndermi\u015ftir. Bu makaleler serisi, konuyu belli ba\u015fl\u0131 d\u00f6rt ayr\u0131 y\u00f6n\u00fcyle incelemektedir. Bunlar; Avrupa\u2019daki epideminin h\u00e2lihaz\u0131rdaki durumu, kullan\u0131lmakta olan ve geli\u015ftirilen korunma stratejileri, asemptomatik enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netiminde yakla\u015f\u0131mlar ve g\u00fcncel tedaviler. Uzmanlardan olu\u015fan yazarlar grubu, Avrupa\u2019da CYBE\u2019lerin durumunu belirlemenin yan\u0131 s\u0131ra, hastal\u0131klar\u0131n etkin bir bi\u00e7imde kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in \u00f6zel \u00f6neriler de yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, bu ciddi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununu etkin bir bi\u00e7imde ele alacak yol haritas\u0131n\u0131 belirlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cKuzey ve Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde vaka oran\u0131 daha y\u00fcksek\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma ile ula\u015f\u0131lan bulgular hakk\u0131nda \u00a0bilgi veren Prof. Dr.\u00a0 Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin, \u201cB\u00f6lgedeki 53 \u00fclkenin 49\u2019undan toplanan epidemiyolojik veriler, bakteriyel CYBE\u2019lerin bildirimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fclkeler aras\u0131nda anlaml\u0131 farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Kuzey ve Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde toplumdaki her 100.000 ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen CYBE say\u0131lar\u0131 di\u011fer b\u00f6lgelere g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksektir; bunun ba\u015fl\u0131ca nedeninin, s\u00fcrveyans\u0131n ve bildirimlerin daha b\u00fcy\u00fck titizlikle ve daha g\u00fcvenilir y\u00f6ntemlerle yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Makaleler serisinde, sosyopolitik alandaki de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 olarak yeni tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan kilit toplumlar, \u00f6rne\u011fin g\u00f6\u00e7menler, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, seks i\u015f\u00e7ileri ve erkeklerle seks yapan erkekler vurgulanmaktad\u0131r; bu topluluklar, sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fimlerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle kontrol politikalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilme s\u00fcrecinde \u00f6ncelikli topluluklar olarak kabul edilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cHIV\u2019\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na dair umut veren \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof. Dr.\u00a0 Ay\u015fe Deniz G\u00f6kengin, \u201cBaz\u0131 \u00fclkelerde sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunumu ve kaynak yetersizlikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6zlenen farkl\u0131l\u0131klar, Avrupa\u2019da \u00f6nleme ve kontrol stratejilerinin \u00f6n\u00fcndeki engeller olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k konusundaki e\u011fitimlerin ve kondom tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n, di\u011fer biyomedikal giri\u015fimlerle birlikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r. HIV i\u00e7in temas \u00f6ncesi profilaksi, 53 \u00fclkenin 38\u2019inde kullan\u0131ma sunulmu\u015f olmakla birlikte, \u00f6zellikle Orta ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinde halen yeterince kullan\u0131lmamaktad\u0131r; bu ba\u011flamda, temas \u00f6ncesi profilaksiye eri\u015fim konusunda e\u015fitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. \u0130lk uzun etkili antiretroviral olan kabotegravir, g\u00fcnl\u00fck hap yerine iki ayda bir enjeksiyon \u015feklinde uygulanmas\u0131yla HIV i\u00e7in temas \u00f6ncesi profilakside devrim yaratma potansiyeline sahiptir. Hepatit A ve B ile HPV\u2019nin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda a\u015f\u0131lar ile \u00f6nemli kazan\u0131mlar elde edilmi\u015ftir. Gelecekte, menengokok B a\u015f\u0131s\u0131 ile \u00e7apraz ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yoluyla gonorenin ve mRNA temelli a\u015f\u0131larla HIV enfeksiyonunun kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan umut vaat eden \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunmaktad\u0131r. Bu d\u00f6rt makalenin bulgular\u0131, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetlerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, s\u00fcrveyans ve bildirim sistemlerinin birbiriyle uyumlu hale getirilmesi, korunma ve tedavi stratejilerine bedelsiz eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131k hizmetine herkesin eri\u015fimi ve CYBE ile ilintili damgalaman\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi yap\u0131sal unsurlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 bile\u015fenlerini i\u00e7eren bir yakla\u015f\u0131ma gereksinim oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. HIV ve CYBE i\u00e7in 2030 ajandas\u0131nda yer alan hedeflere ula\u015fabilmek i\u00e7in bu \u00f6nerilerin uygulanmaya ba\u015flanmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egeli bilim insan\u0131 Prof. Dr. G\u00f6kengin\u2019in makalesi The Lancet Regional Health \u2013 Europe dergisinde yay\u0131mland\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17437,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,99,1,70,68],"tags":[],"class_list":["post-17435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-egitim","category-gncl","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-scaled.jpg",1920,2560,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-225x300.jpg",225,300,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-768x1024.jpg",640,853,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-768x1024.jpg",640,853,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-1152x1536.jpg",1152,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-1536x2048.jpg",1536,2048,true],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-1024x1365.jpg",1024,1365,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/EGE-AYSE-DENIZ-GOKENGIN-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/bilim\/\" rel=\"category tag\">Bilim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/egitim\/\" rel=\"category tag\">E\u011fitim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17436,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17435\/revisions\/17436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}