{"id":13863,"date":"2023-02-22T08:34:42","date_gmt":"2023-02-22T08:34:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=13863"},"modified":"2023-04-07T06:31:31","modified_gmt":"2023-04-07T06:31:31","slug":"prof-dr-ozbaran-deprem-gercegi-cocuklara-dogru-iletisimle-ve-oyunla-anlatilmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2023\/02\/22\/prof-dr-ozbaran-deprem-gercegi-cocuklara-dogru-iletisimle-ve-oyunla-anlatilmali\/","title":{"rendered":"<strong>Prof. Dr. \u00d6zbaran \u201cDeprem ger\u00e7e\u011fi, \u00e7ocuklara do\u011fru ileti\u015fimle ve oyunla anlat\u0131lmal\u0131\u201d<\/strong>"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Depremden etkilenen \u00e7ocuklara nas\u0131l yakla\u015fmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Prof. Dr. \u00d6zbaran \u201cDeprem ger\u00e7e\u011fi, \u00e7ocuklara do\u011fru ileti\u015fimle ve oyunla anlat\u0131lmal\u0131\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019yi derinden sarsan ve asr\u0131n felaketi olarak nitelendirilen Kahramanmara\u015f merkezli depremlerden en fazla etkilenen kesimlerden birisini de \u00e7ocuklar olu\u015fturuyor. Afet sonras\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finen Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi (E\u00dcTF) \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Burcu \u00d6zbaran, afetin ard\u0131ndan \u00f6ncelikle \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Prof. Dr. \u00d6zbaran, \u015fartlar\u0131n uygunlu\u011funa g\u00f6re hayat\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7abuk normale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00e7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deprem, sel, f\u0131rt\u0131na gibi do\u011fal afetlerin ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00d6zbaran, \u201cYa\u015fam\u0131 tehdit edici olmad\u0131k\u00e7a \u00e7ocuklar\u0131n da eri\u015fkinlerin de mevcut olaylarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00e7ok daha kolay ama can kay\u0131plar\u0131, yuva kay\u0131plar\u0131, uzuv kay\u0131plar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck ve kitlesel afetlerde her birimizin ba\u015fa \u00e7\u0131kma sistemleri de zorlan\u0131yor. Her durumda oldu\u011fu gibi bu gibi durumlarda da, \u00f6ncesinde \u00e7ocuk ve gen\u00e7leri do\u011fal afetlerle ilgili bilgilendirmek, kendisini ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n ve do\u011fan\u0131n nas\u0131l bir sistem i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, anlayaca\u011f\u0131 dilde, oyun ve basit \u00e7izimlerle \u00f6\u011fretmek, koruyucu ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli. Bir \u00e7ocuk; bildi\u011fi, belirli olan, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir durumla daha kolay ba\u015fa \u00e7\u0131kabilir ve kontrol kayb\u0131 duygusu daha kolay onar\u0131labilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Afet sonras\u0131nda \u00f6ncelikle \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Prof. Dr. \u00d6zbaran, \u201cDo\u011fal afetler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, ilk ba\u015fta en \u00f6nemli olan, \u00e7ocu\u011fun fiziksel g\u00fcvenli\u011fi, a\u00e7 ve susuz kalmamas\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bu maddeler, \u00e7ocu\u011fun ruhsal olarak olumsuz etkilenmesini en aza indirecektir. Psikolojik ilk yard\u0131m dedi\u011fimiz, \u00e7ocu\u011fun g\u00fcvenli\u011fini ve temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131ktan sonra, \u00e7ocukla izin verdi\u011fi d\u00fczeyde ili\u015fki kurmak, onu izlemek, konu\u015fmak isterse dinlemek, ba\u011f kurmak, eri\u015fkinlerde oldu\u011fu gibi \u00e7ocuklarda da afetlerin ilk akut evresinde, insan\u0131n insana sundu\u011fu do\u011fal ve destekleyici tepkilerdir ve \u00e7ok de\u011ferlidir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cHayat m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7abuk normale d\u00f6nmeli\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Afet sonras\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n tepkilerinin de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilece\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zbaran, \u201c\u00c7ocuk ve ergenler, travma gibi beklenmedik ani ve sars\u0131c\u0131 olaylara de\u011fi\u015fken bir yelpazede tepki verirler. Bedensel yak\u0131nmalar, uyku ve i\u015ftah sorunlar\u0131, kabuslar, keyifsizlik, olan bitenle ilgili kendini su\u00e7lama ve sorumlu hissetme, konsantrasyon ve \u00f6fke sorunlar\u0131, tepkisizlik bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Travma s\u00f6z konusu oldu\u011funda, eri\u015fkinlerin \u00e7ocuklar i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 \u015fey, \u00e7ocu\u011fun g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flamak, \u00e7ocuklar\u0131n ifadelerini ve konu\u015fmalar\u0131n\u0131 sab\u0131rla ve i\u00e7tenlikle dinlemek, anlatmak istiyorsa izin vermek, istemiyorsa zorlamamak, duygu ifadesi i\u00e7in oyun ve resim yapma gibi aktiviteleri kullanmak ba\u015fta gelir. \u00c7ocuklar i\u00e7in travmatik olay, durum, kontrol duygusunu zedeledi\u011fi i\u00e7in, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, kontrol\u00fcn kendilerinde oldu\u011fu duygusunu onarmak i\u00e7in, se\u00e7im \u015fans\u0131n\u0131n olabilece\u011fi basit sorularla kontrol duygusunu in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na destek olmak da de\u011ferlidir. \u2018Hangi yeme\u011fi istersin, hangi resmi \u00e7izmek istersin, ne yapmak istersin\u2019, ya da \u00e7ocuk hastanede tedavi al\u0131yorsa ve cevap \u015fans\u0131 varsa \u2018damar yolunu hangi kolundan a\u00e7al\u0131m\u2019 gibi sorular bunlara \u00f6rnek olabilir. Bir di\u011fer \u00f6nemli konu da travma ya da afet sonras\u0131, hayat\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7abuk normale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak, \u00e7ocuk i\u00e7in travma sonras\u0131 yap\u0131lanan yeni d\u00fczen i\u00e7inde rutinler olu\u015fturmas\u0131na olanak vermektir. Okul ve akran ileti\u015fiminin kurulaca\u011f\u0131 ortamlar\u0131n basit de olsa sa\u011flanmas\u0131, travmay\u0131 ya\u015fayan \u00e7ocuk i\u00e7in de, \u015fu anki \u00fclkemizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u00e7apl\u0131 afette oldu\u011fu gibi, travmay\u0131 birebir ya\u015famayan ancak seyirci kalan di\u011fer \u00e7ocuklar i\u00e7in de gereklidir\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201c\u00c7ocuklar medyadaki travmatik g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden korunmal\u0131\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Travma sonras\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken davran\u0131\u015flar\u0131 anlatan Prof. Dr. \u00d6zbaran, \u201cTravmada, yap\u0131lmas\u0131 gereken ve uygun olan \u015feyler d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin afet sonras\u0131 psikolojik iyi hallerini korumak veya bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yap\u0131lmamas\u0131 gereken \u015feyler de mevcuttur. \u00c7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri konu\u015fmaya ve olay\u0131 anlatmaya zorlamamak, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve d\u0131\u015fa vurdu\u011fu duygular\u0131 ele\u015ftirmemek, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve duyars\u0131z olmas\u0131n\u0131 sal\u0131k vermemek, bu konuda bask\u0131 yapmamak, yanl\u0131\u015f, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgi ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 umutlar vermemek, yalan s\u00f6ylememek gerekir. Travmatize olmu\u015f \u00e7ocuklar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu duruma \u015fahit olan, afet b\u00f6lgesinde yer almayan \u00e7ocuklar i\u00e7in sosyal medya, televizyon gibi travmatize edici bilgi veren uyaranlara maruz b\u0131rakmamak ve \u00e7ocu\u011fu bu durumdan korumak gerekir. Travma ve afetlerin ilk d\u00f6nemlerinde olan, yukar\u0131da say\u0131lan belirtileri do\u011fal ve \u2018ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir duruma verilen do\u011fal tepkiler\u2019 olarak kabul etmeliyiz. Ancak say\u0131lan belirtilerin uzun s\u00fcrmesi, ailenin \u00e7ocu\u011funun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili herhangi bir endi\u015fesi oldu\u011fu durumlarda mutlaka bir \u00e7ocuk psikiyatrisi uzman\u0131ndan destek almakta gecikilmemelidir. Umar\u0131z ki b\u00f6yle afetler tekrar ya\u015fanmas\u0131n, can ve mal kay\u0131plar\u0131 olmas\u0131n, \u00e7ocuklar, aileleri ile yuvalar\u0131nda, arkada\u015flar\u0131 ile okullar\u0131nda mutlulukla ya\u015fayabilsinler\u201d diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Depremden etkilenen \u00e7ocuklara nas\u0131l yakla\u015fmal\u0131y\u0131z? Prof. Dr. \u00d6zbaran \u201cDeprem ger\u00e7e\u011fi, \u00e7ocuklara do\u011fru ileti\u015fimle ve oyunla&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13864,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,304,70,68],"tags":[],"class_list":["post-13863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-iletisim","category-kampus","category-saglik"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2.jpg",2144,1424,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-300x199.jpg",300,199,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-768x510.jpg",640,425,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-1024x680.jpg",640,425,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-1536x1020.jpg",1536,1020,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-2048x1360.jpg",2048,1360,true],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-1024x680.jpg",1024,680,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Prof-Dr-Burcu-Ozbaran-2-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/iletisim\/\" rel=\"category tag\">\u0130leti\u015fim<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/saglik\/\" rel=\"category tag\">Sa\u011fl\u0131k<\/a>","tag_info":"Sa\u011fl\u0131k","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13865,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13863\/revisions\/13865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}