{"id":16460,"date":"2023-08-31T05:10:00","date_gmt":"2023-08-31T05:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=16460"},"modified":"2023-08-31T08:13:31","modified_gmt":"2023-08-31T08:13:31","slug":"prof-dr-sadiye-deniz-unutulma-hakki-temel-bir-insan-hakki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2023\/08\/31\/prof-dr-sadiye-deniz-unutulma-hakki-temel-bir-insan-hakki\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. \u015eadiye Deniz, \u201cUnutulma hakk\u0131, temel bir insan hakk\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"

\"\"Son y\u0131llarda d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde en \u00e7ok konu\u015fulan kavramlardan biri olan \u2018Unutulma Hakk\u0131\u2019, ki\u015finin mahremiyetinin ve haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla dijital ar\u015fivde yer alan bilgi ve i\u00e7eriklerin silinmesini isteme hakk\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00a0Bu konuda \u00f6nc\u00fc say\u0131labilecek projelerden birini Prof. Dr. Elif Korap \u00d6zel ve Do\u00e7. Dr. \u015e\u00fckran Pakkan ile birlikte ger\u00e7ekle\u015ftiren, Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. \u015eadiye Deniz, \u2018Unutulma Hakk\u0131\u2019 kavram\u0131n\u0131 anlatt\u0131. \u2018Unutulma Hakk\u0131\u2019n\u0131n, temel bir insani hak oldu\u011funu, bu hakk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dijital k\u00fclt\u00fcr \u00e7a\u011f\u0131nda bir gereksinim olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Deniz, \u201cEskiden unutulmay\u0131 istemeyen insan, art\u0131k dijital mecralarda kendisi hakk\u0131nda yer alan olumsuz temsiller y\u00fcz\u00fcnden unutulmay\u0131 bir hak olarak talep ediyor. Bu bir gereksinim. Burada V. Reding\u2019in \u2018Tanr\u0131 affeder, internet asla\u2019 s\u00f6z\u00fcne at\u0131f yaparak ba\u015flamak isterim. Dijital mecralarda uzun zamanlar ge\u00e7iriyoruz ve burada nas\u0131l bir insan oldu\u011fumuz, ger\u00e7ekteki kimli\u011fimiz kadar \u00f6nemli bir hale geldi. Dijital kimli\u011fimizi kendimiz tayin etmek ve in\u015fa etmek istiyoruz, \u015fansa b\u0131rakmak istemiyoruz. \u0130\u015fte bu ba\u011flamda unutulma hakk\u0131n\u0131, ki\u015finin dijital haf\u0131zada kendisiyle ilgili olan bilgi ve verilerin silinmesini isteme hakk\u0131 olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn. Yani art\u0131k kontrol etme \u015fans\u0131m\u0131z\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 kendimiz hakk\u0131ndaki dijital ar\u015fivdeki haberleri, payla\u015f\u0131mlar\u0131, yorumlar\u0131 ve t\u00fcm i\u00e7erikleri kaps\u0131yor unutulma hakk\u0131. Bu konuyla ilgili iki ayr\u0131 perspektif var. \u0130lki, hukuk\u00e7ular\u0131n daha \u00e7ok dile getirdi\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015f olarak; bu hak, bir insan hakk\u0131d\u0131r ve yasal olarak da var olmal\u0131d\u0131r. \u00a0\u0130kinci g\u00f6r\u00fc\u015f ise gazetecilerin temkinli yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve endi\u015felerini bar\u0131nd\u0131r\u0131yor ve herhangi bir bilginin\/haberin ar\u015fivden silinmesinin tarihsel s\u00fcreklili\u011fi kesintiye u\u011frataca\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. Bu durumun habercilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011furaca\u011f\u0131 sak\u0131ncalara vurgu yap\u0131yor. \u00a0Avrupa\u2019daki unutulma hakk\u0131 uygulamalar\u0131nda haberin linkinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, haberin anonimle\u015ftirilmesi, ki\u015finin ismiyle haberin ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n kesilmesi gibi \u00e7e\u015fitli versiyonlar uygulan\u0131yor. Unutulma hakk\u0131, Avrupa \u00fclkelerinde var olan bir hak ve asl\u0131nda temel bir insan hakk\u0131. \u0130nsan hakk\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesinin nedeni, herkes hata yapabilir ve istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda bu yapm\u0131\u015f oldu\u011fu hatan\u0131n bedelini kalan hayat\u0131nda da \u00f6demeye devam etmemeli sai\u011fi yat\u0131yor\u201d \u00a0dedi.<\/p>\n

\u201c\u00d6zne \u00e7ocuk ise unutulma hakk\u0131 istisnas\u0131z uygulanmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de unutulma hakk\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda yasal bir d\u00fczenlemenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. Deniz, \u201c\u00dclkemizde iki y\u0131l \u00f6nce yap\u0131lan reg\u00fclasyonlarla birlikte ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131yla ilgili \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Bu konuyla ilgili ki\u015filer, Ki\u015fisel Verileri Koruma Kuruluna ya da Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvuru yapabilir. \u00a0Oradaki en temel kriter ise Avrupa Adalet Divan\u0131n\u0131n kriterlerinde oldu\u011fu gibi bu verilerin ki\u015finin ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkileyece\u011fine mahkemenin h\u00fckmediyor olmas\u0131. Haberin dijital ar\u015fivden silinmesi ile ilgili k\u0131rm\u0131z\u0131\u00e7izgi say\u0131labilecek konular bulunuyor; bunlardan en ba\u015f\u0131nda haberin \u00f6znesinin \u00e7ocuk olmas\u0131 geliyor. \u00c7ocu\u011fun konu oldu\u011fu haberlerde unutulma hakk\u0131 istisnas\u0131z bir \u015fekilde uygulanmal\u0131. Bunun yan\u0131nda, intihar, tecav\u00fcz, kad\u0131n\u0131n kurban olarak g\u00f6sterildi\u011fi haberler i\u00e7in de unutulma hakk\u0131 kullan\u0131labilmeli. Ayr\u0131ca haberde kamu yarar\u0131n\u0131n art\u0131k kalmamas\u0131, konunun g\u00fcncelli\u011fini yitirmesi, ki\u015finin kalan hayat\u0131n\u0131 olumsuz etkileme potansiyeline sahip haberler i\u00e7in unutulma hakk\u0131 olay baz\u0131nda de\u011ferlendirilerek uygulanabilir. Unutulma hakk\u0131n\u0131n suistimale u\u011framamas\u0131 i\u00e7in temkinli yakla\u015f\u0131labilecek durumlar da s\u00f6z konusu olabilir. \u00d6rne\u011fin; haberin kamuya mal olmu\u015f ki\u015filerle ilgili olmas\u0131, haberin silinmesi durumunda tarihsel s\u00fcreklili\u011fin kesintiye u\u011frayaca\u011f\u0131 durumlarda olay baz\u0131nda bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 daha uygun g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u201d \u00a0\u00a0diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cUnutulma Hakk\u0131 genel de\u011fil, istisnai bir hak\u201d<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Deniz, \u201cUnutulma hakk\u0131, ger\u00e7ek ve kanuna uygun bir \u015fekilde yay\u0131lm\u0131\u015f olan haberler i\u00e7in ge\u00e7erli. Biz burada \u015funu anl\u0131yoruz. Sahte bir haber yap\u0131lm\u0131\u015fsa ve bu kan\u0131tlanm\u0131\u015fsa bu haber hakk\u0131nda unutulma hakk\u0131na ba\u015fvuram\u0131yoruz. Bu nedenle her olay, kendi ba\u011flam\u0131nda ve \u00f6zelinde de\u011ferlendiriliyor. Avrupa Adalet Divan\u0131n\u0131n belirlemi\u015f oldu\u011fu belirli kriterler elbette var; \u00a0habere eri\u015fimin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131yla ilgili baz\u0131 haberin \u00fcnl\u00fc ve kamuya mal olmu\u015f ki\u015filerle alakal\u0131 olmamas\u0131, haberin g\u00fcncelli\u011finin yitirmesi ki bu s\u00fcrenin 10 y\u0131l olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f gibi.\u00a0 Ancak yine de unutulma hakk\u0131n\u0131n istisnai bir hak oldu\u011fu unutulmamal\u0131, yani her olay kendi i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmeli. Burada habercilik eti\u011fine vurgu yapmak gerekiyor. \u00a0Bir haber zaten meslek eti\u011fi ilkeleri g\u00f6zetilerek yaz\u0131l\u0131yorsa, zaten pratikte bu uygulamaya gerek kalmayacak\u201d \u00a0diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Son y\u0131llarda d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde en \u00e7ok konu\u015fulan kavramlardan biri olan \u2018Unutulma Hakk\u0131\u2019, ki\u015finin mahremiyetinin…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16461,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,11,304],"tags":[],"class_list":["post-16460","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-haber","category-iletisim"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-scaled.jpg",2560,1832,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-300x215.jpg",300,215,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-768x550.jpg",640,458,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-1024x733.jpg",640,458,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-1536x1099.jpg",1536,1099,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-2048x1466.jpg",2048,1466,true],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-1024x733.jpg",1024,733,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Prof.Dr_.-Sadiye-Deniz-Unutulma-Hakki-Haberi-9-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"G\u00fcncel<\/a> Haber<\/a> \u0130leti\u015fim<\/a>","tag_info":"\u0130leti\u015fim","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16463,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16460\/revisions\/16463"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}