{"id":10351,"date":"2022-08-23T05:40:00","date_gmt":"2022-08-23T05:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.euegeajans.com\/?p=10351"},"modified":"2022-08-23T12:43:40","modified_gmt":"2022-08-23T12:43:40","slug":"muglada-yeni-yabani-sogan-turu-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/2022\/08\/23\/muglada-yeni-yabani-sogan-turu-kesfedildi\/","title":{"rendered":"Mu\u011fla&#8217;da yeni yabani so\u011fan t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Egeli ba\u015far\u0131l\u0131 akademisyen ke\u015fiflerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mu\u011fla&#8217;da yeni yabani so\u011fan t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Botanik Bah\u00e7esi ve Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibi, Mu\u011fla&#8217;n\u0131n K\u00f6yce\u011fiz il\u00e7esinde tespit edilen yeni bir yabani so\u011fan (Allium) t\u00fcr\u00fcn\u00fc bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131. Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibini tebrik ederek ba\u015far\u0131lar diledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mu\u011fla&#8217;da ya\u015fayan ve bitkiler \u00fczerine ve koruma alanlar\u0131 y\u00f6netimi \u00fczerine \u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar yapan Dr. Biyolog Ayhan Toprak, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Denizli s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olan Sandras Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n K\u00f6yce\u011fiz il\u00e7esi kesimindeki 2 bin 200-2 bin 250 metre rak\u0131ml\u0131 \u00c7i\u00e7ek Baba zirvesinde, farkl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir bitkiye rastlad\u0131. Toprak, bitkiye \u00f6rnekleri E\u00dc Botanik Bah\u00e7esi ile Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;a ula\u015ft\u0131rd\u0131. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonucunda bitkinin literat\u00fcrde kayd\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi. Y\u00fcksek Lisans \u00d6\u011frencisi Seval Erdem ve Doktora \u00d6\u011frencisi Tu\u011fkan \u00d6zd\u00f6l&#8217;\u00fcn de dahil oldu\u011fu laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan haz\u0131rlanan &#8220;Mu\u011fla so\u011fan\u0131&#8221; konulu bilimsel makale, Finlandiya merkezli uluslararas\u0131 hakemli dergi Annales Botanici Fennici&#8217;de yay\u0131mland\u0131. Bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131r\u0131lan bitkiye T\u00fcrk\u00e7e isim olarak, &#8220;Mu\u011fla so\u011fan\u0131&#8221; ad\u0131 verildi. Bitkinin bilimsel ismi ke\u015ffi yapan Ayhan Toprak&#8217;a at\u0131fla &#8220;Allium ayhan-toprakii Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8221; oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-10345 alignleft\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2-7-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/>Egeli akademisyenlerin Anadolu\u2019nun bitki zenginliklerini g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmaya devam ettiklerini vurgulayan Rekt\u00f6r Budak, \u201c\u00dcniversitemizin \u00fcretken bilim insan\u0131 Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yeni bitki t\u00fcrlerini bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rmaya devam ediyor. Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibi, Mu\u011fla&#8217;n\u0131n K\u00f6yce\u011fiz il\u00e7esinde tespit edilen yeni bir yabani so\u011fan (allium) t\u00fcr\u00fcn\u00fc bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131. Yeni bitkiye T\u00fcrk\u00e7e isim olarak, \u2018Mu\u011fla so\u011fan\u0131\u2019 ad\u0131 verildi. D\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de endemik bitki t\u00fcrlerinin sa\u011fl\u0131k, kozmetik, turizm ve ekonomiye \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu biliniyor. \u00dclkemizin bitki zenginliklerini literat\u00fcre kazand\u0131ran ba\u015far\u0131l\u0131 akademisyenimizi ve ekibini tebrik ediyorum\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cT\u00fcrkiye&#8217;de bulunan endemik so\u011fan say\u0131s\u0131 120&#8217;ye ula\u015ft\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cD\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k olarak 900 kadar t\u00fcre sahip olan Allium (So\u011fan) cinsine ait \u00fclkemizde 224 t\u00fcr bulunuyor. Alt t\u00fcr ve varyeteleri ile birlikte bu say\u0131 231&#8217;dir. Bunlardan 119 tanesi d\u00fcnyada sadece \u00fclkemizde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren, endemik t\u00fcrlerdir. Ke\u015ffetti\u011fimiz Allium ayhan-toprakii \u2018Mu\u011fla So\u011fan\u0131\u2019 t\u00fcr\u00fc ile bu say\u0131 225\u2019e y\u00fckseldi ve endemik say\u0131s\u0131 da 120 oldu.\u00a0 Mu\u011fla so\u011fan\u0131, Mu\u011fla\u2019n\u0131n \u00a0K\u00f6yce\u011fiz il\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131nda bulunan Sandras Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n \u00c7i\u00e7ek Baba zirvesinde, 2 bin 200-2 bin 250 metre rak\u0131m aral\u0131\u011f\u0131nda \u00a0yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor. \u0130lk olarak bu t\u00fcr\u00fcn ke\u015ffi bir do\u011fasever olan Ayhan Toprak taraf\u0131ndan da\u011f y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc esnas\u0131nda bulundu. Bizlerle ileti\u015fime ge\u00e7en Ayhan Toprak, taraf\u0131m\u0131za g\u00f6nderdi\u011fi bitkiye ait foto\u011fraflardan bu bitkinin olduk\u00e7a farkl\u0131 bir Allium (So\u011fan) t\u00fcr\u00fc oldu\u011fu kan\u0131s\u0131 bizlerde olu\u015funca, sahada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda bitkinin bu g\u00fcne kadar bilinen yabani so\u011fan t\u00fcrlerinden olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131na vard\u0131k. Detayl\u0131 laboratuvar ve literat\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda, Y\u00fcksek Lisans \u00f6\u011frencim Seval Erdem ve Doktora \u00f6\u011frencim Tu\u011fkan \u00d6zd\u00f6l ile beraber makalesini taksonomi alan\u0131n\u0131n \u00f6nemli dergilerinden, Finlandiya k\u00f6kenli\u00a0 \u2018Annales Botanici Fennici\u2019 dergisinde yay\u0131nlanarak bitki bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131ld\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cSandras Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yer\u201d <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-10346 alignright\" src=\"http:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/unnamed-file-11-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/>Mu\u011fla so\u011fan\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi Sandras Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bir konumda oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cMu\u011fla so\u011fan\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 0,4 kilometrekarelik bir alanda ve yakla\u015f\u0131k 150-200 tane kadar bulunuyor. Sandras Da\u011f\u0131, Ofiyolit k\u00f6kenli bir kaya\u00e7 olan \u2018Serpantin\u2019 olarak bilinen genellikle i\u00e7erisinde Demir, Magnezyum, Krom gibi metaller i\u00e7eren anakaya ve topraktan meydana geliyor. B\u00fcnyesindeki bu metaller genellikle y\u00fcksek oranda bitkilerde toksik bir etki yarat\u0131yor. Bu nedenle butarz serpantin topraklarda ya\u015fayan bitkiler bu ortama adapte olarak bu alanlara has endemik t\u00fcrler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sandras Da\u011f\u0131 kendisine has d\u00fcnyada sadece 30 kadar endemik bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fc b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer alanlarda da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren yakla\u015f\u0131k 150 civar\u0131nda endemik t\u00fcr i\u00e7ermektedir. Bu da\u011fda mevcut ve ba\u015flamas\u0131 planlanan yeni maden sahalar\u0131, \u00fclkemiz ve d\u00fcnya i\u00e7in biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin g\u00f6zbebeklerinden olan, otuzdan fazla nokta endemi\u011fi bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fc bar\u0131nd\u0131ran ve toplamda 150 civar\u0131 endemi\u011fe sahip Sandras Da\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tehdit unsuru olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu alanda ayr\u0131ca Anadolu&#8217;ya ilk gelen atalar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ren an\u0131t kara\u00e7amlar mevcuttur. Genellikle 800 il\u00e2 bin 200 y\u0131ll\u0131k ya\u015flara sahip bu kara\u00e7amlar bizlere do\u011fa miras\u0131d\u0131r. Bu nedenle Sandras Da\u011f\u0131&#8217;na ili\u015fkin tahribat\u0131 engelleyecek \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin bir an \u00f6nce devreye girmesi zaruridir. Mu\u011fla so\u011fan\u0131 (Allium ayhan-toprakii)&#8217;n\u0131 hen\u00fcz ke\u015ffetmi\u015fken yok olmas\u0131na g\u00f6z yumamay\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egeli ba\u015far\u0131l\u0131 akademisyen ke\u015fiflerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor Mu\u011fla&#8217;da yeni yabani so\u011fan t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Botanik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3891,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-10351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gncl","category-kampus"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1.jpg",2500,1667,false],"thumbnail":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-768x512.jpg",640,427,true],"large":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-1536x1024.jpg",1536,1024,true],"2048x2048":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-2048x1366.jpg",2048,1366,true],"newsphere-slider-full":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-1280x720.jpg",1280,720,true],"newsphere-featured":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-1024x683.jpg",1024,683,true],"newsphere-medium":["https:\/\/www.euegeajans.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/EGE-HASAN-YILDIRIM-NECDET-BUDAK-1-720x380.jpg",720,380,true]},"author_info":{"display_name":"Editor","author_link":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/author\/editor\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/gncl\/\" rel=\"category tag\">G\u00fcncel<\/a> <a href=\"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/category\/kampus\/\" rel=\"category tag\">Kamp\u00fcs<\/a>","tag_info":"Kamp\u00fcs","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10351"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10352,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10351\/revisions\/10352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.euegeajans.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}